LUYỆN
TÂM
Nguyên
tác: Ðạt Lai Lạt Ma
Bản
Việt ngữ: Chân Huyền
Muốn
đạt tới chân hạnh phúc, có khi ta cần phải thay đổi cách
nhìn, cách suy nghĩ, và chuyện này không giản dị đâu. Nó
đòi hỏi ta phải dùng nhiều yếu tố khác nhau, từ nhiều
khía cạnh. Bạn không nên quan niệm rằng chỉ có một chìa
khóa, một bí quyết, mà nếu bạn nắm được thì mọi sự
sẽ được giải quyết.
Cũng
giống như khi muốn chăm sóc cơ thể, chúng ta cần nhiều loại
thực phẩm và sinh tố khác nhau chứ không phải chỉ cần
một hay hai thứ nào đó. Ðối với việc đạt tới hạnh
phúc cũng vậy, bạn cần nhiều con đường và áp dụng nhiều
phương pháp và để đương đầu và vượt thoát được những
trạng thái tinh thần tiêu cực rất phức tạp. Khi bạn muốn
khắc phục một vài ý nghĩ tiêu cực, bạn không thể chỉ
áp dụng một tư tưởng đặc biệt hoặc thực tập một kỹ
thuật nào đó trong một hoặc hai lần. Muốn thay đổi cần
phải có thời gian. Về thể chất cũng vậy, thay đổi nào
cũng cần thời gian. Chẳng hạn như khi bạn đổi chỗ ở,
khí hậu thay đổi, thì cơ thể bạn cũng cần thì giờ mới
thích được với môi trường mới. Tâm bạn muốn đổi cũng
cần nhiều thời giờ. Chúng ta có rất nhiều những tâm hành
bất thiện (tiêu cực), nên cần phải để ý và khắc phục
từng cái một. Chuyện này không dễ dàng! Nó đòi hỏi chúng
ta phải biết dùng nhiều kỹ thuật khác nhau và cần thực
tập kiên trì. Ðó là tiến trình học hỏi để sống hạnh
phúc.
Nhưng
tôi nghĩ rằng với thời gian, bạn sẽ có những tiến bộ.
Mỗi ngày khi thức dậy, bạn có thể phát khởi một ước
mong thành thật, một suy nghĩ tích cực: “Tôi sẽ sống hôm
nay một cách tích cực hơn. Tôi không thể lãng phí ngày hôm
nay được” Và rồi mỗi đêm bạn sẽ kiểm lại, tự hỏi
coi mình đã sống ra sao. “Tôi có dùng ngày hôm nay như tôi
đã dự tính không? “Nếu quả các diễn tiến tốt đẹp
thì bạn nên vui mừng. Nếu không, bạn nên hối tiếc các
việc đã làm và tự phê bình mình. Qua những phương pháp
như thế, bạn từ từ có thể củng cố được các tâm thức
tích cực của mình.
Trường
hợp chính tôi - là một tu sĩ Phật Giáo, qua các kinh nghiệm
của chính mình, tôi tin rằng các phép tu tập Phật Giáo rất
hữu ích cho bản thân. Dù sao, các tập khí từ bao kiếp trước
như sân si, luyến ái chẳng hạn, chúng vẫn có thể nổi lên.
Trước hết tôi cần học để hiểu được giá trị tốt
đẹp của các phép tu tập. Do đó tôi có quyết tâm và cố
gắng thực hành. Khởi đầu, tu tập các thói quen tốt không
có kết quả mấy, vì các tâm hành tiêu cực vẫn còn khá
mạnh. Nhưng dần dà, bạn có thể thực tập được tốt hơn,
và những tiêu cực biến dần đi.
Cho
nên, thực tập Phật pháp là một cuộc chiến đấu không
ngừng trong nội tâm để thay thế những điều kiện hay thói
quen bất thiện bằng các tính thiện lành.
Dù
bạn sinh hoạt hay tu tập theo phương cách nào thì bạn cũng
sẽ thấy khó khăn bớt đi, nếu ta cứ kiên trì tập luyện
liên tục. Thực tập liên tục, chúng ta có thể thay đổi
và chuyển hóa tự thân. Trong Phật Giáo có nhiều phương pháp
khác nhau để giữ cho tâm an khi có những xáo trộn xảy ra.
