Tôi
thường cầu nguyện rằng tất cả chúng ta sẽ luôn luôn tiếp
cận Pháp như những đứa trẻ con. Bởi khi chúng ta bám chấp
vào tâm thức của riêng ta, hình ảnh của bản thân ta, năng
lực trí thức của ta, ta đánh mất một điều gì đó. Tâm
ta trở nên chai cứng. Đối với hành giả Giáo Pháp lâu năm,
điều tối cần thiết là họ cần tiếp cận với Pháp như
những đứa trẻ, bởi chúng ta có cảm tưởng rằng ta không
phải kiểm soát bản thân nữa. Ta không phải khảo sát tâm
ta thêm nữa. Ta không phải thực sự nhìn vào trong và xem điều
gì xảy ra. Vì thế ta trở nên khô cạn. Ta làm hư hại Pháp.
Nếu
ta tiếp cận Pháp như những đứa trẻ con, ta có thể nhớ
lại giây phút đầu tiên ta gặp Giáo Pháp, nó trở nên quan
trọng đối với ta ra sao, nó đáp ứng những vấn đề của
ta như thế nào, và làm cách nào nó dẫn dắt ta tới việc
thiết lập những quyết định chắc chắn. Sự chuyển tâm
hướng về Pháp của ta được đặt nền tảng nơi đâu? Ta
có được những chứng ngộ nào? Những câu trả lời của
ta cho các vấn đề căn bản này vẫn còn cần thiết; chúng
vẫn còn thúc đẩy chúng ta.
Chúng
ta luôn luôn pha trộn động lực cho việc tiếp cận Giáo Pháp.
Điều chúng ta quên lãng là động lực của ta phải tuyệt
đối được đặt lên hàng đầu. Nó cày bừa mặt đất là
nơi hạt giống sẽ được gieo. Những người gặp rắc rối
nhất trong việc giữ gìn động lực trong sạch và trong việc
thực hành phù hợp dường như là những người thực hành
chậm trễ nhất. Bởi ta từng thực hành trong một thời gian
dài, ta tin chắc rằng giờ đây ta đã nắm bắt được Pháp.
Ta có thể phóng thẳng vào và thực hiện nó. Ta có khuynh hướng
quên rằng mỗi ngày trong đời ta, là những hành giả, ta cần
đi trở lại qua cùng tiến trình mà ta đã kinh nghiệm vào
lúc bắt đầu khi ta nỗ lực hoàn toàn xoay chuyển tâm ta hướng
về Pháp. Những quyết định ta đã lập ra, quan điểm ta đã
có, những sự thấu hiểu ta đã đạt tới, những điều đó
phải được chứng ngộ lần nữa và lần nữa. Mỗi ngày
ta phải xem xéùt lại những lỗi lầm của luân hồi sinh tử.
Ta phải xét xem điều ta phải đương đầu là gì.
Trong
phạm vi của sự tự khảo sát, những tân hành giả có một
sự thuận lợi. Họ đang xem xét động lực của họ. Họ
phải làm thế bởi họ không hiểu tại sao họ cầân trở
thành những hành giả. Họ không thực sự thấu hiểu những
lỗi lầm của luân hồi sinh tử . Họ đang đi qua một tiến
trình rất thô sơ, rất mới mẻ. Hoàn toàn ở vòng ngoài.
Thật hết sức quan trọng đối với họ. Họ biết họ bắt
đầu củng cố bản thân một cách vững chắc, và vì thế
họ thường xuyên suy nghĩ về những vấn đề này. Họ khảo
sát luân hồi sinh tử, thậm chí có cả những tư tưởng như:
“Phải chăng mọi người mà bạn biết và bạn yêu mến sẽ
phải chết? Có thật là cho tới lúc này mọi người đều
phải chết? Như thế, cuộc đời mà ta biết thì hết sức
vô thường. Phải chăng mọi đối tượng vật chất từng
mang lại hạnh phúc cho bạn đều vô thường? Có thật là
bạn không thể trông chờ gì ở những mối quan hệ – bởi
chúng cũng vô thường? Phải chăng bạn không thể hy vọng
vào bất kỳ điều kiện độc nhất nào, kể cả diện mạo,
sức khoẻ, trạng thái tâm lý của riêng bạn?”
