SỰ LIÊN
HỆ GIỮA PHÁP THÂN PHẬT
VÀ SỰ PHÁT
BỒ ĐỀ TÂM
Hoàng
Liên Tâm
Ai
cũng biết giữa Phật Giáo Nguyên Thuỷ và Phật Giáo Đại
Thừa có nhiều điểm khác biệt mà một trong các điểm khác
biệt này là quan niệm về thân Phật (kàya). Học phái
Thượng Tọa Bộ cho rằng Phật chỉ có một thân duy nhất.
Ngài như một người thường, sống ở trong đời và như những
chúng sinh khác, cũng bị chi phồi bởi những giả tạm vô
thường của một thân thể bị hoại diệt. Với Phật
Giáo Đại Thừa, theo ngài Long Thọ, thân Phật gồm hai thân:
Sắc Thân (Rùpakàya) và Pháp Thân (Dharmakàya) hay còn gọi là
Phật thân (Buđhakàya). Tuy nhiên có học phái khác thuộc
truyền thống Đại Thừa cho rằng thân Phật có tới ba thân:
Sắc Thân, Pháp Thân và Hóa Thân (Nirmànakàya).
Sắc
thân là thân do cha mẹ sanh, đầy đủ đức tánh của loài
hữu tình chúng sinh, chịu sự chi phối cùa qui luật vô thường
thành trụ hoại không hay sanh gìa bệnh tử của thế giới
hiện tượng. Danh từ Sắc thân chỉ cho thân người đức
Phật khi ngài sống đời sống bình thường, có gia đình rồi
xuất gia đi tu và cuối cùng chứng Niết Bàn. Sắc thân
vật chất này cần thiết cho sự thật thế gian. Vì muốn
giải thoát cho các loài hữu tình chúng sinh nên Ngài hiện
nhiều thân khác nhau, và phương pháp giải thoát khác nhaụ
Pháp
Thân (Dharmakàya), là chân lý tuyệt đối tạo nên bản thể
của Phật Giáọ Thân này chỉ có thể tự chứng ở
tự thân mình, chớ không thể nào diễn tả được, nếu có
thể diễn tả được cũng chỉ như người mù diễn tả mặt
trời mình chưa bao giờ thấỵ Mục đích của các vị
Bồ tát là chứng ngộ Pháp Thân. Mỗi loài hữu tình
đều có Pháp thân và Pháp Thân này vốn thanh tịnh nhưng từ
vô thuỷ tâm bị ô nhiễm bởi tham dục và trở nên bất tịnh
nên không nhận chân được sự kiện ấỵ Mục đích
của vị Bồ Tát là diệt trừ vô minh này và chứng đạt
Pháp Thân. Cũng như mục đích của các vị A La Hán là
chúng đạt giải thoát thân và các vị A La Hán, nhờ diệt
trừ phiền não chướng, chứng được thân thanh tịnh.
Đức Phật, nhờ diệt trừ được phiền não chướng và sở
tri chướng, chứng được Pháp Thân. Đây không phải
là Đức Phật thị hiện qua một thân thể vật chất sinh
tại vườn Lâm Tỳ Ni Ấn Độ và qua đời lúc 80 tuổi tại
rừng Sa la song thọ mà là Pháp Thân, không hình tướng, một
thực tể tuyệt đối trùm khắp vạn vật, mọi cõi giới,
vô thuỷ vô chung. Pháp Thân này cũng gọi là Phật Thân
và Đức Phật này cũng có tên khác gọi là Bổn Phật.
Một
thân khác gọi là Hóa Thân tức là những hình dáng đức Phật
ứng dụng để giúp đỡ các loài hữu tình trong nhiều cõi
giới khác nhaụ Tức là các phương tiện đức Phật dùng
để hiện hóa thân mình hay thân người khác hay tiếng nói
người khác và tâm của mình hay tâm của người khác tuỳ
theo mục đích và trường hợp để giáo hóa chúng sinh.
Chúng
ta có thể hiểu sự liên hệ giữa Phật Thích Ca lịch sử
tức Sắc Thân và Pháp Thân tức đức Bổn Phật như sự liên
hệ giữa các làn sóng điện truyền hình và máy thu hình như
Nikkiyo Niwano, tác giả quyển Đạo Phật Ngày Nay, cho rằng
Đức Bổn Phật tương tự như người nói ở phòng phát hình,
Ngài không những chỉ hiện diện ở phòng phát hình mà còn
thẩm nhập mọi nơi qua các làn sóng điện phát đị
Đức Phật Thích Ca lịch sử không xuất hiện nếu đức Bổn
Phật không hiện hữụ Do đó Bổn Phật là Pháp Thân
Phật hiện hữu ở mọi nơi trong vũ trụ từ vô thuỷ đến
tương lai vô chung. Đức Bổn Phật này xuất hiện bằng
nhiều hình tướng khác nhau gọi là hóa thân, thích hợp với
từng thời gian và không gian để cứu độ hết thảy chúng
sinh bằng những phương tiện tương ứng với khả năng hiểu
của họ về giáo lý của Ngàị
Trên
phương diện lý thuyết, chúng ta hiểu rằng chúng ta có thể
thành Phật. Tuy nhiên, thực tế là trong đời sống hàng
ngày, chúng ta bị đắm chìm trong khổ đau phiền não, chúng
ta không biết làm sao để thoát khỏi. Phước đức thay, Trong
kinh Duy Ma Cật, Ngài Duy Ma chỉ cho chúng ta một đường lối
để thoát khỏi thế giới của ngũ trược, của khổ đau
để đến thế giới của giác ngộ, của giải thoát tức
đạt được Pháp Thân hay Phật Thân. Đó là con đường
Đại Thừa, con đường lý tưởng của Bồ Tát và điều kiện
căn bản của con đường này là Phát Bồ Đề Tâm, lấy tâm
bồ đề làm thể để tự độ và lấy tâm đại bi làm dụng
để độ thạ
Vậy
Bồ Đề Tâm là gì?
Bồ
Đề Tâm là tâm hoàn toàn giác ngộ. Nói giác ngộ, chính
là giác ngộ cái tánh chân thật, vốn thanh tịnh, sáng suốt,
không phiền não của chính bản thân mình. Phát Bồ Đề
Tâm là sự lập chí nguyện một cách quyết liệt để giác
ngộ lại bản tánh chân thật đó vì lợi ích sâu rộng cho
tất cả chúng sinh. Phát Bồ đề Tâm bao hàm hai tính
chất mà thành ngữ Phật học thường hay nói là "Thượng
Cầu Phật Đạo, Hạ Hóa Chúng Sinh", tức là phát thệ nguyện
cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh.
Nói
một cách khác, Bồ Đề Tâm gồm có hai giai đoạn: giai
đoạn thứ nhất là phát nguyện Bồ Đề Tâm, tức là phát
nguyện thành Phật vì lợi ích chúng sinh; giai đoạn thứ hai
là nỗ lực thực hành Bồ Đề Tâm Hạnh, nghĩa là mỗi lời
nói, mỗi hành động và mỗi ý niệm đều phải hướng về
chúng sinh, vì mục tiêu dẫn dắt chúng sinh trên con đường
giác ngộ, đồng thời cũng vì an nguy của chúng sinh, để
mà giữ giới (không làm điều ác), tích cực cứu giúp chúng
sinh (chuyên làm điều lành) và tự thanh lọc tâm ý, để từng
bước tiến dần đến Pháp Thân Phật. Làm lành
và tránh ác là những việc làm vô cùng quý báu và đáng ca
ngợi hết sức, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là điều
tự thanh lọc tâm ý, tức là chuyển hóa tâm thức một cách
toàn triệt, vì lợi ích cho tất cả chúng sinh, (từ noãn sinh,
thai sinh, thấp sinh cho đến hoá sinh)..
Đạo
Phật quan niệm rằng sát sinh, tức là giết hại chúng sinh
hữu tình, là ác nhất. Cho nên giới cấm đầu tiên của đạo
Phật là "Cấm Sát Sanh", dù trực tiếp hay gián tiếp. Phát
Bồ Đề Tâm, tức là đã phát nguyện cứu tất cả chúng
sinh ra khỏi cảnh khổ, đem đến cho họ niềm an vui hạnh
phúc, ngay như một con kiến chúng ta cũng không nỡ giết lẽ
nào chúng ta cắt, xẻ, bằm, xay, nướng, luộc, và quay chúng
sinh, gà vịt, heo, bò, tôm, cua, cá trong lửa nóng, nước sôi.
Đã
Phát Bồ Đề Tâm, chúng ta phải luôn luôn nhớ lời Phật
dạy rằng, tất cả các chúng sinh hữu tình đều luôn luôn
trải qua những vòng luân hồi, qua nhiều dạng thể khác nhau,
nên (người đã phát Bồ Đề Tâm) xem mọi chúng sinh như đứa
con độc nhất của mình, không thể mê đắm trong việc ăn
thịt. Đã Phát Bồ Đề Tâm, chúng ta phải biết rằng,
thể tính của Bồ tát đạo là lòng đại từ bi, vì nếu
không có nó thì không phải là Bồ tát. Do đó, những
ai xem những người khác như chính mình và có tâm từ bi làm
lợi ích cho người khác như cho chính mình, thì người ấy
không thể làm đau chúng sinh, làm khổ chúng sinh, làm thịt
chúng sinh và ăn chúng sinh.
Chúng
ta hãy nghe ngài Geshe Tsutim Gyeltsen, một vị đại sư tây Tạng
dạy “Không có chúng sinh thì không có lòng từ bi, không có
lòng từ bi thì không có Bồ Đề Tâm, và không có Bồ Đề
Tâm thì không có sự đạt tới Giác ngộ.” (năm 1988 tại
UCLA Los Angeles Hoa Kỳ). Cho nên ngài đã toát yếu đoạn
thi kệ đầu tiên trong Tám Đoạn Thi Kệ Chuyển Hoá Tâm Thức
mà các Phật tử Tây Tạng bao gồm cả Đức Đạt lai Lạt
ma thường tụng mỗi ngày : “Quyết tâm Giác ngộ vì lợi
ích chúng sinh, cho nên phải yêu trọng, quý chuộng và thương
yêu tất cả chúng sinh.” (không phải chỉ cho loài người
thôi mà tất cả chúng sinh hữu tình, cho cả con sâu con kiến
nữa). Nguyên văn như sau:
Quyết
tâm thành tựu
Sự
hạnh phúc cao lớn nhất cho tất cả sinh vật,
Điều
này còn hơn cả viên ngọc như ý,
Tôi
sẽ thường trực liên tục thương quý mọi chúng sinh. (PCT
dịch)
Hoàng
Liên Tâm
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 08-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 338 KB) 
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