Qua sự thực tập kiên trì, khi có vấn đề khó khăn thì những
ảnh hưởng tiêu cực của chúng trên tâm trí ta chỉ như những
dợn sóng trên mặt đại dương, chúng không có hiệu quả
trong chiều sâu tâm thức ta được. Dù tôi không có kinh nghiệm
gì mấy, nhưng tôi nhận thấy sự kiện trên rất đúng đối
với bản thân tôi. Chẳng hạn khi nhận được những tin bi
thảm, tôi vẫn bị xao động, nhưng nó tàn đi rất nhanh. Tôi
cũng có thể nổi tâm sân si, nhưng rồi nó cũng được hóa
giải khá lẹ. Tâm thức tôi không bị xao động gì ở tầng
dưới. Không hận thù là chuyện ta chỉ đạt được bằng
cách thực tập lâu dài, nó không xảy ra trong một đêm...
KỶ
LUẬT ÐẠO ÐỨC
Tôi
nghĩ rằng các hành xử có đạo đức là một khía cạnh khác
của nội tâm tốt lành và có kỷ luật, đưa chúng ta tới
cuộc sống hạnh phúc. Ta có thể gọi đó là kỷ luật đạo
đức. Các vị đạo sư tâm linh như Bụt Thích Ca khuyên chúng
ta nên hành xử tốt lành và tránh làm những việc bất thiện.
Các hành động thiện hay bất thiện của chúng ta tùy thuộc
vào cái tâm có kỷ luật hay không. Vậy nên có thể coi bản
chất của Phật pháp là phép luyện nội tâm.
Khi
nói tới kỷ luật, tôi nói tới kỷ luật tự giác chứ không
phải kỷ luật do người ngoài áp đặt cho mình. Tôi cũng
muốn nói tới thứ kỷ luật chúng ta dùng để khắc phục
các tính tiêu cực. Băng đảng tội phạm cũng cần kỷ luật
để thành công trong việc ăn cướp, nhưng thứ kỷ luật đó
vô dụng...
Cũng
như các sinh viên được huấn luyện trong trường, muốn có
được các tính thiện, chúng ta cần được rèn luyện và
hướng dẫn đi về hướng thiện chứ không phải tự nhiên
mà ta có được. Trong xã hội tân tiến ngày nay, người ta
thường nghĩ rằng việc trả lời câu hỏi cái gì là thiện,
cái gì bất thiện, là trách nhiệm của tôn giáo. Nhưng hiện
tại, tôn giáo đã mất đi phần nào uy tín và ảnh hưởng
trên quần chúng. Mà lại không có nền đạo đức nào thay
thế cho tôn giáo. Vậy nên hầu như chúng ta ít quan tâm tới
chuyện đạo đức trong cuộc sống. Tôi nhận thấy chúng ta
cần cố gắng rất nhiều và cần có ý thức trong việc phải
đạt được kiến thức về lối sống thiện lành.
Mặc
dù cá nhân tôi tin rằng bản chất con người là dễ thương
và từ ái, tôi thấy bản chất đó chỉ tiềm tàng trong chúng
ta thì chưa đủ, ta phải biết khai triển giá trị đó một
cách có ý thức. Khi chúng ta có thề thay đổi cái nhìn về
chính mình nhờ học hỏi và rèn luyện, thì ta sẽ có ảnh
hưởng thật sự trên các liên hệ với người khác, và trong
cách sống hàng ngày của ta...
Vấn
đề của xã hội chúng ta ngày nay là hầu như ta coi việc
giáo dục chỉ giản dị là để làm cho ta tài giỏi, khéo
léo hơn mà thôi. Ðôi khi hình như những người ít học, ít
được đào tạo, lại là những con người chất phác và lương
thiện hơn. Tuy xã hội nay không chú ý tới, nhưng theo tôi,
chúng ta phải biết dùng giáo dục để giúp cho con người
biết cách sống thiện lành và biết cách luyện tâm cho có
kỷ luật. Ðó là chuyện quan trọng nhất của giáo dục. Sử
dụng thích đáng trí thông minh và kiến thức, chúng ta sẽ
đạt tới kết quả chuyển hóa từ bên trong, để phát triển
tâm thiện.
