Dưới
đây là những tài liệu lịch sử cuộc "vận động đòi Bình
đẳng và Tự do Tôn giáo" do Phật giáo Việt Nam phát động:
chống chính quyền nhà Ngô ra lệnh "cấm treo cờ Phật giáo"
trong mùa đại lễ Phật đản PL năm 2507, ngày trăng tròn rằm
tháng tư năm Quí Mão (8-5-1963).
Cuộc
vận động kéo dài 6 tháng, từ 8-5-1963 đến ngày 1 tháng 11
năm 1963, thì Hội đồng Quân nhân Cách Mạng làm cuộc đảo
chính, lật đổ chính thể độc tài gia đình trị nhà Ngô;
giải phóng cho toàn dân sau 9 năm phải (nép mình) sống quằn
quại khổ đau dưới một chế độ hà chính, lạc hậu, lỗi
thời. Đạo Dụ số 10 có tính cách kỳ thị tôn giáo, bất
công vốn là sản phẩm thực dân cáo chung.
Bấy
giờ xin mời bạn cùng chúng tôi tìm hiểu Những diễn biến
của cuộc vận động do Phật giáo Việt Nam chủ động, được
ghi lại từ những tài liệu chính xác của văn phòng Ủy ban
Liên phái Bảo vệ Phật giáo:
a)
Những diễn biến của cuộc vận động
b)
Các Văn bản chính
c)
Dư luận quốc tế và báo chí.
Vào
mùa Phật đản PL năm 2507 ngày trăng tròn rằm tháng 4 năm
Quí Mão (8-5-1963); trước đó hai ngày, tổng thống Ngô Đình
Diệm ra thông điện số 9195, ngày 6 tháng 5dl 1963, "cấm treo
cờ Phật giáo". Thì chiều ngày 14 tháng 4 âl (7-5-1963), lực
lượng cảnh sát thành phố Huế, theo lệnh khẩn từ Sàigòn
điện ra, đã tỏa đi các chùa các tư gia Phật tử có treo
cờ Phật giáo, bắt phải hạ xuống… trong lúc đồng bào
Phật tử cả nước đang hân hoan sửa soạn dựng cổng chào,
chăng đèn, kết hoa để cúng dường ngày Đức Phật Đàn
Sinh.
Lệnh
cấm treo cờ của chính phủ rõ ràng có tính cách miệt thị,
một sự xúc phạm trắng trợn đối với một tôn giáo lớn
của dân tộc đã có chiều sâu và bề dày hai nghìn năm lịch
sử, mà đại đa số người Việt, nếu không muốn nói là
80% dân số toàn quốc đều có mang trong người họ dòng máu
truyền thống tín ngưỡng Đạo Phật từ nhiều đời nay.
Lệnh cấm treo cờ, tuy có một số ít người (vì nhát gan)
phải tuân theo, nhưng đại đa số cương quyết bất phục
tòng.
Qua
sáng ngày hôm sau, tức ngày rằm tháng tư âl (8-5-1963), khoảng
6 giờ 30, một cuộc rước Phật vĩ đại của hàng trăm ngàn
người diễn hành từ chùa Diệu Đế đi qua các ngả đường
cố đô Huế kéo về chùa Từ Đàm, với các biểu ngữ mang
những dòng chữ:
Xem
Tiếp: Cuộc vận động của Phật giáo
Việt Nam chống chính thễ độc tài gia đình trị Ngô Ðình
Diệm 1963 của HT. Thích Đức Nhuận