CHỈ THẲNG DIỆU NGHĨA CỦA 14 CHỮ TOÁT YẾU

Khai, tức phá vỡ vọng tình của sáu thức, bày rõ chân tánh của sáu căn.Thị, tức chỉ chân tánh của sáu căn, chính là Phật tri kiến đạo, xưa nay trong sạch.Ngộ, tức tự mình phát giác được diệu tánh trong sạch xưa nay.Nhập, tức đã phát giác thì cần mỗi niệm mỗi niệm, phản chiếu hồi quang, nhập lưu vong sở.Nhất, tức tất cả, tất cả tức một. Một ấy chính là Diệu tâm chân như.Phật, tức tánh hay biết vậy.Thừa, tức nương đó, theo đó, nhân đó, cưỡi đó và chở đó.Tri, tức linh tri xưa nay trong sạch. Là trí đại viên cảnh, tâm Diệu chân như.Kiến, tức ứng dụng của căn tánh, soi thấy sáu trần.Trí, tức trái bỏ trần lao, hướng đến chánh giác. Là nhiếp thức qui căn, đổi ngu thành trí.Tuệ, tức thấy biết rõ ràng, chỉ theo căn gọi là tuệ, theo trần gọi là thức.Tông, tức chân tánh của sáu căn, cái dấu vết của ứng dụng.Chỉ, tức từ dấu vết đó, mà thẳng vào tâm diệu chân như.Đạo, tức là đường cái. Là con đường thông suốt đến bờ giác. Tất cả thánh hiền đều đi con đường này.      

PHỤNG KHUYẾN HỐI TÀNG MẬT CƠ TỤNG VÀI TẮC^[(1)] 

1 - Thế Tôn xuát hiện do duyên nào,Chỉ bởi Liên Hoa pháp nhiệm mầu,Sao lại khoảng giữa còn chưa nói,Lúc sắp Niết-bàn, mới tuyên trao ?

2 - Tây lai vì chỉ thẳng tâm tông,Cớ sao chín năm lặng ngồi không ?Hẳn đã đợi cơ, cơ chưa chín,Chín rồi, sau đó hiển chân không.

3 - Huệ Năng được pháp ấn Kim Cương,Sao lại quay về nam Lãnh Dương ?Chẳng chịu vì người tuyên pháp ấn,Bởi biết nhân tánh, mịt đêm trường.

Kinh nói: Này Xá-lợi-phất ! Pháp ấn của ta, vì muốn lợi ích thế gian nên nói. Ở chỗ du phương, chớ vọng tuyên truyền. Nếu có người nghe, tùy hỷ đảnh thọ, phải biết kẻ ấy, chẳng còn thoái chuyển.

Bần đạo Thanh Đàm, nhàn ngâm tụng rằng:

Nâng đứng trống cơm, đối tri âm,
Duỗi tay không làm, vỗ trống tâm,
Tập tập tầm tâm, tâm là tập,
Tầm tâm tâm tập, tập tầm tâm.
Tiếng trống hợp vận, tiếng tùng ngâm,
Tịch chiếu tâm tông, tức tập tầm.
Gió mát trăng trong, hằng tự tại,
Tầm tâm chẳng được, dứt tầm tâm.
Thôi thôi, tâm ta chẳng thể tầm,
Tầm tâm dẫu được, chẳng là tâm.
Đem đèn tìm lửa, ấy điên đảo,
Chẳng bằng trước song, giữ một ngâm.
Nam-mô A-di-đà Phật.

Dừng đó một chỗ,Không gì chẳng xong.Khổng Phu Tử nói:Đạo ta lấy một, xâu suốt đó.Thích Sư Tử nói:Chỉ đây, một việc thật,Ngoài hai thì chẳng chân.Lý Lão Tử nói:Rõ một muôn việc xong.Ngâm:Động niệm tối sơ thành một chữ,Rốt ráo nguyên lai, một cũng không.

Niêm:
Lành thay Thuần Đà ! Lành thay Thuần Đà !
Tụng:
Thôi nói hay, chẳng nói càn,
Dở hay, tốt xấu, chớ rộn ràng,
Kẻ muốn tìm hay mà lại vụng,
Kia toan bắn sẻ, chẳng biết lang.

Công danh cái thế, sương thu sớm,
Phú quý kinh nhân, giấc mộng tràng,
Chẳng hiểu xưa nay không một vật,
Công phu luống phí dụng tâm can. 

Ngày Quốc Khánh, trung tuần tháng 9, năm Quý Mão.(Long Phi, Quý Mão, Lộ Nguyệt, Trung hoán nhật)

Tỳ Kheo Thanh Đàm,
Thiền sư Giác Đạo Tuân, Minh Chánh,viết tại viện Liêm Khê, Ninh Bình.
 
 

[(1)] Tắc là khuôn phép để hành giả theo đó bắt chước mà hạ thủ công phu. Thông thường, hình thức của một tắc là một câu hỏi, tức một đề án. Nó là nguồn kích động hành giả, quyết định đi tới. Sức mạnh kích động này, chính là nghi tình, niệm nghi hay đại nghi.

Lại, khán công án gọi là tham công án. Công án cũng gọi là thoại đầu. Tham công án cũng gọi là tham thoại đầu, hoặc chiếu cố thoại đầu.