Dịp
Tết cũng là dịp để mọi người cùng nhau đi trẩy hội,
đi lễ đầu xuân để cầu mong cho cả gia đình năm mới được
mạnh khoẻ, bình an, công ăn việc làm được suôn sẻ, may
mắn, phát đạt và tràn đầy hạnh phúc. Năm mới cũng là
dịp để mọi người, mọi nhà thắp nén hương thơm tưởng
nhớ đến tổ tiên, cội nguồn.
Chẳng
biết từ bao giờ, người Việt Nam có thói quen đi lễ chùa
vào sáng mồng Một Tết. Trong thời khắc giao thời, nhà nhà
thắp đèn, thắp nhang trên mâm cỗ giao thừa, kính cẩn đọc
bài khấn thần linh thổ địa, ông bà tổ tiên về sum vầy
cùng con cháu. Và khi nén nhang trên mâm cỗ đã tàn, mọi người
ngồi quây quần quanh mâm cơm, cùng nhau nâng chén rượu chúc
mừng năm mới, chúc mừng sức khỏe ông bà, bố mẹ. Những
bao đựng lì xì màu đỏ tươi, những lời chúc mừng như
gửi gắm, chờ mong một năm mới với bao ước vọng. Sau lễ
cúng gia tiên, con cháu theo ông bà ra lễ chùa, xin “lộc”
may mắn, tươi tốt cho cả năm.
Hòa
vào dòng người đi lễ đầu xuân, nhất là lúc tiết trời
se se lạnh, trời lất phất mấy giọt mưa xuân, ta cảm nhận
như đất trời giao hòa. Mầm cây xanh như chỉ chờ thời khắc
này để đâm chồi, nảy lộc, con người dường như cũng
cời mở với nhau hơn, tíu tít chào hỏi, chúc tụng nhau, kể
cả những người lần đầu tiên gặp mặt, nhất là ở chốn
thiêng liêng này. Các đền, chùa đều đã thắp sẵn nén nhang,
đèn cầy (nến), hương hoa, hoa quả… mở rộng cánh cửa
để đón du khách của lễ Phật, lễ Thánh. Tiếng chuông chùa
trầm trâm ngân vang trong đêm xuân, hòa quyện giữa hơi sương
sớm với mùi thơm của khói hương, mùi của các loài hoa,
hoa lễ, hoa trồng trong chùa… tạo nên một không khí yên
ả, thanh tịnh trong tâm hồn mỗi con người.

Đông
đảo Phật tử và khách thập phương về lễ Phật tại chùa
Quán Sứ trong đêm giao thừa xuân Đinh Hợi - Ảnh: Xuân Loan
Dù
bận rộn đến trăm công nghìn việc, nhưng đã đi lễ là
như lạc vào cõi Phật, phải thong thả, không vội vàng chen
lấn, tinh thần thoải mái, tâm hồn thanh tịnh, không tà uế,
không cãi vã to tiếng, đến đi đứng cũng phải nhẹ nhàng,
đôi guốc đôi giày cũng không được thỏa sức nện mạnh
xuống sàn nhà, kinh động đến cõi thiêng. Đã vào chốn cửa
Phật thì ai cũng như ai, không kể nam nữ, sang hèn, miễn là
thành tâm, thành ý vì Đức Phật giàu lòng từ bi, nhân ái,
giang rộng vòng tay đón cả những người có thời lầm lỗi
quy y.
Người
Việt Nam ta xưa bản tính hiền lành, hay lam hay làm, đi lễ
đầu năm chỉ cầu mong cho mưa thuận gió hòa, vạn sự như
ý, gia đình hòa thuận bình an. Mà đi lễ cũng là khấn cho
gia đình, nội tộc, con cháu được sum vầy, vui vẻ, bình
an, hòa thuận, cầu mong cho đất nước được an vui thái bình,
người người no ấm, chứ chẳng ai đi lễ lại chỉ cầu
xin lộc may mắn cho riêng bản thân mình. Đó cũng là nét văn
hóa và nhân văn của dân tộc Việt Nam.
Theo
quan điểm của người Việt, muốn cầu mong thần tài phù
hộ thì đầu năm xuất hành nên chọn hướng chính Tây, còn
nếu mong điều hạnh phúc thì phải chọn hướng Nam xuất
hành để lời cầu chúc được như ý. Đồ lễ đâu cần
to tát, nhiều nhặn gì, chủ yếu là cái tâm, miễn là có
lòng thành hướng về Đức Phật. Đồ lễ sang thì là mâm
xôi, con gà, chén rượu, ấm trà, cũng có khi chỉ là bông
hoa tươi, nén nhang thơm… đều được coi trọng như nhau.
Theo
lệ thường thì một “mâm” lễ bao giờ cũng phải đủ
cả hương, hoa, tiền vàng (tiền âm phủ), tiền dương gian,
có thêm một tờ sớ viết bằng chữ nho, ghi những điều
cầu mong của gia chủ cho một năm mới vạn sự như ý. Lời
văn khấn có bài bản, văn vẻ, có vần, có điệu, nghe như
thơ, như nhạc, vang mãi trong không gian âm u, huyền bí của
đình, chùa tạo nên sự linh thiêng, vừa như ảo, vừa như
thực, làm ta cảm giác lúc này chỉ có một mình ta cùng thần
Phật đang chăm chú lắng nghe những điều ước của ta và
biến nó thành hiện thực… Lễ xong thường ai cũng muốn
nán lại để xin “lộc” nhà chùa, chỉ là một nhánh cây
hay bông hoa… tượng trưng cho sự tươi tốt, dồi dào khỏe
mạnh cũng cảm thấy vui vui.
Đi
lễ đầu xuân không chỉ để thỏa cõi tâm linh, mà còn là
dịp để du ngoạn thưởng lãm cảnh đẹp sơn thủy hữu tình
trong tiết xuân. Khí xuân cũng thật thích hợp cho những cuộc
du ngoạn phương xa, không khí se lạnh, những giọt mưa phùn
rơi xuống mặt, không đủ thấm ướt áo ai mà chỉ làm giảm
bớt đi cái nhọc mệt của chặng đường dài. Có lẽ, một
phần cũng vì lý do ấy mà bạn có thể bắt gặp những dòng
người bất tận hành hương về cõi phật với lễ hội Chùa
Hương, Yên Tử, Tây Phương, chùa Thầy hay ngược về với
quê cha đất tổ Hùng Vương, hoặc vào phủ Tây Hồ nơi thờ
bà chúa Liễu Hạnh, ra chùa Quán Sứ, chùa Trấn Quốc cầu
lộc tài, hay ra Văn Miếu – Quốc Tử Giám cầu mong cháu con
học hành giỏi giang, tài hiền giúp ích cho đời…. Không
biết những lời thình cầu đó có thấu đến “cửu trùng
đài” hay không, được linh ứng “phù hộ độ trì” đến
mức nào, nhưng mỗi năm Tết đến xuân về, người người
nhà nhà lại sắm sửa trẩy hội, đi lễ đầu xuân. Và họ
tin rằng, đi lễ đầu xuân trở về tâm hồn của họ được
thanh thản hơn, hi vọng một cuộc sống ngày mai sẽ tốt đẹp
hơn. Có thể nói, lễ hội thực sự thấm sâu vào từng huyết
mạch của người dân nước Việt, chẳng thế mà có nhiều
nơi trên đất khách quê người như ở Hàn Quốc, Mỹ, Pháp…
người xa xứ ao ước được hưởng không khí khi mùa xuân
về tại quê nhà.
Đi
lễ đầu xuân đã trở thành hơi thở của cuộc sống, là
thói quen, nét đẹp của nền văn hóa Việt Nam, là nơi thể
hiện ước mơ ngàn đời của người Việt Nam, cầu mong mưa
thuận gió hòa, cầu mong một cuộc sống hạnh phúc, an vui,
thái bình.
(Theo
Mốt và Cuộc sống)
Phật
Tử Việt Nam 17.02.2007 01:07
CHÙM ẢNH ĐẦU
XUÂN
Tháp
Chùa Vĩnh Nghiêm đêm giao thừa
Việt
Nam Quốc Tự TP. HCM
Chùa
Xá Lợi TP. HCM
Chùa
Quán Sứ Hà Nội (phía bên ngoài chùa)
Chùa
Quán Sứ Hà Nội (phía bên trong chùa)
Chùa
Vĩnh Nghiêm TP. HCM
Thiền
Viện Quảng Đức TP. HCM
Chính
Điện Chùa Vĩnh Nghiêm - TP.HCM
Nguyện
bình an
Hòa
xuân cùng nhịp mõ
Đường
hoa Nguyễn Huệ
Đường
hoa Nguyễn Huệ
Đường
hoa Nguyễn Huệ
Ảnh:
Minh Thuận