Ngay
cả khi bạn cảm thấy ở trên chóp đỉnh của nó, ngay cả
khi bạn cảm thấy bạn đã thắng thế, khi bạn cảm thấy
mình đang nắm thế giới ngay trong lòng tay, bạn biết rằng
chiếc bánh kếp nhỏ xíu đó chắc chắn sắp bị lộn nhào!
Chúng ta phải thường xuyên suy nghĩ như thế. Vào lúc bắt
đầu chúng ta nghĩ tưởng như thế. Nhưng các hành giả Giáo
Pháp là những người ở một mức độ nào đó đã được
nếm trải, là những người có giáo lý nào đó dưới dây
lưng của họ, là những người cảm thấy họ đã tiếp tục
trên con đường vào một lúc nào đó, là những người cảm
thấy một mức độ xác quyết nào đó (nếu không phải là
sự làm ra vẻ hiên ngang giả dối) – những hành giả Giáo
Pháp này đã quên lãng. Chúng ta không nhận ra rằng ta đang
không thực hành từ sâu thẳm của con người ta, ta đang không
thực hành từ trái tim ta. “Giờ đây chúng ta được nếm
trải trong Pháp,” chúng ta nói. “Ta có thể ăn mặc như những
người của Giáo Pháp, có vẻ là người của Giáo Pháp, và
ta có thể ghi chép Pháp ngữ.”
Nhưng
những điều này quan trọng ra sao nếu tâm thức vẫn khô cứng
như một cái sừng? Những điều này cần thiết ra sao nếu
nội dung của dòng tâm thức vẫn không thay đổi? Bạn cho
rằng việc mặc những bộ Pháp phục và thực hành vũ điệu
Pháp có thể cần thiết đối với bạn nếu như trái tim không
chuyển hoá? Hoàn toàn không phải vậy.
Bất
hạnh thay, khi ta tiếp cận các Giáo lý, ta có khuynh hướng
thâu thập chúng. Giống như những đồ vật xinh xắn. Giống
như những kho tàng. Và rồi không thấu hiểu các kho tàng,
chúng ta đặt chúng trên một ngăn kệ, chiêm ngưỡng chúng
và nói: “Ồ, ta có một trăm kho tàng, và điều đó có nghĩa
là có một điều gì đó ở trong ta.” Nhưng nếu bạn không
thay đổi tận sâu thẳm con người bạn, và nếu động lực
của bạn không đúng đắn, bạn có thể có một triệu kho
tàng và nó không có nghĩa là cái gì đó thuộc về bạn ngoại
trừ việc bạn đã quên mất vấn đề.
Động
lực mà bạn nên có khi tiếp cận Giáo lý là gì? Các Lạt
ma liên tục chỉ dạy chúng ta. Đó là Bồ Đề tâm. Bạn nên
nghĩ: “Vì lợi ích của chúng sinh, tôi sẽ thực hành một
cách phù hợp.” Và chỉ vì lợi lạc của chúng sinh, bởi
giá trị của Pháp nằm ở chỗ nó có thể đem lại việc
chấm dứt đau khổ – một lời hứa mà chính Đức Phật
đã lập nên. Nếu chúng ta thực hành một cách chân thành
thì bản thân ta có thể đem lại một vài lợi lạc cho chúng
sinh đau khổ. Và cuối cùng chúng ta có thể quay trở lại
trong một Hoá Thân để thúc đẩy những người khác hướng
tới sự giác ngộ hay để trực tiếp ban tặng họ những
giáo lý.
