TÍN TÂM
MINH
Tổ
Tăng Xán, Trúc Thiên
Tín
Tâm Minh là bài minh luận về lòng tin. Tác giả là Tăng Xán
(?–606), tổ thứ ba của Thiền Trung Hoa, đời nhà Tùy.
Minh
là bài răm, chép lại hoặc khắc in để ghi nhớ, và ở đây
là bài tự thuật lại kinh nghiệm của bản thân mình. Tín
Tâm là lòng tin. Nhưng ở đây không phải là lòng tin thường,
thường gọi là tín ngưỡng. Thiệt vậy, đem chữ “tín”
ghép vào chữ “tâm”, người xưa đã phá hết giới hạn
của lòng tin mà trực tiếp nhắm ngay vào trung tâm điểm của
sanh hoạt đạo giáo. Nhứt là từ ngày bồ tát Mã Minh viết
bộ sách “Đại Thừa khởi tín luận” (luận về sự phát
khởi lòng tin theo giáo lý Đại Thừa) thì chữ “tín” mang
thêm một màu sắc siêu hình và tuyệt đối của phép nội
quán, và có thể coi như là đồng nghĩa với “ngộ”. Và
“ngộ” ấy chẳng phải cái gì khác hơn là “khởi tín”.
“Khởi
tín là ý thức cái giác tánh bổn lai của mình. Khởi tín
là trở về chính mình, trở về tự thể của chính mình”
(Suzuki)
Vậy,
Tăng Xán viết Tín Tâm Minh cũng như Huyền Giác viết Chứng
Đạo Ca, đều mô tả lại sự tâm chứng của hai ngài về
Thực tại tối thượng của đạo giáo. Thực tại ấy là
gì? Không ai có thể nghĩ gì được về Thực tại ấy vì
một lẽ rất dễ hiểu là Thực tại ấy là kết quả của
một sự tu chứng chớ không phải của một ý nghĩ. Vì không
có ý nghĩ nên Thực tại ấy siêu việt tất cả giới hạn
của ý nghĩ, nói đúng hơn, tất cả mâu thuẫn (thiện ác,
nghịch thuận, phàm thánh, phiền não niết bàn...) do ý nghĩ
tạo ra. Nói thế không nghĩa giác ngộ là phá bỏ tất cả
cặp mâu thuẫn để siêu lên ở trạng thái thứ ba nào đó.
Không, không hề có trạng thái thứ ba dựng mới lên, mà cũng
không hề có việc nắm lấy cũng như bỏ đi. Không có gì
để “xả” mà cũng không có gì phải “thủ”. Trái lại,
tất cả mâu thuẫn đều hòa đồng trong nhau, đều “viên
dung vô ngại”.
Viên
dung nghĩa là trắng tức là đen, đen tức là trắng.
Vô
ngại nghĩa là “đen vẫn là đen mà trắng vẫn là trắng”.
Nói
một cách khác, một vật đồng thời vừa là chính nó vừa
chẳng phải là chính nó. Đó là luận lý Bát Nhã. Đó là
đại bí mật của đạo giáo–và của cuộc sống.
Cho
nên trong cuộc sống, người ngộ đạo không phá thế gian
để chứng Niết bàn, không lìa sanh tử luân hồi mà vẫn
thoát ly sanh tử luân hồi, không xả tục mà xuất trần. Đó
là tất cả tinh thần nhơn bản của đạo Phật.
TÍN
TÂM MINH (Xem nguyên văn bản dịch trong Word Document)
TĂNG
XÁN TRÚC THIÊN dịch
(đăng
trong tạp chí Từ Quang, số 194-195, tháng 10 & 11 năm 1968)
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 05-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 331 KB) 
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
