Trẻ Con
Ăn Chay Trường
không biết
có đủ chất bổ dưỡng để nó lớn khôn không?
From:
Kim Liên <klien@m...>
Date:
Fri, 25 July 2003 03:03:33-0400
To:
banbientap@thuvienhoasen.org
Subject:
Vấn Đề Ăn Chay
Tôi
có hai câu hỏi liên quan đến vấn đề ăn chay:
1.Trước
đây, khi còn ở Việt Nam tôi ăn chay rất dễ dàng, nhưng khi
định cư ở Hoa Kỳ việc ăn chay của tôi trở nên khó khăn,
mặc dầu tôi vẫn muốn ăn chay và nhận thức được việc
ăn chay là có lợi cho bản thân mình, và tôi cũng thường
khuyên người khác ăn chay nữa. Phải chăng tôi có thái
độ thiếu quyết tâm? Hiện tôi đang bâng khuâng mơ hồ giữa
ăn chay và ăn mặn.
2.
Ngược lại, tôi có đứa con trai 10 tuổi lại rất thích ăn
chay. Cháu đã ăn chay trường được hơn hai năm rồi. Nó không
gọi là ăn chay mà gọi là “no meat” mỗi khi nói chuyện
với tôi về vấn đề ăn uống. Thắc mắc của tôi là
còn trẻ mà ăn chay trường không biết có đủ chất bổ dưỡng
để nó lớn khôn không?
Rất
mong được quý đạo hữu giải toả cho tôi hai thắc mắc
trên.
Thành
thật cảm ơn
Kính,
Kim
Liên
From:
banbientap@thuvienhoasen.org
Date:
Wed, 13 Aug 2003 07:13:35-0700
To:
Kim Liên <klien@m...>
Subject:
Vấn Đề Ăn Chay
Thưa
đạo hữu Kim Liên,
Chúng
tôi xin cáo lỗi vì đã hồi âm trễ thư đạo hữu. Hai
câu hỏi của đạo hữu rất hay vì có nhiều trường hợp
tương tự. Trước khi trả lời, chúng tôi tóm gọn lại
hai câu hỏi đạo hữu đã đặt ra:
(1)
Trường hợp riêng của đạo hữu là ngày xưa ăn chay rất
dễ mà ngày nay sao nó khó khăn quá.
(2)
Trường hợp con của đạo hữu còn trẻ mà ăn chay trường
không biết có đủ chất bổ dưỡng để nó lớn khôn không?
Về
câu hỏi thứ nhất, chúng tôi biết rằng không chỉ riêng
đạo hữu mà có nhiều người chung hoàn cảnh ngày trước
ăn chay dễ dàng mà bây giờ ăn chay khó khăn, mặc dầu vẫn
muốn ăn chay và luôn luôn khuyến khích người khác ăn chay.
Đạo hữu cho rằng thiếu sự quyết tâm. Quả là đạo
hữu đã trả lời cho chính đạo hữu rồi đó, nhưng vấn
đề là đạo hữu chỉ nghĩ vậy mà không làm được.
Vậy động cơ nào đã thúc đẩy đạo hữu không làm được?
Có thể là do tập quán ăn mặn có từ lâu đời lâu kiếp,
nó cứ âm thầm dấy lên trong tâm đủ mọi lý do, trong đó
có lý do là ăn mặn cũng không sao....Tuy nhiên, có một lý
do khác mà chúng tôi nghĩ rằng đạo hữu thiếu một động
lực thật solid thúc đẩy việc ăn chay. Đó là lý
do tại sao mình ăn chay. Ăn chay vì lý do bảo vệ sức
khỏe, bảo vệ môi sinh, hay cứu đói; không đủ solid để
việc ăn chay được lâu bền. Ăn chay chỉ vì muốn bảo
vệ sức khỏe được tốt cũng rất tốt vì vô tình tránh
được việt sát hại, nhưng một mai khoa học khám phá là
ăn thịt con gì đó mới thật tốt thì lúc đó tâm ăn chay
có thể bị lung lay.
Yếu
tố thúc đẩy mạnh mẽ nhất, solid nhất trong việc
ăn chay chính là lòng từ bi đối với tất cả mọi loài
chúng sinh. <<Ý thức được
những khổ đau do sự sát hại gây ra, con xin học theo hạnh
từ bi để bảo vệ sự sống của mọi người và mọi loài
chúng sinh. Con nguyện không giết hại sinh mạng dù gián
tiếp hay trực tiếp. Con không tán thành sự giết chóc
và không để kẻ khác giết hại, dù là trong tâm tưởng hay
trong cách sống hàng ngày của con>>.
Đó là giới đầu tiên của Năm Giới nhà Phật. Ăn chay
chính là thực hành giới này.
Thấy
cắt cổ một con vật để lấy máu chảy ra mà làm tiết canh,
có người chịu nổi, có người chịu không nổi vì khi sinh
ra hay từ kiếp trước ta đã thấy sát sinh nên thành quen mắt
và biết đâu đã được ăn và do thói quen nên thấy thường
và muốn ăn nữa. Nhưng khi lắng tâm suy nghĩ nếu ta bị
cứa cổ như vậy thì chắc chắn là cũng dẫy dụa đau không
kém. Do đó khi nhìn vào con vịt, con gà, con cá đang bị
giết hay quán thấy người ta đẩy từng con bò, hết con này
tới con kia vào lò sát sinh hay khi quán thấy hàng trăm hàng
ngàn con gà bị đẩy vào máy cắt cổ rồi vào lò nước sôi
, tự nhiên thấy lòng đau sót... Có nhiều người tập ăn
chay một cách bình thường không ăn chay được, nhưng khi thăm
viếng lò sát sinh thì tự động ăn chay luôn và không bao giờ
trở lại ăn mặn nữa.
Ngày
xưa có một thi sĩ Trung Hoa viết về bát canh thịt như sau:
Thiên
bách niên lại uyển lý canh
Oán
thâm như hải, hận nan binh
Dục
tri thế thượng đao binh kiếp
Thí
thính đồ môn dạ bán thanh
dịch:
Ngàn
năm qua một bát canh
Oán
sâu biển cả hận thành non cao
Muốn
hay nguồn gốc binh đao
Lắng
nghe quán thịt tiếng gào thâu đêm
Chỉ
cần nhìn vào tô canh và miếng thịt trong đó, ta sẽ thấy
niềm oán hận của các loài bị tàn sát, nỗi oán hận này
sâu như biển, lớn như núi. Nếu muốn biết được bản
chất của chiến tranh ở trên thế giới, chỉ cần thức giấc
giữa đên khuya lắng nghe tiếng gào thét của những con vật
đang bị sát hại ở các lò sát sinh.
Thưa
đạo hữu Kim Liên,
Chúng
tôi có một người bạn khi còn là cư sĩ, đã có một quyết
tâm mãnh liệt khi ăn chay trường là dù cho có chết cô cũng
quyết tâm ăn chay. Cô nhất định khước từ ăn thịt
chúng sinh, dù ai đó, như vị bác sĩ gia đình cô, bắt cô
phải ăn thịt mới sống được. Nay người bạn đó
đang là một vị tỳ kheo ni, sống khoẻ, sống an lạc và đang
thường trú tại mội ngôi thiền viện ở Orange County miền
Nam California.
Còn
về câu hỏi thứ hai, chúng tôi xin nhường lời cho Bác
sĩ Stallworth là Giám Đốc Sở Y Tế Công Cộng (Director of Public
Health) và Health Officer của Quận Cam (Orange County).
http://www.thuvienhoasen.org/ac-treemanchay.htm
Hy
vọng lời giải đáp dưới đây của bác sĩ Stallworth cũng
như lời giải đáp của chúng tôi bên trên sẽ giải toả
các thắc mắc của đạo hữu và mong đạo hữu sẽ không
còn <<bâng khuâng mơ hồ giữa ăn chay và ăn mặn>>
như lời đạo hữu viết thư gửi ban biên tập chúng tôi.
Kính
chúc đạo hữu thân tâm thường an lạc.
Kính
thư,
Tâm
Diệu
HỎI:
Đứa con gái còn đang ở tuổi vị thành niên của tôi quyết
định sẽ ăn chay và đòi không ăn bất cứ loại thịt cá
hay gà vịt nào (cháu nói bất cứ loài vật nào có cái mặt!).
Tôi lo ngại là cháu sẽ không có đủ chất đạm (protein)
trong cách ăn uống nàỵ Vì cháu còn đang lớn, việc ăn chay
này có được lành mạnh không?
ĐÁP:
Tuổi thanh thiếu niên thường là thời gian để xác định
thái độ. Nhiều em ở tuổi vị thành niên thử thói quen ăn
uống như là một hình thức bầy tỏ sự độc lập của các
em. Đứng trên phương diện các mối quan tâm về ngoại cảnh,
triết lý và sức khỏe được thăm dò tìm hiểu trong tuổi
thanh thiếu niên, việc quyết định ăn chay không phải là
một sự lựa chọn bất thường.
Tin
vui là theo American Dietetic Association (ADA), việc ăn chay rất
lành mạnh và có đủ chất bổ dưỡng khi được hoạch định
đúng cách. Tuy nhiên, để bảo đảm là con bạn được dinh
dưỡng đầy đủ, bạn cần phải biết con bạn theo cách ăn
chay nào.ï Tất cả các hình thức ăn chay đều gồm có ngũ
cốc, trái cây, rau đậu và các loại hạt. Sự khác biệt
là ở loại sản phẩm do súc vật sản xuất, nếu có dùng.
Có ba cách ăn chay thông thường nhất là:
•Ăn
chay có uống sữa và ăn trứng (Lacto ‘ Ovovegetarian), nhưng
không ăn thịt cá, gà vịt và những loại hải sản khác.
•Ăn
chay có uống sữa (Lactovegetarian), nhưng không ăn trứng, thịt
cá, gà vịt và những loại hải sản khác.
•Ăn
chay hoàn toàn (Strict Vegetarian / Vegan), không ăn tất cả thực
phẩm do súc vật sản xuất.
Cách
ăn chay càng hạn chế bao nhiêu, bạn càng phải cẩn thận
bấy nhiêu trong việc hoạch định những bữa ăn để đáp
ứng nhu cầu về dinh dưỡng của con bạn. Nhiều sản phẩm
do súc vật sản xuất có nhiều chất đạm, nhiệt lượng,
chất sắt, B’12 và nhiều chất bổ dưỡng khác. Hãy tìm
ra những thực phẩm nào sẽ thay thế những thực phẩm không
được ăn. Có thể tìm thấy tất cả những chất bổ dưỡng
cần thiết ở trong cách ăn chay có uống sữa và ăn trứng.
Tuy nhiên, để bảo đảm được bồi dưỡng tối đa, cần
phải dùng nhiều thứ thực phẩm. Có nhiều chất đạm ở
trong rau đậu, các loại hạt, trứng, sữa và các sản phẩm
của đậu nành như đậu hũ hay chất đạm thực vật. Có
thể tìm thấy chất Calcium ở trong sữa, sữa đậu nành có
cho thêm Calcium và sinh tố D, hay nước cam có thêm Calcium.
Chất
sắt đặc biệt quan trọng đối với các thiếu nữ đang có
kinh nguyệt và đang lớn lên. Có thể tìm thấy chất sắt
ở trong rau cải có nhiều lá mầu xanh hay sản phẩm có cho
thêm chất sắt như cereals dùng để ăn sáng. Bạn cũng có
thể nghĩ đến việc dùng thêm thuốc có chất sắt.
Bởi
vì trong tuổi thanh thiếu niên, có nhiều nhu cầu về nhiệt
lượng nên điều quan trọng là các em vị thành niên phải
ăn những thực phẩm cho nhiều năng lượng như là đậu khô,
các loại hạt, bơ đậu phộng, trái cây khô và ngũ cốc (whole
grains).
Các
sản phẩm làm từ sữa cũng cho nhiều năng lượng. Việc ăn
chay hoàn toàn cần có sự hoạch định về thực phẩm cẩn
thận hơn và có thể phải dùng thực phẩm có cho thêm sinh
tố hay sinh tố để đáp ứng nhu cầu về sinh tố B’12 và
các chất bổ dưỡng khác.
Việc
ăn chay có thể là lành mạnh và cung ứng đủ chất bổ dưỡng
cho một em còn ở tuổi vị thành niên nếu theo đúng những
điều hướng dẫn tổng quát sau đây:
•Ăn
nhiều và ăn nhiều loại thực vật như trái cây, rau đậu
và ngũ cốc.
•Dùng
thực phẩm không chế biến, hay được chế biến ở mức
tối thiểụ
•Uống
thật nhiều nước và các loại nước trái cây khác.
•Tập
thể thao, ra ngoài nắng để có sinh tố D và không khí trong
lành.
•Nếu
bạn có điều gì thắc mắc, hỏi ý kiến của bác sĩ hay
chuyên viên dinh dưỡng (dietitian).
Nếu
bạn muốn có những tài liệu miễn phí “The Healthy Vegetarian,”
trong tài liệu này có tháp chỉ dẫn thực phẩm ăn chay, xin
liên lạc với Chương Trình Dinh Dưỡng thuộc Cơ Quan Y Tế
Quận Cam (The County of Orange Health Care Agency Nutrition Services),
điện thoại số (714) 834’7984.