Hiện
nay việc ăn chay đã phổ biến tại Hoa Kỳ không chỉ trong
số người tu theo Phật giáo hoặc muốn phòng và trị bệnh,
mà cả trong giới thể thao cần thể lực và sức bền, thí
dụ như trường hợp của Ben Mathews, một vận động viên
chạy marathon (chạy đua đường dài).
Trong
giải marathon 26,2 dặm (khoảng 42km) tổ chức tại Boston vừa
qua, Ben Mathews, 58 tuổi, đã thực hiện làn chạy đua thứ
80 trong đời và thứ 14 trong giải này với thành tích 3 giờ
23 phút. Mặc dù hầu hết đường chạy các giải marathon
ở Mỹ đều có chiều dài 26,2 dặm nhưng địa hình mỗi nơi
một khác, và cuộc thi ở Boston được xem là khó khăn nhất,
đòi hỏi những người tham dự phải là vận động viên từng
chạy đua nhiều lần. Thêm vào đó, đường đua của
Boston lại đầy thử thách, nhất là đối với những người
quen sống trên đất bằng ở miền nam Florida như Ben.
Thử thách cam go nhất tại dặm thứ 20, các tay đua phải đối
đầu với đồi Heartbreak (vỡ tim) có dốc dựng đứng mà
họ gọi là “đụng phải bức tường”, và cần có quyết
tâm cao độ lẫn thể lực bền dai mới có thể chạy lên
đỉnh đồi rồi chạy xuống tới đích. Vậy mà Ben Mathews
tuy tuổi cao vẫn vượt hết đường đua một cách xuất sắc
và không có dấu hiệu đuối sức.
Khi
được phỏng vấn điều gì đã giúp ông thành công,
Ben cho biết đó là ăn chay, tập luyên và lạc quan. Cách
đây bốn năm, Ben khởi sự tập theo phương pháp thực dưỡng
Macrobiotics với khẩu phần hàng ngày gồm chủ yếu ngũ cốc
như gạo lức (còn nguyên cám chưa xát trắng), rau đậu thiên
nhiên (rau sạch), rong biển và gia vị chế biến tự nhiên
như tương, dầu thực vật nguyên chất (dầu mè, dầu bắp,
v...v...) Tuy nhiên, phải mất khoảng một năm ông mới bỏ
được ăn thịt với uống ruợu. Ông cũng bỏ luôn sữa
bò và các chế phẩm của sữa như kem, yaourt, phô-mai vì thấy
mỗi lần tập chạy mà kiêng những thứ này, ông không bị
lên đờm. Trước đây 4 năm, Ben không thích các món ăn
làm bằng gạo tẻ, nhưng nay ông thường xuyên ăn cơm và các
món làm bằng gạo lức pha trộn những loại ngũ cốc khác
như gạo, mì, gạo mạch, bắp.
Nhận
định của Ben Mathews trùng hợp với kết quả nghiên cứu
của các nhà y học về thể thao. Những nghiên cứu này
cho thấy chế độ ăn uống gồm phần lớn ngũ cốc và rau
đậu thiên nhiên cung cấp năng lực và sức bền bỉ nhiều
hơn ăn thịt và sữa; đồng thời giúp cơ thể ít bị bong
gân, trật khớp, sa bắp thịt và giúp tâm trí duy trì
được độ nhạy bén, sáng suốt trong lúc thi đấu.
Suốt
20 năm qua, ngày nào dù mưa hay nắng Ben cũng thức dậy từ
6 giờ sáng và ra ngoài trời tập luyện. Nếu có ai hỏi:
«Hiện nay ông còn tập chạy không?» Ben thường nở
nụ cười tươi hỏi lại: «Vậy mặt trời có còn mọc
ở hướng Đông không?» Tất cả các việc tập luyện
đều khởi đầu với sự tận tâm hướng về một mục tiêu
nào đó, và để đạt được mục tiêu này cần phải khép
mình vào một kỷ luật và xem đó như một sinh hoạt thường
ngày, lúc đầu có thể thấy miễn cưỡng, nhưng lâu dần
sẽ trở thành thói quen. Ben Mathews cũng vậy, hàng ngày
ông đều tập chạy, tổng cộng mỗi tuần chạy được 70
– 80 dặm (khoảng 110 – 130km). Và vào thời gian chuẩn
bị chạy marathon, cứ đến cuối tuần ông chạy nhiều hơn
20 dặm. Ông cũng dành ra mỗi tuần bốn lần tập bơi,
mỗi lần khoảng 30 phút.
Sau
phần chạy buổi sáng, Ben tập thêm những động tác Shiatsu
(thể dục điều hòa khí huyết của Nhật Bản). Những
động tác như căng giãn cột sống, gập người, đẩy tay
tới trước, rạng chân giúp ông không còn bị đau thần kinh
tọa như trước đây.
Ben
Mathews cũng chú ý đến yếu tố tinh thần. Ông cho rằng
khi giữ gìn những nghĩ suy, tình cảm và hành động của mình
được được tích cực, lành mạnh, người ta dễ vận dụng
đầy đủ năng lực trong người để hoàn thành mục tiêu
mình mong muốn. Thêm vào đó phải có lòng tự tin:
Tin vào khả năng của mình, tin vào những việc mình làm và
tin sẽ đạt được những mục tiêu đó. Đương nhiên
đối với ông, tự tin không phải là tự cao, và những thành
tích đạt được không phải để tỏ ra tài giỏi hơn người
khác, mà chỉ là những thông số kiểm nghiệm sức khỏe và
năng lực của bản thân. Thái độ tinh thần này không
chỉ phát xuất từ việc tu dưỡng tinh thần, mà còn được
hỗ trợ bằng việc ăn chay. Theo nghiên cứu khoa học,
những thức ăn như ngũ cốc gạo lức và rau đậu giúp tăng
cường khả năng hoạt động của não, góp phần ổn định
tâm trí và giúp người ta ít rơi vào trạng thái chán nản
cùng những cảm xúc tiêu cực khi gặp chuyện «không may»
hoặc trắc trở.
Với
kinh nghiệm của mình, Ben Mathews kết luận bất cứ người
cao tuổi nào cũng có thể giữ được sức khỏe, tránh những
bệnh tật của tuổi già bằng cách ăn uống lành mạnh, sạch
sẽ, chịu khó vận động tay chân và nhìn đời với cặp
mắt lạc quan.
(Theo
Macrobiotics Today số 4 tập 36,NXB G.O.M.F California)
