VÔ THƯỜNG
Cư
Sĩ Tuệ Minh Đạo NGUYỄN ĐỨC CAN
Vô
thường (Anitya), tiếng Phạn là A-Nhi-Dat. Tất cả các Pháp
thế gian, sinh diệt trôi chảy, một sát-na không ngừng nghỉ,
gọi là Vô Thường. Vô Thường có hai nghĩa : 1)- Sát-Na vô
thường, chi sự biến hoá từng sát-na có sinh, trụ, dị diệt.
2)- Tương tục vô thường, chỉ trong một kỳ có 4 tướng
sinh, trụ, di, diệt nối tiếp nhau.
Đức
Phật cũng đã chỉ rõ và định nghĩa hai chữ Vô Thường
là : “ Tất cả những gì trong thế gian đã là biến đổi
hư hoại- đều là vô thường”. Vậy vô thường nghĩa
là không thường, không mãi mãi ở yên trong một trạng thái
nhất định ; luôn luôn thay hình đổi dạng ; đi từ trạng
thái hình thành đến biến đi rồi tan rã....Đạo Phật gọi
những giai đọan thay đổi của một vật là : Thành, Trụ,
Hoại, Không (hay sanh, tru,ï di, diệt.) Như một làn sóng khi
mới nhô lên gọi là thành (hay sanh), khi nhô lên cao nhất thì
gọi là trụ ; khi hạ dần xuống thì gọi là hoại (hay dị),
khi tan rã thì gọi là không (hay diệt). Tất cả sự vật trong
vũ trụ, từ nhỏ như hạt bụi, đến lớn như trăng, sao,
đều phải tuân theo 4 giai đoạn đó cả nên gọi là
Vô Thường.
Bây
giờ quí vị hãy cùng tôi quán chiếu lại chính mình xem cái
thân, tâm và cái hoàn cảnh chúng ta đang sống, tự soi sáng
lại mình và tìm hiểu thi sẽ rõ : “Thân tôi mạnh khoẻ
luôn, trẻ đẹp mãi cuộc đời giống như một bức tranh tuyệt
đẹp...” Đấy là quan niệm nông nổi của một số thanh,
thiếu niên nam nữ, quá yêu chuộng thân thể, họ sống
một cách vô tư, cứ tưởng thân mình trẻ mãi không già.
Không ngờ rằng nó già, nó chết, từng giây từng phút. Hãy
đọc câu thơ său đây của người xưa để lại :“Quân bất
kiến, cao đường minh cảnh bi bạch phát !
Triều
như thanh ti, mộ như tuyết ?” Tạm dịch :
Anh
không thấy cha già soi gương buồn tóc bạc !
Sớm
còn như tơ xanh, tối đã trăùng như tuyết ?”..
Vạn
vật trên không gian này đều là tướng di động biến thiên,
không một vật nào tạm yên và đứng nguyên một trạng thái.
Sự di động biến thiên ấy gọi là vô thường. Vô Thường
là một lẽ bao trùm trên vạn vật. Đã có vô thường phải
có biến hoại (khổ), đã biến hoại phải bị diệt mất
(không). Ba trạng thái này luôn luôn liên hệ mật thiết với
nhău. Đã thừa nhận vô thường là thừa nhận KHỔ,
thừa nhận khổ phải chấp nhận KHÔNG. Vạn vật cứ như
thế mà diễn tiến liên miên bất tận.
Đời
là vô thường ! Vạn vật vô thường, chúng sanh vô thường,
con người thân, xác cũng vô thường,. Chúng ta mỗi người
đều là vô thường, nếu chỉ gặp một tích tác nghịch cảnh
nào đó thì hồn lia khỏi xác. Thế mà hầu hết mọi người
đều sống trong trạng thái đua chen về danh vọng, sác dục,
tiền tài, chảng qua vì mồi con người sinh ra sống chung trong
một xã hội vô cùng phức tạp và hỗn loại, ganh đua cũng
chỉ vì cái tâm Tham, Sân, Si, Mạn nghi, Ác kiến.
Nếu
kể chi ly có đến 84.000 thứ trần lao phiền não. Các thứ
đó gọi chung là Tập Đế. Do si mê không biết chân tâm như
thật nên khởi tham ái thân tâm. Bởi tham ái thân tâm
nên tham cầu mọi sự khoái lạc, gặp sự chống đối liền
khởi tức giận. Do ái ngã nên khinh khi lấn lướt người.
Bởi si mê nên nghi ngờ lẽ thực mà khởi kiến chấp tà ác.
Tụ hợp những nguyên nhân mê lầm tạm bợ làm ngã, quả
thực là nhân của khổ. Nên gọi là Tập Đế hay Khổ Tập.
Muốn
cho quả khổ tan hoại, ta chỉ cần đập thảng nơi tập nhơn.
Tập nhơn đã tiêu diệt gọi là Diệt đế hay Khô diệt. Bởi
Tập nhơn là nguồn si mê, biến hoại, nên khi diệt sạch chúng
thì, trí tuệ phát sinh, nhân sinh diệt cũng phải chấm dứt.
Thế là chứng tứ quả Thành Văn được tịch diệt Niết
Bàn.
Vô
thường là một định luật chi phối tất cả sự vật, từ
thân, tâm cho đến mọi hoàn cảnh. Hiểu lý vô thường chúng
ta đã có một phương thuốc thần diệu để trừ bệnh tham
ái, mê mờ. Chúng ta đã đău khổ vì mầu sắc tốt xấu,
vì tiếng khen chê, vị mùi vị ngọt bùi, cay đắng, vì vật
thích thân vừa ý, Nay chúng ta uống thuốc “giáo lý vô thường”,
để trừ bệnh tham ái và tiến tới sự an tịnh của tâm
hồn.
Biết
được vô thường, con người dễ giữ được bình tĩnh đổi
thay bất ngờ. và có thể lạnh lùng trước cảnh ân ái chia
ly. Biết vô thường, con người giám hy sinh tài sản,
sanh mạng để làm việc nghĩa. Biết vô thường con người
mới chán ngán với những thú vui tạm bợ, giả trá và sáng
suốt đi tìm những cái vui chân thật, cái tánh chân thường
vẫn có, nhưng nó nằm bên trong những giả dối tạm bợ,
vô thường của cõi đời này, nên chúng ta không thể thấy
được. Khi chúng ta đã cương quyết gạt bỏ cái vỏ giả
tạo ấy. Thì tất nhiên cái giá trị chân thật, cái hạnh
phúc chân chính, cái Phật tánh sáng suốt, chắc thật muôn
đời sẽ hiện ra./.
Kinh
Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 09-2003
Down
Load " Word Document" (WinZip File 379 KB) 
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân
