Thế Nào
Là Bồ Ðề Tâm,
Phát Bồ Ðề
Tâm và Ðại Bi Tâm
Bồ
Ðề Tâm là tâm hoàn toàn giác ngộ. Nói giác ngộ, chính là
giác ngộ cái tánh chân thật, vốn thanh tịnh, sáng suốt,
không phiền não của chính bản thân mình. Phát Bồ Ðề Tâm
là sự lập chí nguyện để giác ngộ lại bản tánh chân
thật đó.
Phát
Bồ đề Tâm bao hàm hai tính chất mà thành ngữ Phật học
thường hay nói là "Thượng Cầu Phật Ðạo, Hạ Hóa Chúng
Sinh", tức là phát thệ nguyện cầu thành Phật để cứu độ
chúng sinh.
Theo
ngài Thật Hiền trong bài văn Khuyến Phát Bồ Ðề Tâm thì
tâm nguyện vốn có nhiều nhưng vắn tắt có ba điều căn
bản là:
Thứ
Nhất: Danh lợi không ham, vui thú không màng, chỉ vì thoát
sinh tử, vì chứng Bồ đề. Ngước lên mà mong cầu Phật
đạo, nhìn xuống mà hóa độ chúng sinh, nghe Phật đạo lâu
xa cũng không thoái chí khiếp sợ, xét chúng sinh khó độ mà
không chán nản mệt mỏi.
Thứ
Hai: Chúng sinh giới hết, nguyện ta mới hết, bồ đề đạo
thành, nguyện ta mới thành.
Thứ
Ba: Biết tự tánh là chúng sinh nên nguyện độ thoát, tự
tánh là Phật đạo nên nguyện thành tựu, không thấy một
pháp nào ngoài tâm mà có, đem cái tâm vô tướng, phát cái
nguyện vô tướng, làm cái hạnh vô tướng, chứng cái quả
vô tướng, cái tướng vô tướng cũng không thấy có, thấy
được.
Việc
phát tâm nguyện chưa đủ, người Phát Bồ Ðề Tâm còn phải
nỗ lực thực hành Bồ Ðề Tâm Hạnh, nghĩa là mỗi lời
nói, mỗi hành động và mỗi ý niệm đều phải hướng về
chúng sinh, vì lợi ích và an nguy của chúng sinh, để mà giữ
giới (không làm điều ác), tích cực cứu giúp chúng sinh (chuyên
làm điều lành) và thanh lọc tâm ý, để từng bước tiến
dần đến quả Phật. Ðạo Phật quan niệm rằng sát sinh,
tức là giết hại chúng sinh hữu tình, là ác nhất. Cho nên
giới cấm đầu tiên của đạo Phật là "Cấm Sát Sanh", dù
trực tiếp hay gián tiếp. Phát Bồ Ðề Tâm, tức là đã phát
nguyện cứu tất cả chúng sinh ra khỏi cảnh khổ, đem đến
cho họ niềm an vui hạnh phúc, ngay như một con kiến chúng
ta cũng không nỡ giết lẽ nào chúng ta cắt, xẻ, bằm, xay,
nướng, luộc, và quay chúng sinh, gà vịt, heo, bò, tôm, cua,
cá trong lửa nóng, nước sôi.
Ðã
Phát Bồ Ðề Tâm, chúng ta phải luôn luôn nhớ lời Phật
dạy rằng, tất cả các chúng sinh hữu tình đều luôn luôn
trải qua những vòng luân hồi, qua nhiều dạng thể khác nhau,
nên (người đã phát Bồ Ðề Tâm) xem mọi chúng sinh như đứa
con độc nhất của mình, không thể mê đắm trong việc ăn
thịt. Ðã Phát Bồ Ðề Tâm, chúng ta phải biết rằng, thể
tính của Bồ tát đạo là lòng đại từ bi, vì nếu không
có nó thì không phải là Bồ tát. Do đó, những ai xem những
người khác như chính mình và có tâm từ bi làm lợi ích cho
người khác như cho chính mình, thì người ấy không thể làm
đau và không thể ăn thịt chúng sinh.
Sự
khác biệt giữa Phát Bồ Ðề Tâm và hành Bồ Ðề Tâm Hạnh,
có thể ví như một người muốn đi và một người đang đi.
Phát Bồ Ðề Tâm chỉ là bước đầu, là bước căn bản
thiết yếu cần có. Tuy nhiên nó (Phát Bồ Ðề Tâm) thuộc
phạm trù tâm, nên tự nó đã nảy mầm gieo giống tốt lành.
Khi một ý niệm lành khởi lên trong tâm muốn cứu tất cả
chúng sinh ra khỏi cảnh khổ đau, mấm mồng nhân hạt và công
đức của người này vẫn tiếp tục mãi mãi tăng trưởng.
Lẽ dĩ nhiên thực hành Bồ Ðề Tâm Hạnh mới là điều quan
trọng vì là nguồn gốc của tất cả công đức.
Bồ
Ðề Tâm là tâm giác ngộ giải thoát còn Ðại Bi Tâm là lòng
thương xót lớn lao đối với nỗi đau khổ của chúng sinh.
Hai đức hạnh lớn của người Phát Tâm Bồ Ðề là Trí và
Bi. Trên thì rèn luyện trí tuệ để cầu sự giác ngộ, dưới
thì mở rộng lòng từ bi để cứu độc chúng sinh.
http://www.thuvienhoasen.org/ddpp-bodetam.htm
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 08-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 338 KB)
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân