From:  Tinh Thuy <tinhthuy2@y...> 
Date:  Wed Jul 31, 2002  5:19 pm
Subject:  PHA'P THIE^`N CU?A PHA^.T THI'CH CA 

Thiền pháp của Bà-la-môn Ấn Ðộ sáng lập trước hơn các nước khác, nhưng tất cả đều chưa lìa được tác dụng “KIẾN VĂN GIÁC TRI”, nên chẳng có cách nào để chứng nhập chỗ cùng tột của bản thể, nên họ vẫn phải chịu sự luân hồi trong tam giới. Chỉ có Phật Thích Ca sử dụng Thiền pháp bát nhã do Ngài tìm ra để phá tan hầm sâu vô minh, triệt để chứng ngộ vào Vô Dư Niết-bàn, nên gọi là kiến tánh thành Phật. Phật Thích Ca đặt tên pháp Thiền nầy là Pháp Bản Trụ, ý là tự nhiên bản trụ, chẳng do tạo tác mà có, vì tính cách “bản trụ”, nên Ngài cũng phủ nhận pháp thiền này là do chính Ngài tìm ra. 

Kinh Lăng-già nói: “Ví như người đang đi ngoài đồng, thấy có đường đi bằng phẳng liền theo đó vào thành, thọ dụng sự an-lạc như ý. Xưa kia tất cả Phật đều đi đường nầy thì nay ta cũng đi theo mà thôi”. Do đó mà xét thì biết pháp Thiền ra đời là do nhu cầu tự nhiên của loài người, trước khi có loài người, Phật tánh đã sẵn sàng và pháp Thiền cũng đã là bản trụ. Bao nhiêu Cổ Phật trước đời Phật Thích Ca cũng nương theo đường nầy để đạt đến giác ngộ cuối cùng. Ngoài pháp nầy ra chẳng có pháp nào khác nên đường lối nầy dù là sẵn có, nếu chẳng có Phật Thích Ca chỉ thị thì chúng sanh ắt phải quanh quẩn trong ngã rẽ mà quên việc trở về nhà.

PHÁP THIỀN CỦA PHẬT THÍCH CA 

Trước đời Phật Thích Ca, các tông phái Bà-la-môn của Ấn Ðộ đều có pháp Thiền tu hành của họ, pháp danh tiếng nhất như Mười Hai Tịnh Pháp Thiền, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Thiền, đều là ngoại đạo dùng đó tu để được sanh cõi Trời. Khi Phật Thích Ca mới xuất gia, từng tham học các thiện tri thức của Bà-la-môn, đối với các pháp Thiền của họ đều chưa hài lòng, cho nên vào Tuyết-sơn tự tu.  Ban sơ vẫn dùng Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Thiền đoạn niệm dứt dục trải qua sáu năm chẳng kết quả gì, biết pháp Thiền của Bà-la-môn là sai, nên tắm gội, ăn uống lại rồi đến ngồi dưới gốc cây Bồ-Ðề, dùng pháp Thiền Bát Nhã tam muội phản quán chiếu soi, trải qua 49 ngày lên chứng quả Phật, than rằng : “Lạ thay ! Lạ thay! Tất cả chúng sanh đều sẵn đủ đức tướng trí huệ của Như Lai, nhưng chỉ vì vọng tưởng chấp trước mà chẳng thể chứng đắc.” 

Sau khi thành Phật, Ngài muốn dùng sở chứng của Ngài khai thị cho chúng sanh khiến ngộ nhập tri kiến Phật. 

Vì căn cơ chúng sanh muôn ngàn sai biệt, nên pháp của Như Lai thuyết cũng muôn ngàn sai khác, nói đại khái có thể chia làm bốn thừa : tiểu thừa, trung thừa, đại thừa và tối thượng thừa. Tiểu thừa tu Thiền Tứ Ðế, gọi là Thanh-Văn Thừa, trung thừa tu thiền Thập Nhị Nhân Duyên, gọi là Duyên Giác Thừa, đại-thừa tu Thiềân Lục Ðộ, gọi là Bồ-Tát Thừa, tối thượng thừa là trực tiếp chỉ thị chân như Phật tánh, chỉ có người chứng nói với người chứng mới biết được, gọi là Nhất Phật thừa, tức là pháp Thiền “Niêm hoa thị chúng”. Cũng gọi là Giáo Ngoại biệt truyền vậy.

Kinh Hoa-nghiêm nói : “Nếu có chúng sanh căn cơ thấp kém thì thuyết hạnh Thanh-văn cho họ, nếu căn cơ lanh lợi, ham độc giác thì thuyết đạo Duyên Giác cho họ, nếu có người từ bi, ham lợi ích chúng sanh thì thuyết hạnh Bồ-Tát cho họ, nếu có người tâm trí huệ thù thắng thì chỉ thị ngay pháp vô thượng của Như Lai”. 

Phật Thích Ca dù giả thuyết đủ thứ phương tiện để dẫn đắt chúng sanh, nhưng tông chỉ duy nhất chẳng ngoài một việc kiến tánh thành Phật, cho nên nói “vì một nhân duyên đại sự ra đời” là vậy. Do đó, chỉ có một pháp Thiền đưa chúng sanh đạt đến chỗ kiến tánh thành Phật, mới là sự phó chúc huệ mạng của chư Phật chư Tổ. 
Kinh Pháp Hoa nói : “Trong mười phương quốc độ, duy có pháp Nhất thừa, chẳng hai cũng chẳng ba, ngoài Phật thuyết phương tiện, chỉ dùng giả danh tự, dẫn dắt cho chúng sanh, nên nói trí huệ Phật, chỉ một sự thật nầy, ngoài ra đều chẳng nhơn”.

Khi Phật Thích Ca còn tại thế, các đệ tử đều lấy tu Thiền làm cơ bản, sau khi Phật nhập diệt, do pháp Thiền cao thấp thành có bốn thừa, đồng thời các tông phái sau này chú trọng luôn cả bốn thừa. Thiền Tông độc lập thành một tông phái là bắt đầu từ Trung-Quốc....

ÐẠI Ý CỦA BỐN THỪA

Chữ Phật còn thuộc giả danh, huống là bốn thừa ư !  Nhưng đức Phật đại bi cứu thế, phương tiện độ sanh, vì tùy căn cơ sâu cạn của chúng sanh nên giả thiết đủ thứ ngôn giáo pháp môn dùng để tu tập, theo thời ứng cơ, tùy nghi lập giáo, như lương y trị bệnh, tùy bệnh cho thuốc, nên có những thí dụ như xe dê, xe nai, xe trâu (tam thừa) và Hóa Thành (nửa đường), Bửu Sở (quả Phật), v.v... Khổ tâm ấy thật là chiếu sáng muôn đời. 

Tất cả pháp có thể nói ra đều thuộc về tương đối ; pháp tương đối phải tùy theo không gian và thời gian mà biến đổi, vốn chẳng thật thể. Nên đức Phật thuyết pháp vừa thuyết liền phá, ban sơ Phật đã từng vì chúng sanh thuyết diệu lý của chân như pháp thân, ý chỉ huyền ảo vi diệu, chúng đều bỏ đi, rồi trở lại thuyết pháp môn tiểu thừa người nghe mới tin được. Ðến khi đồ chúng tu tiểu thừa đã quen thuộc, ham thích thiền vị, chỉ tự độ thân mình, Phật lại quở ràng : “Ðây chẳng phải cứu cánh, chưa lìa hẳn sanh tử, nên tu trung thừa”. Ðồ chúng mới chuyển tu trung thừa đạt nơi ngã pháp đều không. Phật lại quở rằng : “Ðây vẫn chưa cứu cánh, tập khí từ vô thỉ chưa sạch, cũng còn biến dịch sanh tử nên tu đại thừa”. Từ đó chúng mới chuyên tu pháp đại thừa, đến khi căn cơ thuần thục.  Phật mới trực thị pháp tối thượng thừa, kẻ tu hoạt nhiên đại ngộ, thấu triệt bản tâm chẳng sanh chẳng diệt, chẳng biến chẳng khác, sẵn sàng viên mãn, chẳng do tạo tác, mới biết phi tâm phi Phật phi vật, cuối cùng chẳng có pháp nào để đắc, nói “pháp môn” chỉ là nói suông, nói “bốn thừa đều là hí luận, khi ấy mới tin Phật nói “chẳng thuyết một chữ, chẳng đáp một chữ ‘ là chẳng phải cất ý bày đặt sự huyền bí.

Nay lược thuật cảnh giới bốn thừa như sau.....

Trích đoạn: Cội Nguồn Truyền Thừa và Phương Pháp Tu Trì Của Thiền Tông của Nguyệt Khê Thiền Sư, HT. Thích Duy Lực Việt dịch, Từ AÂn Thiền đường xuất bản 1991 (trang 12- 51)
 

x