THOẢ
MÃN CÁC HAM MUỐN
“Tôi
cho là có hai loại ham muốn. Một loại tích cực, như ham sống
hạnh phúc. Ðó là điều hoàn toàn chính đáng. Khát vọng
hòa bình, mong muốn thế giới hòa hợp và thân thiện với
nhau hơn. Những ham muốn đó rất hữu ích.”
“Nhưng
ở một điểm nào đó, ham muốn có thể trở thành vô lý,
và từ đó nó dẫn tới nhiều rối ren. Thí dụ như đôi khi
tôi đi chợ. Tôi rất ưa đi thăm các siêu thị, để nhìn
thấy nhiều thứ rất đẹp đẽ. Khi mà tôi nhìn thấy nhiều
hàng hóa khác nhau đó, tôi khởi tâm ham muốn, và có thể
bị thôi thúc “Ồ, tôi cần thứ này, cần thứ kia.” Rồi
tôi lại nghĩ “Thực sự tôi có cần mấy cái đó chăng”.
Ða số các trường hợp, câu trả lời là không. Nhưng nếu
bạn chỉ theo cái ý ham muốn đầu tiên thôi, thì túi bạn
sẽ rất sớm cạn tiền. Tuy nhiên, sự ham muốn các thứ cần
thiết như thực phẩm, quần áo, chỗ ở, thì đó là điều
hợp lý.”
“Ðôi
khi sự ham muốn được coi là quá đáng hay tiêu cực cũng
tùy vào môi trường xã hội bạn đang sống. Như trong các
xã hội tân tiến, thì xe hơi là thứ bạn cần có để có
thể giải quyết công việc. Muốn có một chiếc xe hơi không
có gì là sai trái cả. Nhưng trong một ngôi làng nghèo tại
xứ Ấn Ðộ, nơi bạn có thể sống khá ổn không cần tới
xe, mà bạn vẫn muốn mua xe; thì dù cho bạn có tiền mua, nó
cũng có thể gây ra rắc rối. Nó có thể làm cho hàng xóm
bạn khó chịu... Hoặc khi bạn sống trong một xã hội giàu
có hơn, bạn có xe rồi nhưng vẫn mong mua xe mắc tiền hơn,
thì nó cũng gây ra vấn đề như vậy...”
HÀI
LÒNG LÀ HẠNH PHÚC?
“Tôi
cho rằng, sự thỏa mãn hoặc hài lòng không quyết định được
là sự mong cầu hoặc hành động đó tốt hay xấu. Kẻ sát
nhân cũng có thể hài lòng sau khi giết người, nhưng anh ta
không thể biện minh cho hành động đó. Tất cả những hành
động không lương thiện như nói dối, trộm cắp, dâm dục
v.v... đều có thể đem lại cảm giác hài lòng cho người
ta lúc đó.”
“Ranh
giới thiện - bất thiện giữa các ham muốn, các hành động
không ở chỗ chúng mang lại sự hài lòng hay không, mà chính
là các kết quả tốt hay xấu chúng tạo ra.”
“Thí
dụ như khi bạn muốn có nhiều thứ đắt giá hơn, nếu chỉ
vì tâm trạng tham cầu ngày càng lớn, thì dù bạn đã tới
cái giới hạn của mình, bạn vẫn không thấy được chân
lý. Và khi mất hy vọng, không đạt tới tất cả các mục
tiêu, thì bạn sẽ bị chìm vào thất vọng, phiền não. Ðó
là cái nguy của loại tham muốn đó.”
“Tôi
nghĩ rằng loại mong cầu đó đưa tới sự tham đắm - một
hình thức mong muốn thái quá, ước vọng lớn quá. Nếu bạn
suy ngẫm về cái Tham lớn lao kia, bạn sẽ thấy nó chỉ đưa
người ta tới các cảm nghĩ thất vọng, buồn nản, bối rối
và lắm vấn đề mà thôi.”
