THƯ VIỆN HOA SEN
Search| English| Mirrorsite
c
Home Kinh Ðiển Giới Luật Luận Giải Phật Học  Thiền Nguyên Thủy Tổ Sư Thiền  Niệm Phật Sử Phật Giáo Pháp Luận Tự Ðiển Phật Học  Dinh Dưỡng Chay Truyện Ngắn Diễn Ðàn Phật Pháp Index Tác-Giả
c
Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và Thơ Diệu Nhân Ni Sư

From: "Tinh Thuy" <tinhthuy@h...> 
Date: Fri Mar 8, 2002 11:34 pm 
Subject: Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư

Nhân cuối tuần Tịnh Thủy chép tặng các huynh tỷ 
Liên Hương PKhanhDo, 
Nguyên Giác Phan Tấn Hải, 
KKT Phạm Đình Luân, 
Hòa Nguyễn và 
chư huynh tỷ ba diễn đàn Phật Giáo, 

hai bài thơ của hai nữ sĩ đời Lý và cũng là để kỷ niệm Ngày Phụ Nữ Quốc Tế: Một bài thơ, (kệ thì đúng hơn) của Ỷ Lan Phu Nhân (1054-1072) làm sau khi đàm đạo với đại sư Thông Biện về những tôn chỉ của đạo Thiền. Bài thứ hai là của Ni Sư Diệu Nhân (1041 - 1113), vị đứng đầu hệ thứ mười bảy, dòng thiền Nam phương. 

Kính chúc các huynh tỷ nhiều an lạc. 

Tịnh Thủy 

Bài Thứ Nhất: 

Sắc không 

Sắc thị không, không tức sắc, 
Không thị sắc, sắc tức không. 
Sắc, không câu bất quản, 
Phương đắc khế chân tông. 
(Ỷ Lan)

Dịch nghĩa: 

Sắc là không, không tức là sắc, 
Không là sắc, sắc tức là không. 
Sắc, không đều chẳng vấn vương gì, 
Thì mới khế hợp được với chân tông. 

Dịch thơ: 

Sắc là không, không tức sắc, 
Không là sắc, sắc tức không. 
Sắc không đều chẳng quản, 
Mới khế hợp chân tông. 

Hoa Bằng (Tạp chí Tri tân) 

Bài Thứ 2 

Sinh lão bệnh tử 

Sinh lão bệnh tử, 
Tự cổ thường nhiên. 
Dục cầu xuất ly, 
Giải phọc thiêm triền. 
Mê chi cầu Phật, 
Hoặc chi cầu Thiền. 
Thiền Phật bất cầu, 
Đỗ khẩu vô nghiên (ngôn). 
(Diệu Nhân) 

Dịch nghĩa: 

Sinh, lão, bệnh, tử, 
Lẽ thường xưa nay vẫn thế. 
Muốn cầu siêu thoát, 
Nhưng cởi trói cũng chính là buộc chặt thêm. 
Mê muội thì mới cầu Phật, 
Nhầm lẫn thì mới cầu Thiền. 
Chẳng cầu Thiền, chẳng cầu Phật, 
Mím mồm lại, không nói gì. 

Dịch thơ: 

Sinh, lão, bệnh, tử, 
Lẽ thường tự nhiên. 
Muốn cầu siêu thoát, 
Càng trói buộc thêm. 
Mê, phải cầu Phật, 
Hoặc, phải cầu Thiền. 
Chẳng cầu Thiền, Phật, 
Mím miệng ngồi yên. 
Nguyễn đức Vân, Đào phương Bình 


From: "Phan Tan Hai" <phantanhai@v...> 
Date: Sat Mar 9, 2002 2:45 am 
Subject: Re: Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư 

Kính thưa đạo hữu Tịnh Thủy 

Mặc dù đang rất bận tay (đang còn làm việc, lúc 6:30PM) nhưng đọc thơ người xưa vẫn thấy có lời kính ngưỡng, không thể không đáp, thôi đành có đôi lời tâm sự.  Đọc thơ thấy ngay cái sảng khoái siêu thoát của người xưa. Trân trọng cảm ơn nhiều. Kiếp này tôi từng một thời mang tâm khởi nghiệp sát quá nặng, bây giờ tu hoài vẫn sợ không giải thoát kịp. Dẫu có tinh tấn, có thầy hay, có bạn giỏi mà thấy vẫn chưa đủ. 

Thí dụ, dưới đây là trích đọan thơ 1 thời tôi làm (bây giờ đổi giọng rồi, xin note): 

Ôi chưa sinh tóc ta sầu đã bạc 
ôi nụ cười thương nước vẫn chưa tươi 
ta đã đến trước mười phương chư Phật 
vẫn tìm nhau cửa địa ngục dâng đời (đoạn đầu baì viết cho tên bạn, lúc hắn ở tù) 

hay 1 doạn trong bài khác: 

cười vang hỏi bạn say chưa 
tay say nghìn kiếp giữa bờ tử sinh... 
rong chơi vào cuộc lầm gió bụi 
rượu thề pha máu đỏ vầng trăng 
nửa đêm ta gọi sơn hà dậy 
thần mã bay về hí vó trăng... 

hay là 

...rồi một thuở ta cầm gươm giết giặc 
đem tuổi xanh ra trấn lửa bên trời 
Hà Nội ơi, ta thấy em phơi xác 
dọc Trường Sơn máu uống đỏ môi cười 
cờ tự do phất cao tràn vó ngựa 
ta dựng cao theo vững bước trường thành 
dẫu nát thân cũng về ôm núi đá (note: lời nguyện này nặng quá) 
chận muôn trùng trận gió Bắc căm căm..

may mắn, sau này gặp Hòa Thượng Tịch Chiếu, mới thấy đó mới là tâm chúng sinh, chưa phải tâm Bồ Tát, tới khi hiểu đạo mới biết sợ.  Nhìn ra ai cũng là Phật, không phải là Phật sẽ thành, nhưng mà là Phật đã thành từ lâu xa rồi. Bây giờ chúng ta chỉ đóng màn kịch này cho vui thôi. Tôi mang ơn Phật Giáo biết là bao nhiêu, và mang ơn Thầy tôi nữa.  Thực sự bây giờ lòng không còn chút căm thù nào. Chỉ tự lo sám hối, giữ hạnh bình đẳng. Như thầy tôi nói là "chỉa súng vào ngực, bắt căm thù, cũng không dậy nổi căm thù..." 

Sau này, mỗi lần đọc thơ Thiền, lại tiếc rằng mình khởi nghiệp sát trong thơ nhiều quá. Chỉ mong kiếp này trả hết cho xong. Làm đủ thứ chuyện vẫn chưa thấy là đủ. 

Warm regards 

Cư sĩ Nguyên Giác PTH 


From: phamdluan@a....
Date: Sat Mar 9, 2002 5:36 am 
Subject: Re: [vn-buđhism] Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư

Chào D/H Tịnh Thủy, 
KKT: Cám ơn D/H Tịnh Thủy đã chép tặng 2 bài thơ này. Xin chép tặng lại D/H 2 bài thơ khác của 2 thiền sư VN là Đạo Hạnh và Trí Huyền. DH đến hỏi đạo với TH. 

Đạo Hạnh: 

Cữu hỗn phàm trần vị thức kim 
Bất tri hà xứ thị chân tâm 
Nguyện thùy chỉ đích khai phương tiện 
Liễu kiến như như đoạn khổ tầm 
Lẫn với bụi đời tự bấy lâu 
Chân tâm vàng ngọc biết tìm đâu? 
Cúi xin rộng mở bày phương tiện 
Thấy được chân như sạch khổ sầu 

Trí Huyền: 

Ngọc lý bí thanh diễn diệu âm 
Cá trung mãn mục lộ thiền tâm 
Hà sa cảnh thị Bồ Đề đạo 
Nghĩ hướng Bồ Đề cách vạn tầm 
Trong ngọc vang ra tiếng diệu huyền 
Mỗi âm đều hiển lộ tâm thiền 
Bồ Đề hiện rõ ngay tầm mắt 
Tìm kiếm lại càng xa cách thêm 


From: PKHANHDO@a....
Date: Sat Mar 9, 2002 6:24 am 
Subject: Re: Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư 

Thưa đạo hữu Tịnh Thủy và các đạo hữu, 
Liên Hương rất cảm kích thịnh tình của đạo hữu Tịnh Thủy đối với "lính mới Liên Hương", đã có nhã ý cho thưởng thức thơ của hai bậc tiền bối. Hai bài thơ thật hay, thanh thoát, đậm đà hương Thiền, lý Đạo. 
Liên Hương xin kính gửi vài dòng chân thành cảm tạ: 

SẮC... KHÔNG...

