CHƯƠNG
XII
CHÍN
GIAI ĐOẠN CỦA VIỆC THIỀN ĐỊNH DUY TRÌ ĐIỀM
TĨNH
(THE
NINE STAGES OF CALM-ABIDING MEDITATION)
Cho
dù bạn có thiền định với đối tượng nào hoặc là một
phẩm chất của tâm hồn hoặc là một bức ảnh của Đức
Phật, thì bạn cũng phải trải qua 9 giai đoạn trong quá trình
phát triển "duy trì điềm tĩnh".
GIAI
ĐOẠN THỨ NHẤT
Giai
đoạn thứ nhất liên quan đến việc đặt tâmtrí vào đối
tượng thiền định. Giai đoạn này được gọi là "sự sắp
đặt"(placement). Ở giai đoạn này, bạn gặp khó khăn trong
việc giữ tập trung vào đối tượng trong một khoảng thời
gian ngắn và sự sao lãng ngày càng gia tăng. Bạn thường bị
tách khỏi đối, đôi khi quên hẳn đối tượng. Phần lớn
thời gian bạn suy nghĩ về những vấn đề khác và bạn phải
nổ lực lắm mới có thể đưa tâm trí của mình quay về
với đối tượng.
GIAI
ĐOẠN THỨ HAI
Khi
bạn có khả năng duy trì được sự tập trung của mình vào
đối tượng mà bạn đã chọn lựa trong khoảng thời gian
vài phút, điều đó có nghĩa là bạn đã bước sang giai đoạn
thứ hai. Giai đoạn này được gọi là "liên tục sắp đặt"
(continual placement). Sự sao lãng của bạn vẫn còn lớn hơn
sự tập trung của bạn rất nhiều nhưng bạn thật sự đã
trải qua những giây phút tập trung tinh thần.
GIAI
ĐOẠN THỨ BA
Cuối
cùng bạn cũng có được khả năng kềm chế tâm trí của
mình ngay lập tức mỗi khi nó trở nên sao lãng và tái lập
tiêu điểm tập trung của tâm trí. Đây là giai đoạn thứ
ba của việc luyện tập, có tên là "đặt lại vào vị trí"
(re-placement).
GIAI
ĐOẠN THỨ TƯ
Ở
giai đoạn thứ tư, được gọi là "sắp đặt chặt chẽ"
(close-placement), bạn đã phát huy được sự lưu tâm đến
một mức độ mà bạn không đánh mất sự tập trung của
mình lên đối tượng.
Tuy
nhiên, đây là lúc bạn bị lôi cuốn bởi sự kích động
và phân tán sao lãng mạnh mẽ. Biện pháp kháng cự chủ yếu
của bạn là sự sáng suốt (awareness) nhận biết được rằng
mình đang trải qua sự lôi cuốn đó. Lúc này, có một nguy
cơ là những hình thức phân tán sao lãng tinh vi hơn có thể
xuất hiện.
GIAI
ĐOẠN THỨ NĂM
Giai
đoạn thứ năm là "rèn luyện" (disciplining). Ở giai đoạn
này, sự tĩnh tâm được ứng dụng để nhận ra những hình
thức phân tán sao lãng tinh vi của tâm trí. Một lần nữa,
biện pháp kháng cự của bạn là sự sáng suốt nhận biết
được những phân tán sao lãng tinh vi đó.
GIAI
ĐOẠN THỨ SÁU
Ở
giai đoạn thứ sáu là "bình yên" (pacification), những phân
tán sao lãng tinh vi không còn xuất hiện nữa. Điều quan trọng
là bạn phải áp dụng những biện pháp đối kháng thích hợp
cho sự kích động. Sự tĩnh tâm của bạn phải mạnh mẽ
hơn khi những trở ngại này mạnh mẽ lên.
GIAI
ĐOẠN THỨ BẢY
Qua
nỗ lực phối hợp liên tục, bạn có thể giữ cho những
hình thức sao lãng kích thích tinh vi đó không còn xuất hiện
nữa, tâm trí của bạn không còn cần phải cẩn thận quá
mức. Lúc này bạn đã đạt tới giai đoạn thứ bảy, "hoàn
toàn bình yên" (throughout pacification).
GIAI
ĐOẠN THỨ TÁM
Với
những nổ lực ban đầu, khi bạn có thể đặt tâm trí của
mình vào đối tượng, bạn có thể giữ tập trung mà không
hề mảy may sao lãng hay bị kích động, bạn đã đạt tới
giai đoạn thứ tám "tập trung" (single-pointed).
GIAI
ĐOẠN THỨ CHÍN
Giai
đoạn thứ chín, "yên định" (balanced placement), là khi bạn
có thể giữ tâm trí mình tập trung vào đối tượng mà không
cần phải cố gắng một chút nào cả, trong một khoảng thời
gian mà bạn mong muốn. Bạn sẽ đạt được "trầm tĩnh thật
sự" (true calm abiding) sau khi bạn đạt được giai đoạn thứ
chín này bằng cách tiếp tục thiền định tập trung vào tiêu
điểm cho tới khi bạn có thể dễ dàng uốn nắn tâm hồn
và thể xác của mình.
Điều
quan trọng là bạn phải giữ được sự cân bằng giữa việc
luyện tập hàng ngày và việc phân tích. Nếu bạn đầu tư
quá nhiều vào việc rèn luyện tập trung vào một đối tượng
nhất định, khà năng phân tích của bạn có thể bị suy kiệt.
Ngược lại, nếu bạn quan tâm quá mức vào việc phân tích,
bạn có thể huỷ hoại khả năng giữ vững tập trung vào
đối tượng trong khoảng thời gian dài. Bạn phải cố gắng
tìm ra điểm cân bằng giữa việc áp dụng "duy trì điềm
tĩnh" và "phân tích".