“Khi
nói tới cái tham, ta biết nó có đặc tính luôn luôn bất
thỏa: Dù người kia đạt tới một mục tiêu nào đó rồi,
thì họ vẫn không thỏa mãn. Tham giống như cái túi không
đáy, không có giới hạn, và từ đó dẫn tới mọi vấn đề.
Ðiều lạ lùng về cái tham là dù bạn chỉ muốn được thỏa
mãn, nhưng khi bạn đạt được thứ bạn muốn rồi, thì bạn
cũng vẫn không hài lòng! Thuốc giải độc thực sự của
cái Tham là sự bằng lòng chấp nhận. Khi bạn có được cái
tâm bằng lòng với những gì mình có, thì dù bạn có đạt
tới mục tiêu hay không, bạn cũng vẫn hài lòng...
THIẾT
LẬP CẢM THÔNG
“Muốn
cải thiện các mối liên hệ với người khác, không có một
giải pháp đơn giản nào cả. Nhưng nói chung, như tôi đã
từng nêu lên trước đây, điều quan trọng khi tới với người
khác là chúng ta cần có lòng từ bi... Thông cảm là yếu tố
quan trọng trong việc phát triển lòng từ bi của chúng ta.
Ðể có thể đồng cảm với người, ta thử đặt mình vào
vị trí của người đó, thử coi mình sẽ phản ứng ra sao
khi ta ở vào vị trí người kia... Dù không sống trong một
môi trường, dù cho người kia có một lối sống rất khác
với mình, trí tưởng tượng của ta vẫn có thể giúp ta làm
việc này. Bạn chỉ cần chút sáng tạo. Phương pháp này đòi
hỏi bạn tạm quên các quan điểm riêng để nhìn từ phía
người khác, để tưởng tượng khi mình ở địa vị người
đó thì mình sẽ phản ứng ra sao. Làm nhu vậy, bạn sẽ phát
khởi sự hiểu biết và kính trọng người kia, là yếu tố
quan trọng để giảm thiểu các vấn đề với họ...”
“Khi
gặp người khác, tôi thường nhìn họ trước hết là những
con người có nhiều điểm giống mình. Người kia cũng có
cơ thể, trí não như tôi. Chúng tôi cùng ra đời theo một
lối, và ai cũng sẽ chết khi già. Và tất cả chúng ta ai cũng
mong được hạnh phúc, không bị đau khổ. Tới với người
trên quan điểm tương đồng thì hơn là từ những dị biệt
nhỏ - như tôi là người Tây Tạng, theo tôn giáo khác, có
văn hóa khác - Như vậy, tôi sẽ thấy người tôi gặp gỡ
kia không khác gì tôi, và sự trao đổi, thông đạt với nhau
sẽ dễ dàng hơn. Ngoài ra, để dễ thông cảm được với
người khác, chúng ta cần hiểu và tôn trọng các bối cảnh
căn bản của họ. Chúng ta cũng nên có thái độ cởi mở
và thành thực thì dễ giao tiếp hơn.”
TÌM
HIỂU NỀN TẢNG CỦA LIÊN HỆ LỨA ÐÔI
Bác
Sĩ H. Cutler hỏi Ðức Ðạt Lai Lạt Ma về các xung đột thường
xảy ra giữa hai người phối ngẫu, vì sao mà các cặp vợ
chồng lại hay tranh cãi với nhau luôn luôn, thì được ngài
trả lời:
“Có
nhiều yếu tố trong liên hệ gia đình. Khi chúng ta muốn tìm
hiểu các vấn đề của mối liên hệ nào đó, trước hết,
ta cần tìm hiểu coi bản chất thực sự của mối liên hệ
kia là gì. Có nhiều loại tương quan khác nhau. Bỏ ra ngoài
liên hệ vợ chồng, ta hãy coi các tương quan giữa những người
bạn chẳng hạn, thì cũng thấy có nhiều loại tình bạn khác
nhau. Một số liên hệ với nhau chỉ vì quyền lực, tiền
tài hay địa vị xã hội. Khi những nền tảng kia biến mất
thì tình bằng hữu cũng không còn. Tình bạn có gốc rễ khác
với tiền tài danh vọng, đó là tình cảm giữa những con
người chân thật, gần gụi nhau trong nghĩa chia sẻ và quan
tâm. Tôi gọi đó là tình bằng hữu tinh nguyên, vì nó không
bị lên xuống theo tình trạng tài chánh, quyền lực hay địa
vị của người nào hết. Yếu tố giữ vững tình bạn chân
thành đó chính là lòng thương mến giữa người với người.
