Chinh
phục đỉnh tử thần
Đường
lên đỉnh tử thần
TT
- Tại bến xe Cách Nhĩ Mộc (tỉnh Thanh Hải) chúng tôi phát
hiện rất nhiều xe đi Lhasa - linh hồn Tây Tạng, thành phố
của các chư thiên. Du lịch bụi vào Lhasa bằng đường bộ
ở VN hầu như chẳng có mấy người (ngay cả Tây balô chuyên
nghiệp cũng ngán ngại) vì phải vượt qua đèo tử thần -
một trong vài ngọn đèo cao nhất - hơn 5.200m, có không khí
loãng và áp suất thấp.
Con
đèo này có thật sự ghê gớm như tên gọi của nó không?
Phải đi mới biết...
Tìm
đường vào Lhasa
Từ
Cách Nhĩ Mộc đến Lhasa chỉ mất gần 24 giờ (hơn 1.500km),
vé lại rẻ. Đối với tôi, chưa bao giờ mơ ước được
đặt chân một lần đến Lhasa - vùng đất đầy huyền thoại
này - lại gần với “tầm chân” đến thế.
Sáng
hôm sau dậy sớm, nhân viên khách sạn cho biết có một xe
bốn chỗ đi Lhasa với giá 350 tệ/người (khoảng 700.000đ).
Các tay cò bến xe vào tận khách sạn ra giá với chúng tôi
chỉ 300 tệ/người, bao luôn giấy phép (?!).
Một
kinh nghiệm học được từ chuyến khảo sát năm ngoái: biết
chúng tôi là người nước ngoài, dọc đường họ có thể
sẽ đòi thêm những số tiền lớn. “Nếu không đồng ý
thì xuống xe”. Giữa cao nguyên hoang vu không một bóng người,
với cái lạnh âm vài chục độ thì chết là cái chắc.
Ở
Trung Quốc, nhất là những tỉnh miền Tây hẻo lánh cũng có
hiện tượng “xe cướp” (nhưng “cơm tù” thì chưa nghe
nói). Vì thế chúng tôi quyết định đi xe của công ty (dù
mắc nhưng an toàn hơn). Chuẩn bị đồ đạc, mua ba bình dưỡng
khí đề phòng choáng độ cao, sắp sửa lên đường thì biết
chuyến xe bị hủy.
Không
phải ngẫu nhiên mà thế giới ví Tây Tạng là cực thứ ba
của Trái đất.
Ngoài
việc giống Nam và Bắc cực là cùng có điều kiện khí hậu
vô cùng khắc nghiệt, địa hình phức tạp, Tây Tạng - thế
giới của tâm linh với 16.000 tu viện lớn nhỏ - còn là nơi
có thiên sử thi Vua Gesse dài nhất thế giới được phát hiện
cách đây hơn 1.000 năm (đã được đưa vào danh sách Di sản
văn hóa thế giới)…
Chính
tại đây, các nhà khoa học đã sửng sốt khi phát hiện rằng
người Tây Tạng là giống dân duy nhất trên thế giới có
một số gen đã bị biến dạng để thích nghi với môi trường.
Mới
đây, tại một sườn núi cách Lhasa - thủ phủ của Tây Tạng
- 85km, các nhà khoa học đã tìm thấy 19 dấu chân và dấu
tay người sống cách đây 20.000 năm.
Khu
tự trị Tây Tạng ngày nay có diện tích 1,2 triệu km2 (gần
gấp bốn lần diện tích VN) nhưng dân số chỉ vài triệu
người.
Chúng
tôi càng lo lắng hơn khi có thể đối mặt với những mối
nguy hiểm rình rập nếu đồng ý đi chuyến xe của “cò”.
Vừa quyết định bỏ tham vọng vào Lhasa thì có thông tin mới:
một chiếc xe khác vào Lhasa khá an toàn với giá 500 tệ/người.
Chúng tôi quyết tâm lên đường.
Để
tránh gặp rắc rối với đám “cò”, trước khi lên xe khách
chúng tôi phải tiếp tục chuyển qua taxi khác để vượt trạm
kiểm soát. Từ Golmud đến Lhasa phải vượt qua ba trạm kiểm
soát rất gắt gao.
Gần
đến trạm thứ nhất, từ đằng xa, tôi đã thấy một đoàn
xe xếp hàng, một toán công an nai nịt súng ống đến kiểm
tra từng xe một. Quá run, sợ trách nhiệm, tay tài xế taxi
yêu cầu chúng tôi đi bộ qua trạm. “Phóng lao phải theo lao”,
làm theo lời taxi lúc này là “tự sát”.
Anh
Kim Sơn - bạn đồng hành - yêu cầu tôi giả câm điếc, làm
mặt lạnh ngồi trên xe. Chiếc balô du lịch được phủ lên
chiếc áo gió to để ngụy trang. Xe đến gần, hai anh công
an ghé mắt săm soi hỏi han tài xế khá kỹ.
Có
lẽ chúng tôi quá giống người Hoa, sau một lúc chúng tôi
lọt qua được trạm thứ nhất. Đến trạm hai, bổn cũ soạn
lại, chúng tôi cũng lọt qua. Ra ngoại ô, chúng tôi chuyển
xe để chính thức bắt đầu con đường vào Lhasa.
Xây
xẩm trên đỉnh đèo tử thần
Có
một câu chuyện về một cặp vợ chồng, do điều kiện công
tác người chồng vào Lhasa làm việc một thời gian khá lâu.