Lời kinh: này "sắc", này "không" 
Thoảng qua, đừng để cho lòng vấn vương 
Tiếng ai văng vẳng vô thường 
Nghe như gió lướt hơi sương đêm tàn. 

Kính chúc chư huynh tỷ thân tâm an lạc, 

Liên Hương 


From: "Hoa Nguyen" <thanhhuy@e.> 
Date: Sat Mar 9, 2002 4:42 pm 
Subject: RE: [hoasen-1] Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư 

Chaò đạo hữu Tịnh Thủy, 
Cám ơn đã post thơ của hai bậc nữ lưu vào hàng cao sang thời xưa, đều hâm mộ và thông hiểu Phật pháp, một người lại là nữ thiền sư. Sau này quả ít ai sánh được, nên tôi có ý đi tìm một vài bài thơ của các ni sư VN khác mà không thấy, hoặc có thấy thì thơ cũng không có ý nghĩa thâm trầm bằng. Đành chép lại một đọan thơ của thiền sư Viên Thành tán thán ni sư Diên Trường vào thời cách nay cũng chưa xa để làm lời ca tụng hai vị trên đã để lại cho chúng ta những vần thơ đạo bất hủ : 

"Thiện tai nữ đạo sư 
Giải thoát nhân trung liệt 
Thịnh niên xả thế vinh 
Phỏng đạo ngộ Thiền duyệt 
.................... 
Tích lai bản bất sinh 
Kim khứ hà tằng diệt 
Siêu nhiên bí ngạn đăng 
Liên đài diệu hương khiết 

Dịch: 

Lành thay nữ đạo sư 
Bậc giải thoát hào kiệt! 
Bỏ vinh hoa cuộc đời 
Tìm vui với Thiền duyệt 
.................... 
Xưa chưa hề có sinh 
Nay cũng không từng diệt 
Bờ bên kia bước lên 
Đài sen hương diệu khiết. 

Hòa 


From: "development2001" <giacngogiaithoat@h...> 
Date: Sat Mar 9, 2002 6:20 pm 
Subject: Ngẩu Hứng Không Đề 

Lời kinh chẳng "sắc", chẳng "Không", 
Thoáng qua, hiện tại tuyệt vời chân như. 
Tiếng ai văng vẳng "vô thường", 
Trong "vô thường" đó, hiển nhiên CHÂN THƯỜNG! 

Thiển ghi, 

TrD. 


From: phamdluan@a.... 
Date: Sat Mar 9, 2002 7:32 pm 
Subject: Re: [hoasen-1] Ngẩu Hứng Không Đề 

Chân Thường chẳng phải Chân Thường 
Khởi tâm chấp thật lọt đường tà ma 
Phật Đà chẳng đã nhắc là 
Tu Đa La (*) giáo chỉ là ngón tay!

(*) Tu Đa La = Sutra = Kinh 

KKT 


From: PKHANHDO@a... 
Date: Sat Mar 9, 2002 9:15 pm 
Subject: Re: Ngẫu Hứng Không Đề 

Từ buổi tạm biệt Tanhhu, mãi đến hôm nay LH mới có niềm vui gặp lại D/H. Sau đây, LH xin nối theo D/H vài hàng con cóc: 

Lời kinh: Sắc tức thị không 
Sát na hiện tại :" Hòa cùng thái hư" 
Thích "tuyệt vời", lạc "Chân Như" 
Nói :" Vô thường"... thiếu! Nói dư:... " CHÂN THƯỜNG" 

Kính, 

LH 


From: "development2001" <giacngogiaithoat@h...> 
Date: Sat Mar 9, 2002 10:28 pm 
Subject: Re: Ngẫu Hứng Không Đề 

TrD: Xin đươ.c hân hạnh lãnh giáo sư tỷ LH! 

TrD. 


