Từ
Ấn Độ, Phật giáo du nhập vào Việt Nam trong những thế
kỷ đầu công nguyên. Hàng ngàn năm tồn tại, Phật
giáo đã có những đóng góp to lớn cho dân tộc về nhiều
phương diện. Ngày nay, nhân loại đang bước vào thời kỳ
lịch sử mới với nhiều biến đổi trên mọi lĩnh vực của
đời sống xã hội. Vậy, Phật giáo đương đại ở nước
nhà có vai trò gì cho "quốc thái dân an" như nó đã
từng đóng góp trong lịch sử dân tộc? Bài viết này
đề cập đến bốn vấn đề chính như sau:
1.
Toàn cầu hoá - Một hiện tượng khách quan trên đà tiến
hóa của nhân lọai. Trước hiện tượng này, loài người
đang có những đánh giá, thái độ và phản ứng rất khác
nhau. Bài viết đề cập đến tính hai mặt của nó: tích cực
và tiêu cực, một là tính tích cực: Tòan cầu hóa sẽ thách
và thúc đẩy các quốc gia trên nhiều phương diện: kinh tế,
xã hội, chính trị, văn hóa, đạo đức… . hai là mặt tiêu
cực: Vấn đề “xâm lăng văn hóa”. Hậu quả
nhãn tiền là việc “nhập khẩu” lối sống thực dụng
và xem nhẹ đạo lý truyền thống và lịch sử dân tộc. Việc
tiếp thu tinh ba văn hóa xứ người nhưng vẫn bảo vệ giá
trị tốt đẹp của truyền thống bản sắc văn hóa dân tộc
thì vai trò của Phật giáo là vấn đề lớn có ý nghĩa chiến
lược.
2.
Sự truyền bá Phật giáo có điểm chung:
Một
là, quá trình truyền bá Phật giáo nhìn chung không tạo ra
những xung đột về quân sự cũng như về văn hoá.
Hai
là, với phương châm hoằng hoá “tùy duyên bất biến” (“Ever
changing in conditions yet immutable in essence”), Phật giáo đã
tạo khả năng chấp nhận những dị biệt của truyền thống
văn hoá ở những khu vực mà nó du nhập và đã trở thành
một nhân tố tham gia sáng tạo văn hoá và đồng hành
cùng các dân tộc trên thế giới.
3.
Phật giáo là một tôn giáo truyền thống của dân tộc ta
và có sức sống lâu bền trong đời sống tinh thần của người
Việt. Truyền thống nhập thế của Phật giáo Việt Nam, ngày
nay không còn chung chung trừu tượng mà đã đi vào cuộc sống
đời thường cụ thể và thiết thực.
4.Các
tôn giáo trên thế giới đang có xu hướng nhập thế với
biểu hiện tôn giáo tham gia ngày càng sâu vào đời sống xã
hội. Hơn hết, Phật giáo là một tôn giáo sẽ biết
tự điều chỉnh để thích ứng với xã hội Việt Nam và
nhân loại trước những cơ hội và thử thách đương đại.