Nếu anh không có tình cảm đó thì anh không không thể có
bạn thâm giao được... Nếu anh có vấn đề trong tình bạn,
thì cách hay nhất là nên lùi lại để suy ngẫm về nền tảng
của liên hệ đó xem sao.”
“Ðối
với tình vợ chồng cũng vậy. Khi bạn có vấn đề đối
với người phối ngẫu, bạn nên nhìn sâu vào bản chất mối
liên hệ giữa hai người... Nếu nó chỉ căn cứ vào sự hấp
dẫn sắc dục, hai người mới gặp nhau vài lần và bị thu
hút lẫn nhau - rồi cưới nhau vội vã, thì liên hệ đó không
lành mạnh và dễ tan vỡ... Có những cặp nhận ra đối tượng
của mình không phải là người tử tế, không dễ thương,
nhưng vẫn bị đối tượng hấp dẫn, thì mối liên hệ đó
khó mà bền chặt, vì nó căn cứ vào những tình cảm phù
du, dễ thay đổi. Không có gì để ngạc nhiên khi ta thấy
các mối liên hệ đó gặp khó khăn, và cuộc hôn nhân có
nhiều vấn đề...
“Dĩ
nhiên tôi phải nói rõ là người ta có thể có mối liên hệ
tình cảm lành mạnh tốt đẹp, trong đó bao gồm cả yếu
tố tình dục. Có thể nói có hai thứ tương quan liên hệ
tới hấp lực của vật chất. Một là sự tham đắm thuần
ái dục. Sợi dây nối kết giữa hai người chỉ là sự thỏa
mãn tức thời và ngắn hạn. Trong loại tương quan này, người
ta liên hệ với nhau như liên hệ với một thứ đồ vật.
Tương quan đó không an toàn chút nào. Nếu chỉ có liên hệ
sắc dục mà không có lòng tương kính nhau, thì cũng như liên
hệ với người làm nghề điếm thôi. Nó giống như căn nhà
xây trên nước đá. Khi nước đá tan thì nhà sập.”
“Loại
thứ hai, tuy cũng có căn nguyên từ tương quan vật chất, nhưng
mỗi người đều biết quý trọng tư cách dễ thương, tử
tế và lịch sự nơi người kia. Tương quan với nhau như vậy
thì bền vững và chắc chắn hơn. Muốn có được loại tương
quan này, bạn cần thời gian để hiểu nhau thực sự, để
biết rõ bản tính của đối phương.Tôi cho rằng đa số các
vấn đề sở dĩ xảy ra chỉ vì người ta thiếu thì giờ
tìm hiểu nhau...”
“Tôi
nghĩ rằng nếu muốn xây dựng một mối tình tốt đẹp, thì
điều hay nhất là người ta cần hiểu thấu bản chất thực
của đối phương, và có liên hệ với người đó trên căn
bản ấy chứ không chỉ liên hệ với bề ngoài hời hợt
của họ. Trong liên hệ thâm sâu, lòng từ bi vẫn là yếu
tố quan trọng...”
CHỨNG
BỆNH CÔ ĐƠN
Khi
được hỏi: Có bao giờ ngài cảm thấy cô đơn không? Ðức
Ðạt Lai Lạt Ma trả lời KHÔNG! Sau đây là lời giải thích
của ngài:
“Tôi
nghĩ rằng một yếu tố khiến cho tôi không bao giờ cảm thấy
cô đơn vì tôi thường nhìn vào các khía cạnh tích cực của
những người mà tôi được gặp gỡ. Tôi ráng tìm nơi họ
những điểm tốt lành. Thái độ đó khiến cho các người
kia có cảm tình và muốn liên hệ với tôi ngay.”
“Một
phần cũng có thể vì tôi ít khi muốn thu góp, nắm giữ cái
gì, tôi cũng không sơ, không lo rằng cách hành xử của mình
có thể khiến người kia không kính trọng hoặc coi tôi như
người khác lạ... Có lẽ vì không mong cầu và cũng không
sợ hãi, nên khi tiếp xúc với người khác, tôi thường có
thái độ cởi mở. Theo tôi, đó là lý do chính khiến tôi
không bị cô đơn bao giờ.”
Theo
bác sĩ tâm lý H. Cutler, trong các nghiên cứu khoa học, khi trả
lời câu hỏi “bạn có bao giờ cảm thấy đơn lẻ không
- thì 100% người Mỹ xác nhận là họ đã hoặc đang cảm
thấy cô đơn. Không phải chỉ người già sống xa con cháu
mới cô đơn, mà từ trẻ vị thành niên cho tới tuổi trung
niên... ai cũng đều đã sống qua cảm giác đơn độc. Trong
một cuộc nghiên cứu sâu rộng có tới 1/4 số tham dự viên
thuộc đủ lứa tuổi cho biết, trong hai tuần đã qua, ít nhất
là một lần, họ đã cảm thấy lẻ loi khủng khiếp. Các
nhà tâm lý làm thêm nhiều nghiên cứu khác để tìm hiểu
lý do khiến người ta cảm thấy cô đơn, và họ đưa ra những
giải pháp và kỹ thuật để chữa trị căn bệnh này. Chẳng
hạn như người muốn đỡ cô đơn phải học thêm về các
phép giao tế xã hội, biết chú ý nghe người khác v.v... Nhưng
hầu như tất cả những phương pháp chữa trị tâm lý, theo
Bác Sĩ H. Cutler, đều không thể so sánh với con đường đi
thẳng vào trái tim của đức Ðạt Lai Lạt Ma.
CHỮA
BỆNH CÔ ÐƠN
Ðức
Ðạt Lai Lạt Ma nhấn mạnh với giọng nói quả quyết khi
nói về chuyện chữa trị chứng bệnh cô đơn:
“Tôi
tin rằng điều căn bản tiên quyết là bạn phải hiểu rõ
về những lợi ích do lòng từ bi đem lại. Ðó là điểm then
chốt. Khi bạn không còn nghĩ rằng thứ tình thương rộng
lớn đó là chuyện trẻ con, là cảm xúc nhất thời... và
bạn bắt đầu hiểu thấu được ý nghĩa sâu xa của lòng
từ bi, thì bạn mới thấy nó hấp dẫn, đáng để tâm lực
và thì giờ nuôi dưỡng nó.”
“Một
khi bạn khích lệ các tư tưởng từ ái trong tâm; một khi
tâm từ bi biến thành hành động, thì thái độ của bạn
đối với người khác tự động sẽ thay đổi. Khi tiếp xúc
với người khác với cái tâm từ bi, bạn sẽ không còn sợ
hãi, giữa hai người chỉ có sự cởi mở chân thành. Ngay
lập tức bạn tạo ra được bầu không khí thân tình và dễ
chịu với họ. Thái độ đó sẽ giúp bạn có được những
mối liên hệ tốt đẹp, thân thiết. Dù cho người kia chưa
sẵn sàng, không thân thiện, thì chính nhờ vào thái độ cởi
mở nơi mình mà bạn có thể sẽ uyển chuyển được trong
các giao tiếp khó khăn ấy. Ít nhất bạn có thể trao đổi
một câu chuyện có ý nghĩa với người đó được.”
“Nếu
không có lòng từ bi, nếu bạn khép kín, bứt rứt hay lạnh
lùng, thì dù cho gặp người thân nhất, bạn cũng vẫn cảm
thấy khó chịu... tôi cho rằng đa số chúng ta khi tiếp xúc
với ai, thường mong đợi đối phương có thái độ tích cực
trước, mà ít khi tự mình hiến tặng người kia thái độ
đó. Ðó là điều sai lầm vì nó chỉ đưa tới cái rào cản,
thúc đẩy cảm giác lẻ loi cho chính mình mà thôi.”