From: PKHANHDO@a.... 
Date: Sun Mar 10, 2002 4:10 am 
Subject: Re: Ngẫu Hứng Không Đề 

Chết! LH quả là không dám rồi đấy nhé! 
Lâu ngày mới gặp lại, đùa chơi vài ba câu con cóc, thật là vui, phải không, D/H Trí Đạt? 
Khi nào có đề tài gì ngồ ngộ, LH mong chúng ta lại tiếp tục đùa chơi cho vui. 

Thân kính, 

LH 


From: "development2001" <giacngogiaithoat@h...> 
Date: Sun Mar 10, 2002 4:22 am 
Subject: Re: Ngẫu Hứng Không Đề 

Đời quí nhất là vui, quí nhất là nụ cười phải không chị LH (gọi bằng chị nghe thân quen hơn D/H, chị nhé!). 
Có một ông thầy đang giảng pháp đến chỗ : "Quí Phật tử, nên nhớ cho rằng đời sống chỉ là một giấc mộng mà thôi!"... Thì có anh chàng đang say rượu lè nhè, mới cao hứng nói " Dạ thưa thầy, con biết vậy rồi, nhưng con vẫn thích giấc mộng vui hơn là giấc mộng buồn!"... 
Chúc chị LH luôn vui trong từng thời trôi qua, 

TrD. 


From: "Ba-Hong Lam" <bahonglam@h...> 
Date: Sat Mar 9, 2002 10:24 pm 
Subject: Re: [vn-buđhism] Re: Ngẫu Hứng Không Đề 

Cảm hứng khi đọc: SẮC... KHÔNG... 

Ô này SẮC! Ô này KHÔNG!
SẮC KHÔNG! KHÔNG SẮC! 
Quay mòng nghiệp duyên 
Sa Bà - một cõi lụy phiền 
bao chừ về chốn CHÂN NGUYÊN bình thường? 

BH 


From: PKHANHDO@a... 
Date: Sat Mar 9, 2002 11:13 pm 
Subject: Re: Cảm hứng khi đọc: SẮC... KHÔNG... 

SẮC là "thị", hay "phi" KHÔNG? 
Buông dao đồ tể đứt dòng nghiệp duyên 
Xả cho trôi tuột lụy phiền 
Sa Bà, Cực Lạc cũng nguyên nơi này 

LH 



From: ”vonga70” <vonga70@ỡ..> 
Date: Sat Mar 9, 2002 11:49 pm 
Subject: Re: Ngẫu Hứng Không Đề> 
 

 Sắc tức là sắc, không thị không, 
 Sống trong hư ảo vẫn chân thường 
 Vui xem tâm tạo bày muôn vẻ 
 Muôn hoa hương sắc, liễu ven đường. 

 Vonga 


 From: PKHANHDO@ạ.. 
 Date: Sun Mar 10, 2002 1:52 pm 
 Subject: Re:Ngẫu Hứng Không Đề 
 

 Liên Hương thấy vui, nên lại xin góp thêm vài câu: 

 Sắc cũng phi sắc, không phi không 
 Đời vô thường, mơ mộng chân thường 
 Muôn hoa hương sắc, tâm nào tạo? 
 Trở về quê cũ, phải lên đường! 
 Liên Hương 


 From: ”Quy” <nguyenquy_2000@ỡ..> 
 Date: Sun Mar 10, 2002 6:36 pm 
 Subject: Re: [vn-buđhism] Re: Ngẫu Hứng Không Đề 
 

 Dear chư Huynh Tỷ, 
 Cho đệ góp vui vụi vài hàng coc con: 
 1.- 
 Sắc không biết thấy làm sao, 
 Sắc là huyễn mộng, không nào khac chỉ 
 Giung giang giữa anh nang vàng, 
 Không không không sắc cai gì sắc không? 

 2.- 
Sắc không biêt thây làm sao, 
 Sắc là huyễn mộng, không nào khac chỉ 
 Giung giang giữa anh nắng vàng, 
 Không không không sắc sắệc không tỏ bày 

 Kinh, 
 NQ

Tư Liệu Liên Hệ: Thơ Ỷ Lan Phu Nhân và thơ Diệu Nhân Ni Sư


x

c
Links Phật Giáo Thế Giới Thơ và Nhạc Phật Giáo Pháp Thoại Cảnh Chùa Việt Nam  Word Doc VNI Times E-mail Sitemap