Quá nhớ chồng, nhà lại nghèo không đủ tiền mua vé máy
bay, cô vợ tìm cách vượt đèo thăm chồng.
Niềm
mơ ước giản dị đó mãi mãi không thực hiện được vì
cô đã ngất và chết trên đỉnh đèo do áp suất và không
khí quá loãng. Dù đã mua bình oxy, chuẩn bị khá kỹ nhưng
những câu chuyện bi thương về đường đèo tử thần này
làm chúng tôi thật sự lo lắng.
10g30
xuất phát, dù trưa nhưng nhiệt độ vẫn dưới 50C. Các dòng
sông đều đóng băng. Trước mắt tôi, hai bên đường là
một thảo nguyên vắng lặng đến rợn người. Chỉ có vài
chiếc xe bé như con kiến lầm lũi “bò” giữa xung quanh là
những ngọn núi đã phủ đầy tuyết trắng.
Chỉ
mới tưởng tượng nếu bị “rớt” lại trên đường cho
dù không chết vì cảm lạnh thì cũng chết vì cô đơn giữa
cả ngàn kilômet không một bóng người này, tôi bất giác
rùng mình...
Con
đường cao tốc nối từ Cách Nhĩ Mộc đến Lhasa khá tốt
nhưng hẹp và quanh co, chỉ vừa đủ hai làn xe chạy. Những
chuyến xe từ Lhasa đi ngược về phía chúng tôi đều đóng
đầy tuyết, bám luôn cả mặt trong của xe.
Xe
chạy êm, đêm qua lại ngủ chưa đến 5 tiếng nhưng chúng
tôi vẫn không dám ngủ vì khi ngủ sức đề kháng của con
người sẽ yếu nhất, dễ “ngủ... luôn” nên ai cũng cố
gắng thả lỏng người. Đó là cách tiết giảm tối đa lượng
tiêu thụ oxy để vượt qua chặng đường khó khăn này.
Trên
đỉnh đèo tử thần cao hơn 5.200m
14g,
nhiệt độ lúc này xuống đến âm 120C. Con đường đi Lhasa
vẫn xa tít tắp. Không cột cây số, không bảng báo hiệu,
chỉ có thời gian làm mốc định vị. Đường xấu hơn, vẫn
là đường trải nhựa nhưng đã bị băm nát bởi hàng đoàn
xe tải từ các tỉnh về Lhasa.
Tim
tôi bắt đầu đập mạnh hơn, cặp vợ chồng đi cùng chuyến
xe đã thiếp đi. Thấy hơi mệt, anh Kim Sơn lấy bình oxy ra,
ngay lúc đó tài xế quay lại quát: “Bình oxy phải để lúc
khẩn cấp nhất, nếu còn chịu được hãy để cơ thể tự
thích ứng lấy”.
14g45:
Người vợ ói, mũi sặc ra máu cam. Lúc này đầu chúng tôi
cũng nặng như bưng. Người đàn ông đồng hành - là dân địa
phương - cũng ngầy ngật không nói tiếng nào. Chúng tôi ngỏ
ý đưa bình oxy cho cô vợ nhưng họ lắc đầu.
14g52:
Một chiếc xe chở khách do đường đèo quanh co , đâm sầm
ra vệ đường, đầu bẹp gí. Tôi định lấy máy ảnh ra chụp
nhưng không dám vì dễ bị công an để ý.
15g07:
Hai chiếc xe tải đâm ngược vào nhau. Trên một chuyến xe
ngược chiều, một chiếc xe cẩu chở một chiếc xe tải khác
đều bẹp dúm dó. Con đường đến đoạn đèo tử thần ngày
càng gần, sự căng thẳng trong chúng tôi cũng tăng lên.
18h45:
Bác tài xế quay lại báo chúng tôi biết bắt đầu vào đoạn
đèo tử thần. Mắt bác tài lạnh tanh, nhưng mặt săn lại.
Ông đốt thuốc liên tục, thỉnh thoảng lại kín đáo liếc
nhìn kính chiếu hậu xem tình hình mỗi người trên xe. Càng
lúc đầu tôi càng như bị vòng kim cô siết chặt vào hai thái
dương. Nhức đầu kinh khủng. Cô hành khách đi cùng lại ói
lần nữa. Lúc này người chồng hốt hoảng mượn bình oxy
của chúng tôi chụp vào mặt vợ.
Lên
đỉnh đèo xe ngừng lại. Vừa bước xuống xe định chụp
vài tấm hình, chúng tôi đều lảo đảo: lạnh quá, ngực
như bị ép lại, đầu như có ai dùng búa gõ liên tục. Do
trời sắp tắt nắng, quên mất lời dặn của anh Sơn, tôi
đã làm một việc nguy hiểm chết người: chạy từ chỗ này
sang chỗ khác để chụp hình.
Anh
Sơn xanh mặt, tài xế phóng xe ngay đến chỗ tôi và lôi lên
xe: “Trên độ cao này, chỉ cần chạy thêm vài bước nữa
thôi, có thể cậu sẽ gục xuống”. Hậu quả đến liền
sau đó, tôi xây xẩm mặt mày. Dù đã chụp bình oxy để thở
nhưng tôi vẫn thấy choáng váng nhức đầu và muốn ói…
Có
lẽ do khuya quá và mùa đông không có du khách đến vùng này
nên chốt kiểm tra cuối cùng tại Lhasa cũng có phần dễ dãi.
1g35 sáng, chúng tôi chính thức bước vào Lhasa, kết thúc chặng
đường đáng nhớ.
* Xem
Tiếp: Diện kiến lạt ma Tây Tạng Trang
04