“Nếu
bạn muốn hết cô đơn, thì bạn phải chú ý tới cái nền
tảng căn bản của trạng thái đó. Tiếp xúc người khác
với lòng Từ Bi là cách tiếp xúc tốt đẹp nhất.”
Khi
bác sĩ tâm lý Howard Cutler hỏi Ðạt Lai Lạt Ma coi có phương
pháp và kỹ thuật nào hữu hiệu nhất cho sự giao tiếp giữa
người này với người kia được tốt đẹp, ít trở ngại...
thì ngài cười, như thể câu hỏi quá vu vơ. Ðạt Lai Lạt
Ma cho rằng:
“Liên
hệ giữa người với người là một vấn đề khá phức tạp.
Làm sao chúng ta có thể có một giải pháp chung như một thứ
“công thức” được? Nó giống như khi ta làm bếp. Ta cần
nhiều thực phẩm và phải có nhiều giai đoạn mới nấu nướng
được một bữa cơm ngon lành. Muốn có liên hệ tốt đẹp
với người khác, chúng ta cũng cần để ý tới nhiều yếu
tố. Không thể nói: “Ðây là phương pháp, đây là kỹ thuật
giao tiếp”!
“Ðiều
căn bản không thể thiếu trong liên hệ giữa người với
người là lòng từ bi, trong đó, sự cảm thông, đồng cảm
là một yếu tố quan trọng. Khi có khó khăn trong một liên
hệ nào đó, chúng ta nên đặt mình vào địa vị của đối
phương để có thể hiểu họ hơn, có lòng kính trọng họ
và giảm thiểu bớt các lực chống chọi nhau...”
Ðạt
Lai Lạt Ma cho biết khi ngài gặp gỡ một người nào, ngài
cũng nhớ tới những điểm ngài và người kia giống nhau,
chẳng hạn như cả hai đều có tình cảm, trí óc, cả hai
đều muốn vui, không muốn khổ... Ngài đến với người khác
bằng cái nhìn thiện cảm vì có những tương đồng, chứ
không để ý tới những khác biệt về màu da, chủng tộc
hay tôn giáo...
Theo
ngài “muốn giao tiếp khéo léo và thành công với người
khác, ta cũng nên biết về căn bản, về cội nguồn của con
người đó. Ta cần cởi mở và thành thật, đó cũng là những
yếu tố cần thiết trong các giao tiếp.”
Ngài
cho biết ngày còn nhỏ ở thủ đô Lhasa xứ Tây Tạng, sau
các buổi họp nhức đầu với hội đồng nội các, ngài thường
về phòng chia sẻ đủ chuyện với những người dọn phòng!
Ngài tự diễu mình về chuyện này, rồi nói tiếp: “...Có
thể vì bản chất tôi như thế, với ai tôi cũng trao đổi
trò chuyện được, nên không bao giờ tôi cảm thấy cô đơn”.
...
Ðạt
Lai Lạt Ma cho rằng “muốn hiểu được các khó khăn trong
sự tương giao, đầu tiên chúng ta cần hiểu về bản chất
của mối liên hệ đó. Chẳng hạn như trong tình bằng hữu,
có nhiều loại: Nếu tình bạn bắt nguồn từ vấn đề tiền
tài, quyền lực hay địa vị thì khi những thứ đó hết,
tình bạn cũng tàn. Nếu tình bạn không liên hệ gì tới những
thứ kể trên, chỉ là tình cảm thuần túy giữa hai con người
gần gụi nhau và muốn chia sẻ với nhau mọi thứ - thì tôi
cho đó là tình bằng hữu tinh nguyên. Nó không bị phai nhạt
dù cho tiền tài, danh vọng tăng tiến hay giảm thiểu.”
Down
Load " Word Document" (WinZip File 458 KB)
(Hạ
Tải Đem Về Nhà Để Xem Sau hay in ra Giấy)
Các
Số Đặc Biệt:
Số Đặc Biệt Mừng Phật Đản
Số Đặc Biệt Tưởng Niệm Bồ Tát Quảng Đức
Số Đặc Biệt Vu Lan
Số Đặc Biệt Mừng Thích Ca Thành Đạo
Số Đặc Biệt Mừng Xuân