Được
xây dựng năm 1978, chùa Huyền Không không bề thế, cổ kính
như nhiều ngôi chùa khác ở Huế, với kiểu kiến trúc theo
mô thức nhà vườn - vốn là điểm đặc trưng của kiến
trúc Huế. Chùa Huyền Không gồm ba khu vườn: Thanh tâm viên,
Phương thảo địa, Hứa nhất thiên với nhiều hòn non bộ
cùng ao nước, vườn hoa.
ỞHuế
có khoảng 120 ngôi chùa, ngoài những tổ đình nổi tiếng
lâu đời như Thiên Mụ (1601), Bảo Quốc (1664), Từ Đàm (1683),
Diệu Đế (1844)... còn có một loạt những ngôi chùa mới
xây dựng sau này. Chùa Huyền Không là một trong số những
ngôi chùa mới đó. Chùa được xây dựng năm 1978 tại Hương
Hồ cách Phú Văn Lâu khoảng 8 km về phía tây. Tính sáng tạo
của vườn cảnh.
Chùa
Huyền Không được kiến tạo theo mô thức nhà vườn, thú
chơi cây cảnh, hòn giả sơn, ao nước thả súng hồng, vườn
hoa trước nhà mang đậm chất Huế. Các nhà sư hành đạo
ở đây thuộc hệ phái Nam Tông (Theravàda) vốn chưa phổ biến
ở Huế. Vì thế mầu sắc thẩm mỹ thiền tông in đậm dấu
ấn trong nghệ thuật kiến trúc tạo dáng vẻ riêng cho chùa,
trong tiếng cầu kinh vang lên bằng tiếng Pali không qua phiên
âm Hán ngữ. Bức tranh toàn cảnh của Huyền Không tĩnh lặng
ngân lên trong một khoảnh khắc hoa rơi, vài tia nắng mặt
trời điểm xuyết qua lối rêu làm nên thần thái sức sống
của cảnh vật.
Vườn
cảnh Huyền Không là một tiêu mẫu cô đọng về sự giao
cảm giữa con người với thiên nhiên nâng lên thành nghệ
thuật đặc sắc trong lối kiến tạo về cái đẹp. Mỗi công
trình kiến trúc ở đây sử dụng chất liệu từ tranh, tre,
nứa, lá... mộc mạc, dung dị nhưng tất cả đều toát lên
bản sắc của dân tộc. Phía cuối khu vườn là nơi trưng
bày hơn 100 chậu non bộ đan xen nhiều phong cách khác nhau như
nghệ thuật Bonsai Nhật Bản hay kiểu Bonki (chậu đá) rất
gần gũi với thú chơi non bộ của người Việt, nghệ thuật
Saike (sai: cây, ke: đá) thể hiện dễới hình thức một cây
cổ thụ nhỏ bé sống trên viên đá cầu kỳ.
Chùa
Huyền Không có ba khu vườn có tính chủ đạo cho cảnh trí
chung là Thanh tâm viên, Phương thảo địa và Hứa nhất thiên.
Một cái cổng gỗ nhỏ mái lợp tranh có dòng chữ: "Thanh tâm
viên", giữa vườn Thanh tâm là một hồ nước lượn cong hình
chữ S với cái tên thi vị "Hàm nguyệt trì" (ao chứa trăng)
có lối đi quanh co được xếp bằng các phiến đá để dẫn
con người lạc bước vào bức tranh thơ. Ngoài ra chùa còn
xây dựng một thi hiên (mái thơ), nơi để các tăng sĩ hoặc
các du khách đề thơ, họ viết bằng mực tàu, giấy đỏ,
bút lông đỏ làm sống lại một thú chơi tao nhã, đó là
nghệ thuật thễ pháp thể hiện trình độ lịch lãm, uyên
thâm của người viết.
Ngành
du lịch ở Huế nên chăng cần có một tour du lịch nhỏ bắt
đầu từ trung tâm thành phố đi ngược lên tả ngạn sông
Hương để chiêm ngưỡng toàn bộ kinh thành Huế cổ kính
rêu phong, đến một Kim Long xưa từng là đế đô thuộc vùng
đất Kim Trà như Dương Văn An từng mô tả rõ trong Ô Châu
Cận Lục, thăm các phủ đệ của vua quan ngày trước, các
nhà vườn để hiểu nghệ thuật làm vườn xứ Huế, thăm
chùa Thiên Mụ đã trở thành biểu tượng mà tiếng chuông
chùa đã len nhẹ vào ca dao, dân ca, thăm khu văn thánhvới văn
miếu ghi tên các tiến sĩ đời Nguyễn trên bia đá; qua chợ
Văn Thánh, cái chợ nông thôn tiêu biểu cho hình thức trao
đổi hàng hóa thời trung cổ và rẽ vào Huyền Không. Trên
một đoạn đường dài đi đến Huyền Không, mọi mệt nhọc
sẽ tan biến khi đứng trong vườn chùa, thăm vườn cảnh,
ngắm những chùm phong lan rực rỡ để ra về lòng lâng lâng
một dễ vị ngọt ngào.
Qua
các cuộc trao đổi, tìm hiểu với khách du lịch, phần lớn
du khách cần thỏa mãn tính văn hóa, thẩm mỹ để làm phong
phú thêm đời sống tinh thần của họ. Hiểu được đặc
trưng văn hóa du lịch để có biện pháp lôi cuốn và giữ
chân du khách là một thành công trong kinh doanh du lịch. Hiện
nay chùa Huyền Không chưa được xem là một điểm du lịch
chính thức như các chùa Thiên Mụ, Bảo Quốc, Từ Đàm...
Lãnh đạo các ngành hữu quan ở Huế nên có sự quy hoạch,
quan tâm thích đáng tạo điều kiện để chùa Huyền Không
trở thành một điểm du lịch văn hóa, góp phần làm phong
phú thêm văn hóa Huế, tạo nguồn phát triển cho ngành công
nghiệp không khói.
Trần
Anh Phương
Xem
TiếpTrang 3