Bạn
cũng có thể không là một hành giả nếu bản thân bạn không
quán sát thế giới và nhìn thấy nỗi khổ ở đó và nói
LÀM THÊM ĐIỀU GÌ NỮA THÌ KHÔNG CẦN THIẾT MÀ CÒN CÓ THỂ
CÓ HẠI! Có quá nhiều người đói khát, quá nhiều chiến
tranh, quá nhiều đau khổ, quá nhiều vô minh, quá nhiều hận
thù, và quá nhiều người không hiểu tính chất không sai lạc
của định luật nhân quả. Chẳng quan trọng gì nếu bạn
là một hành giả lâu năm hay ngay cả là một nhà sư hay ni
cô. Nếu Bồ Đề tâm không phải là động lực nguyên sơ
mỗi khi bạn nghe một lời của Giáo Pháp, đọc một lời
Giáo Pháp, hay ngay cả nhìn thấy một hình ảnh có liên hệ
với Pháp, thì bạn đã quên mất vấn đề, và ân phước
sẽ không chín mùi trong dòng tâm thức của bạn.
Một
trong những vị Thầy của tôi nói với tôi rằng ngài cảm
thấy đã tiêu phí toàn bộ đời ngài khi gieo hạt giống ra
ngoài và có quá ít hạt trong số đó rơi được trên mặt
đất. Hầu hết hạt giống rơi trên những hòn đá và những
vùng đất khô cằn. Điều mà vị Thầy này – người hết
sức quý báu đối với tôi – có thể cảm nhận như thế
làm tan vỡ trái tim tôi. Nhưng đó là lỗi của chúng ta, bởi
chúng ta quên lãng. Nếu động lực để thực hành của ta
không phải là lòng bi mẫn – là bất kỳ điều gì khác hơn
là việc cứ liên tục nhận ra vấn đề mà ta không thể chịu
đựng nổi, đó là nỗi khổ của chúng sinh – thì động
lực ấy thật là vô ích.
Mỗi
buổi sáng chúng ta nên thức dậy trong sự thấu hiểu rằng
những người khác khắp thế giới đang thức giấc trong sự
đói khổ. Chúng ta có thể đi dùng điểm tâm; họ thì không.
Mỗi buổi sáng chúng ta nên thức dậy trong sự thấu hiểu
rằng ngày hôm nay ta có thể thực hành Pháp. Ta có thể làm
điều gì đó nhằm cải thiện thân phận của ta. Chúng ta
có một uy lực đối với cuộc đời chúng ta. Những người
khác chỉ tiếp tục – một cách vô thức, thiếu tỉnh thức,
không có ý niệm gì về những mối liên hệ nhân và quả.
Những người khác tiếp tục với nỗi khổ không thể tin
nổi.
Tôi
nhớ lại nỗi buồn chân thành và khủng khiếp khi nhìn những
con bò ở Ấn Độ kéo những cỗ xe khổng lồ từ sáng sớm
cho tới tối mịt và bị quất bằng roi suốt ngày. Nó không
chỉ là nỗi khổ của con người – đó là nỗi khổ của
tất cả chúng sinh mà chúng ta cần được nó xúc chạm bởi
về bản chất tất cả họ đều như nhau. Tất cả họ đều
có Phật tánh; họ có hạt giống đó. Và đây là những chúng
sinh đặt hy vọng vào chúng ta. Bởi nếu chúng ta có thể nghĩ
tưởng về họ thì sẽ có một sự nối kết. Họ không có
phương pháp. Họ không có thực hành. Họ không có gì ngoài
bất kỳ ý hướng thanh tịnh nào chúng ta có thể tập trung.
Và vì thế chúng ta không thể phí phạm một chốc lát. Chúng
ta không thể lãng phí ngay cả một giây. Đây là những chúng
sinh mà chúng ta phải chịu trách nhiệm.
