QUAN
ĐIỂM VỀ ĂN CHAY
CỦA
NGƯỜI TÂY PHƯƠNG
Ai
cũng biết hiện nay trên thế giới có hai chế độ ăn uống,
chế độ ăn thịt cá và chế độ ăn thực phẩm rau đậu.
Chế độ ăn thịt cá được xem là lối ăn uống tiêu biểu
của người Tây phương, mà thực phẩm chính là thịt cá và
các thức ăn biến chế từ thịt động vật. Chế độ ăn
thực phẩm rau đậu mà người Á Đông chúng ta thường gọi
là ăn chay là một chế độ dinh dưỡng lấy từ các nguồn
thực vật mà rau đậu và ngũ cốc là chánh.
Khoa
học ngày nay đã minh chứng rằng các căn bệnh nhồi máu cơ
tim [1]và tai biến mạch máu não (stroke) cũng như nhiều loại
ung thư là hậu quả của việc ăn quá nhiều thịt và các
sản phẩm có nguồn gốc từ thịt như trứng bơ sữa và ăn
quá ít rau đậu trái cây. Nhìn vào những lý do tử vong tại
các nước ăn nhiều thịt động vật, người ta bắt đầu
xét lại chế độ ăn uống này.
Chế
độ dinh dưỡng bằng thực phẩm rau đậu đã và đang được
khuyến cáo áp dụng bởi hầu hết các cơ quan có thẩm quyền
về sức khoẻ như Tổ chức Y Tế Quốc Tế Liên Hiệp Quốc,
Bộ Y Tế Hoa Kỳ, Bộ Y Tế Anh Quốc, Viện Tim Mạch Quốc
Gia Hoa Kỳ, và Viện Ung Thư Quốc Gia Mỹ Quốc.
Những
công trình nghiên cứu khoa học đã so sánh hai chế độ ăn
uống nêu trên và tìm ra rằng chế độ dinh dưỡng bằng các
thực phẩm rau đậu có nhiều sức khoẻ và ít bệnh tật
hơn là chế độ ăn thịt cá.
Ăn
thực phẩm rau đậu, dù bạn ăn trường chay hay ăn chay kỳ,
không những làm thân thể bạn khỏe mạnh, tinh thần vui tươi
mà sẽ làm thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Thí dụ như,
khi nhu cầu ăn thịt giảm, người ta sẽ không duy trì những
trại chăn nuôi khổng lồ mà chất phế thải đã làm ô nhim
không khí, nước uống; chất sát trùng, chất hóa học để
tẩy rửa đã làm cằn cỗi đất đai, làm thay đổi bầu khí
quyển; súc vật ăn mười phần ngũ cốc để sản sinh được
một phần thịt đã làm hao tốn thực phẩm lẽ ra là để
cho người dân những xứ nghèo được no bụng.
Nếu
khi đi chợ, bạn mua toàn thực phẩm rau đậu trái cây, hay
khi vào nhà hàng đặt thức ăn chay, là bạn đang bước vào
một thế giới đầy thích thú mà 93% dân số Hoa Kỳ chưa
bước chân tới.
Thực
tế, chế độ ăn thực phẩm rau đậu đã du nhập vào Hoa
Kỳ từ năm 1817. Họ là những người Thiên Chúa Giáo Bible-Christians,
những người đã tách rời khỏi Giáo Hội Anh Quốc. Họ tin
tưởng rằng Hoa Kỳ là một quốc gia tự do, rất tốt cho
việc hành đạo, trong đó có việc ăn chay của họ. Bible Christans
không còn nhưng việc làm tốt của họ đã ảnh hưởng đến
việc cải cách chính sách sức khỏe của quốc gia này về
sau.
Trước
khi những người ăn chay đầu tiên này đến Hoa Kỳ, chế
độ ăn thực phẩm rau đậu đã có ở các lục địa khác
như Ấn Độ, Châu Á, Châu Phi và Châu Âu.
Không
có một nghi ngờ nào, bạn sẽ không cô đơn trong cuộc hành
trình thám hiểm mới này. Cuộc thăm dò năm 1992 [2] đã tìm
thấy 6,7 phần trăm số người Hoa Kỳ trưởng thành ăn thực
phẩm rau đậu; tức là khoảng 12,5 triệu người.
Một
cuộc thăm dò khác do công ty Bruskin Goldring Research cũng
cho kết quả tương tự. Khi so sánh những con số này với
những con số của kỳ thăm dò trước, họ đã khám phá ra
rằng mỗi năm Hoa Kỳ tăng khoảng một triệu người ăn chay
và họ ước tính cứ đà này cho đến năm 2005 Hoa Kỳ sẽ
có khoảng 25 triệu người ăn thực phẩm rau đậu.
"Hình
như chủ nghĩa ăn chay đang tràn ngập các quầy hàng health
food và đang trên đường đi vào các dòng sinh hoạt chính của
đời sống người dân Hoa Kỳ", Cô Linda Gilbert,
Chủ tịch Tổng Giám Đốc Công Ty Health Focus, một công ty
tư vấn và tiếp thị ở Hoa Kỳ đã tuyên bố như vậy sau
khi đã thực hiện cuộc phỏng vấn hàng ngàn người đi chợ
khắp toàn quốc Hoa Kỳ. Cô Linda nói tiếp: "Chiều
hướng giảm thiểu hoặc chấm dứt ăn thịt sẽ tiếp tục.
"
Sự
thật đã được kể, dân số ăn chay đã không được sắp
loại. Nó hiện diện trong tất cả mọi lứa tuổi và giai
cấp xã hội: người già, người trẻ, phi công, nhân viên
quân sự, tài tử màn bạc, thể thao, y sĩ và các cựu thành
viên ban nhạc Beatle. Một số ăn chay một vài năm, những người
khác ăn nhiều thập niên.
Theo
cuộc thăm dò Yankelovich thì khoảng phân nửa những người
ăn chay đã ăn hamburger một lần và thề là sẽ không bao giờ
sờ tới thịt nữa, phân nửa số kia thay đổi từ từ, từ
chế độ ăn thịt qua chế độ ăn thực phẩm rau đậu.
Từ
bên kia đại dương, văn hào Nga Leo Tolstoy, người đã viết
quyển tiểu thuyết lừng danh "War and Peace", và bên này
đại dương, xa cách hàng vạn dặm, John Harvey Kellogg đã biến
chế ngũ cốc thành thực phẩm ăn chay buổi sáng mà chúng
ta thường gọi là cereal.
Có
sự liên hệ nào không? Cả hai vị đều là những người
ăn chay, nhưng thành phần thực phẩm của họ có đôi chút
khác. Văn hào Tolstoy không ăn thịt cá nhưng ăn cheese, trong
khi đó ông Kellogg chỉ ăn thuần ngũ cốc rau đậu trái cây,
không ăn trứng, bơ và cheese.
Tolstoy
được gọi là ovo-lacto vegetarian.
Kellogg là vegan. Hai người ăn chay nhưng hai
lối ăn. Thực sự ăn chay có nhiều lựa chọn.
Thật khó
mà nói rằng lối ăn chay nào thích hợp cho bạn. Có rất nhiều
yếu tố trong việc quyết định ăn chay, nhiều lý do chính
và những yếu tố ngoại cảnh. Chúng ta hãy xem qua nhiều loại
ăn chay khác nhau của 12 triệu rưỡi người Hoa Kỳ.
OVO-LACTO
VEGETARIAN
Phần
lớn những người ăn chay tại Tây phương (46%) chọn lối
ăn này. Sức khỏe là lý do chính yếu. Lối ăn chay này bao
gồm ăn rau, đậu, hạt, trái cây, và gồm cả trứng (ovo)
và sữa bơ (lacto), hầu hết mọi thứ ngoại trừ thịt động
vật. [3]
Bởi
vì ovo-lacto cho phép chọn lựa nhiều thứ thực phẩm, những
người ăn lối này không bao giờ thấy trở ngại khi đi nhà
hàng, đi du lịch, hay đi công tác xa nhà. Nó cũng rất là dễ
dàng tìm thấy trong các family buffet hay những bữa ăn business
luncheon.
Lối
ăn này là lối ăn chay dễ nhất và hầu như thỏa mãn mọi
người. Nó cũng rất là lành mạnh trừ phi bạn lạm dụng
bằng cách ăn quá nhiều trứng, bơ và sữa.
LACTO-VEGETARIAN
Sự
chọn lựa lối ăn này cũng tương tự như ovo-lacto vegetarian
ngoại trừ bạn không ăn trứng. Hai lý do chính để người
dân Hoa Kỳ trở nên lacto-vegeterian là để giảm cholesterol,
ngăn ngừa bệnh dị ứng và các bệnh do nhiễm vi khuẩn salmonella
và campylobacter. Lại cũng có những người không ăn trứng
vì thương súc vật phải đau đớn sống trong những môi trường
cực kỳ tàn bạo. Một số người khác nữa từ chối không
ăn trứng vì lý do tôn giáo, xem trứng như là có đời sống.
VEGAN (PURE
VEGETARIAN)
Những
người ăn thuần rau đậu trái cây, không ăn trứng, uống
sữa bò, và các sản phẩm biến chế từ sữa bò được gọi
là vegan hay pure vegetarian, hay strict vegetarian. Khoảng 4% những
người ăn chay ở Hoa Kỳ thuộc loại này. Tại sao họ chọn
lưa như vậy? Phần lớn là vì lý do đạo đức. Họ không
muốn tiếp tay giết hại sinh mệnh các súc vật. Tôn trọng
mạng sống, nói theo quan niệm của Bác sĩ Albert Schweitzer,
người đã đoạt giải Nobel về Hòa Bình thì "không
giết sinh vật kể cả côn trùng", "không ăn bất cứ cái gì
mà trước kia đã từng sống". [4]
Đó
là những lối ăn chay của 12 triệu rưỡi người Hoa Kỳ.
Bây giờ chúng ta hãy thử tìm hiểu những quan điểm của
họ, hay là những động lực thúc đẩy họ ăn chay, bao gồm
những lý do như là bảo vệ sức khỏe, bảo vệ môi sinh,
giảm tình trạng đói ăn trên thế giới và lòng nhân từ
với súc vật
