CHÙA
CỔ LONG AN
Trà Ôn, Vĩnh
Long - Một di tích lịch sử
Cách
trung tâm thị trấn Trà Ôn trên 3km, từ Quốc lộ 54 theo đường
nhỏ khoảng 500m, đến chùa cổ Long An. Chùa còn có tên Đồng
Đế, tọa lạc tại ấp Mỹ Trung, xã Thiện Mỹ, huyện Trà
Ôn (Vĩnh Long). Theo các cụ cao niên, cách nay gần hai thế kỷ,
nơi đây đồng hoang mọc nhiều cây đế dại, dân cư thưa
thớt.
Thập niên
1860 có vị tu sĩ từ miền Ngũ Quảng vào chọn nơi đây làm
chỗ dừng chân tu hành. Sơ khởi là am nhỏ, ông khai hoang mở
đất làm rẫy sinh sống. Đến cuối thế kỷ 19, gia tộc ông
Cả Lảm là người mộ đạo, hiến 30 công đất để xây
chùa và làm tự điền, hằng năm có hoa màu, lúa thóc phục
vụ lễ lạc, xây dựng. Chùa được đặt tên là Long An. Năm
1931 Hòa thượng Thích Khánh Anh đang làm pháp sư tại trường
Gia giáo chùa Giác Hoa (Bạc Liêu) được thỉnh về làm trụ
trì để hoằng khai đạo pháp. Lúc này tăng đồ và phật
tử theo học rất đông. Đến năm 1842 Hòa thượng Khánh Anh
về chùa Phước Hậu, các Hòa thượng Thiện Lực, Thiện Trang,
Nhựt Liên... lần lượt được trông nom ngôi Tam bảo.
Chùa có kiến
trúc cổ kính gồm chính điện, hậu liêu, nhà trai trên diện
tích khoảng 500m2, nền được cuốn gạch đại cao 0,5m. Tiền
điện hướng Đông Bắc nhìn ra QL 54. Bao quanh là khuôn viên
rộng thoáng, có cổ thụ sao dầu dương, bờ tre, khóm trúc,
cây trái tạo nên cảnh quan đẹp, yên tĩnh.
Đến thập
niên 1960 chùa do tu sĩ Hồ Văn Lục pháp danh Thích Phước Y
chăm sóc. Thời gian này do hoàn cảnh chiến tranh, bom đạn,
thiên nhiên tác hại, lại xa khu dân cư, chùa dần dà xuống
cấp. Tu sĩ Phước Y thu hẹp chính điện, quay mặt về hướng
Đông. Ông vận động phật tử xây nhà Tổ, cổng tam quan,
tháp các Tổ, trồng thêm hoa kiểng. Tháng 4 năm 2000 do tuổi
cao sức yếu, Ban trị sự Phật Giáo Vĩnh Long điều Đại
đức Thích Tuệ Quang là môn đệ của Thượng tọa Thích Thanh
Từ về quán xuyến. Chỉ trong thời gian ngắn, chùa đã xây
dựng thêm nhà trai, hai thất tịnh, cải bổ lại huê viên,
tạo vườn tược quanh chùa đẹp đẽ, trang nhã.
Tính từ các
Tổ khai sáng mà công dày đạo trọng là Hòa thượng Khánh
Anh đến Đại đức Tuệ Quang, ngày nay chùa Long An trải qua
bốn, năm đời trụ trì, giám quản và cũng nhiều lần hưng
phế... Các di vật xưa còn lại là hai hoành phi: Long An tự,
Đại hùng bửu điện, và các câu liễn đối, có câu với
nội dung: Phật tức tâm, tâm tức phật tế độ hữu duyên
siêu vạn kiếp. Sắc thị không, không thị sắc quang minh vô
lượng chiếu thập phương. Tất cả bằng chữ Hán, móc chìm
sơn son thếp vàng, tạo tác khoảng 100 năm. Ở nhà Hậu Tổ
có bệ thờ có di ảnh cố Hòa thượng Khánh Anh, Thiện Hoa,
Thiện Hòa, Nhựt Liên. Quanh sân chùa có tháp trì cốt Hòa
thượng Thiện Lực, Thiện Trang...
Có lịch sử
hình thành lâu đời, chùa Long An còn là điểm dừng chân của
các cao tăng nổi tiếng ở Nam bộ: Khánh Anh, Huệ Quang, Khánh
Hòa, Pháp Hải... lập nên Liên đoàn Học xã hoằng dương
chánh pháp, truyền bá quốc ngữ. Tiếp đến có Thượng tọa
Thiện Hòa, Thiện Hoa trở về duy trì chí hướng các Tổ quy
tập được tăng đồ, phật tử khá đông. Cũng tại ngôi
chùa này ngày 30 tháng Giêng Tân Sửu (16/4/1961) Hòa thượng
Thích Khánh Anh viên tịch khi đang đảm nhận trọng trách là
Thượng Thủ kiêm Pháp chủ Giáo hội Tăng già toàn quốc.
Trong các thời kỳ đấu tranh giành độc lập, khuôn viên chùa
là căn cứ địa hoạt động, giao liên của lực lượng cách
mạng huyện Trà Ôn. Các tu sĩ giữ chùa hoạt động hợp pháp
đóng góp tiền của vật dụng, thuốc men... cho cách mạng.
Nguồn báo
Cần Thơ
Ngày 12/4/2006,
08:52