Khi
bạn thực hành bạn nên nghĩ tưởng tới tất cả vô lượng
chúng sinh là những người từ đời này sang đời khác lang
thang và trôi lăn vô tận trong vòng luân hồi mà với nó bạn
từng có một vài tiếp xúc có ý nghĩa hay vô nghĩa. Tôi có
thể nói với bạn một cách chắc chắn – tuyệt đối chắc
chắn– là sẽ có một ngày bạn sẽ gặp lại họ. Và do
bởi sự thuần tịnh của ý hướng của bạn và bởi sức
mạnh của sự thực hành của bạn, bạn sẽ ôm chặt họ
trong đôi tay bạn. Và chỉ độc nhất lòng từ và bi của
bạn là sẽ đem lại lợi lạc cho họ. Bạn sẽ có thể đưa
họ tới chỗ chấm dứt nỗi khổ của họ. Bạn phải ghi
nhớ điều đó – và thực hành một cách phù hợp.
Bạn
phải nhớ rằng giờ đây bạn không có năng lực để nhìn
thẳng vào mắt của ngay cả những đứa con của riêng bạn,
những người thân yêu nhất của bạn – người yêu, chồng,
vợ của bạn – bạn không có năng lực để nhìn vào mắt
họ và nói: “Tôi sẽ luôn luôn chăm sóc quý vị. Tôi sẽ
theo sau quý vị. Tôi sẽ bảo đảm rằng quý vị bình an vô
sự.” Bạn không thể hứa ngay cả với con cái bạn rằng
bạn sẽ luôn luôn nuôi dưỡng chúng. Bạn không thể thực
hiện lời hứa đó cho họ bởi họ sẽ chết, và nếu bạn
không thực hành, bạn sẽ không có năng lực để thấy rằng
họ sẽ hạnh phúc trong đời sau. Chỉ có một cách khiến
bạn có thể giữ lời hứa ấy. Và đó là nhờ sự chân thành
và thuần tịnh của ý hướng và nhờ sự thực hành của
bạn. Nhưng bạn có thể làm điều đó. Nhờ sự ban phước
của Guru Rinpoche (Đức Liên Hoa Sanh), giờ đây bạn có thể
thực hiện những điều này.
Bạn
có thể cầu nguyện rằng trong đời sau bạn sẽ có thể ôm
trong tay những người mà giờ đây bạn rất yêu quý và giữ
lấy họ cho tới khi họ thành tựu sự chứng ngộ khiến họ
sẽ tìm được Pháp và bước đi vững chắc trên con đường.
Và uy lực của lời cầu nguyện đó sẽ tạo nên một sự
khác biệt. Trong dòng đời của bạn, bạn nên thực hành,
hiểu rõ rằng bạn có trách nhiệm đối với họ, hiểu đích
xác rằng bạn sẽ ôm giữ họ trong đôi tay bạn. Hãy thấu
hiểu rằng đó là cách thế duy nhất nhờ đó bất kỳ loại
tình yêu thương nào có thể có ý nghĩa.
Vì
thế bạn nên đến với Pháp với trái tim của một đứa
trẻ, hy vọng rằng trong tương lai bạn sẽ có thể giải thoát
khỏi đau khổ những ai mà với họ bạn có một mối liên
hệ. Các Lạt ma dạy chúng ta rằng một ngày nào đó những
ai chúng ta yêu thương sẽ nằm trong đôi tay ta. Bây giờ là
lúc thực hành để chúng ta không bỏ rơi họ. Đừng ruồng
bỏ họ. Đừng lãng quên họ. Hãy ôm giữ họ một cách cẩn
trọng như bạn giữ gìn hơi thở của riêng bạn. Và với
sự quan tâm hơn nữa. Bởi giờ đây nếu bạn thực hành,
bạn sẽ gặp lại họ. Đừng quên rằng họ là những người
đặt hy vọng nơi bạn.
Jetsunma
Ahkon Lhamo
Nguyên
tác: Our Motivation is For Those Who Have Hopes of us
http://tara.org/teachings.htm
Bản
dịch Việt ngữ của Thanh Liên