Sự
thiết yếu của việc niệm Phật
cùng
tham thiền
Người thẩm sát công án niệm
Phật, phải đơn độc đề cử một âm thanh 'A Di Ðà Phật'
làm thoại đầu. Nơi đề khởi, phải hạ nghi tình, thẩm
vấn xem người niệm Phật là ai. Lại đề cử lại thẩm
xét, xem coi rốt ráo người niệm Phật là ai. Quyết bám tựa
câu thoại đầu này như thế, thì tất cả vọng tưởng tạp
niệm đều bị đốn đoạn, như chặt dây nhợ. Lại không
dung dưỡng cho chúng khởi lên, vì nơi khởi tức bị tiêu
mất, mà chỉ còn một niệm, đơn độc sáng suốt rõ ràng,
như mặt trời lơ lững trên không trung, thì vọng niệm không
sanh, hôn mê tự thối tán, tịch tịch tỉnh tỉnh. Ðại sư
Vĩnh Gia thuyết:
"Tịch tịch tỉnh tỉnh là
phải
Tịch tịch vô ký là sai
Tỉnh tỉnh tịch tịch là phải
Tỉnh tỉnh loạn tưởng là
sai."
Ðây là dạy rằng tịch tịch
mà không lạc vào hôn trầm vô ký. Tỉnh tỉnh mà không lạc
vào vọng tưởng. Tịch tỉnh song lưu, phù trầm đều xả.
Xem dến nơi một niệm chưa sanh, thì tiền hậu tế đều đoạn,
chính giữa tự cô độc, tức khắc đập thủng thùng nước
sơn, bèn thấy bản lai diện mục. Thân tâm thế giới lập
tức bình trầm, như hoa rơi trong hư không. Mười phương tròn
đày trong sáng, thành một tạng đại quang minh. Như thế chính
là thời tiết trở về nhà. Nhật dụng hiện tiền, viên minh
trong sáng, nên không còn nghi ngờ, tin chắc tự tâm, gốc vốn
như thế. Từ trên Phật Tổ, nơi tự thọ dụng, không hai
không khác. Ðến cảnh giới đó, chớ nên giữ chấp không
kiến (thấy không). Nếu giữ chấp không kiến, thì đọa vào
ngoại đạo ác kiến. Lại không thể khởi hữu kiến, cùng
tri kiến huyền diệu, vì còn hữu kiến tức đọa vào tà
kiến. Nếu ngay trong công phu, xuất hiện bao loại cảnh giới,
quyết chẳng nhìn nhận chúng; nghe một tiếng quát liền tiêu.
Cảnh ác hiện chớ sợ, và cảnh lành chớ vui, vì chúng chính
là con ma tập khí. Nếu sanh tâm vui mừng, tức đọa vào đường
ma. Phải quán biết đó là hiện cảnh của tự tâm, không
từ ngoài vào. Phải biết bổn lai thanh tịnh, trong tâm không
một vật để liễu tri. Gốc vốn không mê ngộ, chẳng chúc
nơi thánh phàm, thì còn an đắc bao loại cảnh giới sao !
Ngày nay vì mê bản tâm này,
nên phải dụng công phu, để tiêu ma vô minh tập khí. Nếu
ngộ bản tâm xưa nay không có một vật, vốn sáng suốt bao
la, thanh tịnh lặng lẽ, thì thong dong tự tại qua ngày, sao
còn có công phu nào để hành !
Người thời nay phải tin tâm
này, xưa nay vốn không một vật. Như nay dụng công phu, chỉ
vì chưa thấy được bản lai diện mục đó, nên phải quyết
hạ thủ công phu, thì mới mong có ngày trở về quê nhà. Từ
đó mà thẳng bước, thì tự nhiên sẽ có lúc đốn ngộ bản
lai diện mục, tức là xuất ra khỏi sanh tử, mãi mãi không
nghi ngờ.
