NÓI
CHUYỆN VỚI PHẬT TỬ HUYNH TRƯỞNG
Trước
khi làm huynh trưởng có cấp bậc thì anh chị em đã là đoàn
sinh Gia đình Phật tử. Trước khi là đoàn sinh Gia đình Phật
tử thì anh chị em đã là người quy y Tam Bảo. Như vậy, quy
y Tam Bảo, thọ trì Ngũ giới là căn bản, là cội gốc --
từ đó mà nảy nở ra đoàn sinh, nảy nở ra huynh trưởng,
rồi huynh trưởng có cấp bậc. Và cũng từ đấy anh em mới
thấy trong sinh hoạt đoàn thể của mình cái gì là gốc, cái
gì là ngọn, cái gì là chính cái gì là phụ. Nếu giả sử
một mai đây, anh em không làm huynh trưởng có cấp bậc, thì
anh em cũng đừng bỏ cái gốc Gia Đình Phật tử của mình.
Nếu vì một lẽ gì đó, anh em không làm đoàn sinh Gia đình
Phật tử được, thì đừng bỏ mất mình là một người
Phật tử đã quy y Tam Bảo.
Ngày
hôm nay, các anh em -- theo tôi biết -- đã bao nhiêu năm tháng
vào với Gia đình Phật tử, sinh hoạt với Gia đình Phật
tử, đã dày công học tập, anh em cũng đã nhận thức được
rằng mình có bổn phận phải dìu dắt lớp đàn em đi sau
hiểu đúng và làm theo lời Phật dạy, từ bi hỷ xả, vô
ngã vị tha; cho nên mới khẳng khái phát nguyện lãnh trách
nhiệm hướng dẫn cho đàn em Gia đình Phật tử. Đây là một
lời phát nguyện quý báu, một lời phát nguyện cao cả, phát
nguyện để chịu lấy thêm sự nhọc nhằn, sự lo lắng; vì
mục đích cao cả là hoằng pháp lợi sinh mà anh em nhận lãnh
sự nhọc nhằn, lo lắng đó cốt để phụng sự lý tưởng
tôn thờ Tam Bảo của mình, hầu làm cho Đạo pháp của mình
ngày càng được phát huy, ngày càng được nhiều lợi lạc
cho hữu tình như đức Phật hằng mong mỏi.
Trong
khi sinh hoạt, anh em cũng nên thận trọng trong tâm ý, trong
ngôn ngữ, trong hành động, trong cử chỉ của mình. Làm thế
nào để luôn luôn là một huynh trưởng Phật tử, người
có cấp bậc phải làm gương mẫu cho đoàn sinh noi theo. Lòng
tin không lay chuyển, sự hiểu biết không lay chuyển, đức
hạnh không lay chuyển, có như vậy tất nhiên anh em sẽ đóng
góp được một phần lớn lao, quý báu vào sự nghiệp xây
dựng và phát huy đạo pháp.
Ở
giữa đời vô thường, lúc thế này, lúc như thế khác, tất
nhiên chúng ta phải có một ý thức sáng suốt để lựa chọn.
Nhưng trong khi chúng ta lựa chọn, chúng ta có điểm nhìn để
lựa chọn, luôn luôn chúng ta phải nhìn đến Tam Bảo, phải
suy xét lời dạy của đức Phật và phải hướng đến chư
Tăng mà mình đã phát nguyện noi theo. Phải nhìn theo những
vị Tăng thật sự là đống lương của Chánh pháp, những
vị luôn hoằng dương Chánh pháp để giúp cho mình có một
nhận thức rõ ràng, vững chắc trước mọi mê mờ, trước
trăm ngàn ý kiến này khác. Không thể nhìn một cách chung
chung "Thầy nào cũng là thầy cả, thầy nào cũng đúng cả"!
Là
một Phật tử, anh em phải kính trọng tất cả mọi người,
dầu là người đó ở vào địa vị thấp nhất trong xã hội,
chúng ta phải kính trọng. Sự kính trọng đó là sự kính
trọng chung, nhưng khi tìm người nương tựa để tu tập, để
học học đạo là một chuyện khác, chứ không thể bình đẳng
nhất loạt. Nếu như mình đã nhất loạt, thì với "đầu
tròn áo vuông", đức Phật cũng giống một ông thầy phàm
phu thôi chứ không có gì khác. Thành thử có những lúc chúng
ta cần phải nhận thức cho rõ ràng cái ngôn ngữ, cái hình
tướng phải có một ý nghĩa sâu xa, chứ không phải dựa
vào hình tướng bên ngoài mà nhận thức được giá trị đích
thực của nó.
Vì
vậy, hôm nay các anh chị em lãnh thọ cấp bậc thế này, tôi
rất cảm động, bởi vì anh chị em đã lãnh thêm một phần
khó khăn, phải ưu tư nhiều, phải lo lắng nhiều để hướng
dẫn đàn em hậu tấn. Thật là một lời phát nguyện cao cả,
phát nguyện quý báu: Phát nguyện để đi lên, phát nguyện
để hướng thiện, phát nguyện để thăng hoa, để được
giải thoát. Cho nên khi đã phát nguyện rồi, dầu gặp khó
khăn., dầu có cực nhọc, anh em cũng phải cố gắng giữ vững
lời phát nguyện của mình.
Nếu
một mai kia, ý nghĩa của anh em có đổi khác, hoặc muốn chuyển
hướng một con đường khác, thì cũng nên thảo luận với
các huynh đệ trong hàng ngũ của mình, hoặc thảo luận với
các thầy của mình để việc hành đạo, việc hướng dẫn
Gia đình Phật tử của mình được nhiều tốt đẹp.
Ở
đây, tôi suy nghĩ lại cuộc sống tu tập của mình trong mấy
chục năm qua, đối với Tam Bảo, đối với đạo pháp, nhất
là tại tỉnh Thừa Thiên này, tôi luôn luôn nghĩ đến các
sinh hoạt của Giáo hội, nhất là các Khuôn giáo hội, chẳng
làm một điều gì sai trái, cũng chẳng vì danh, vì lợi mà
bỏ đạo, chẳng làm điều riêng cho tự thân mình; thế mà
có người lại giáng cho chúng tôi như một người phản Đạo,
thật là một điều ngang trái mà người tu phải vượt qua.
Vì
vậy, tôi mong mỏi rằng anh em từ nay về sau, trên bước đường
đời còn đang dài, công việc hành đạo còn đang gặp nhiều
khó khăn, anh em nên trước sau nhất trí, đoàn kết hòa hợp
với nhau, có điều gì không hợp cũng nên bàn luận với nhau
thì công việc mới mong manh thành tựu tốt đẹp. Chúng tôi
tự nghĩ rằng, lớp chúng tôi không phải là những người
quá mù mờ u tối, ai nói gì nghe nấy, ai biểu gì làm nấy.
Chúng ta cũng nên biết rằng, giáo lý và tổ chức là hai thực
thể khác nhau, không thể gắn liền giáo lý với tổ chức
làm một được. Tổ chức là để phát huy giáo lý, chứ tổ
chức không thể là chủ của giáo lý, làm chủ của giáo lý.
Vì thế nên luôn luôn phải lấy giáp lý làm căn bản. Giáo
lý thì bất di bất dịch, nhưng tổ chức thì tùy duyên bất
biến, do đó mới có tổ chức Gia đình Phật Hóa Phổ tiến
lên tổ chức Gia đình Phật tử. Từ tổ chức các hội Phật
giáo Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ rồi tiến lên Tổng hội Phật
giáo và đến Thống nhất Phật giáo. Nhận thức rõ như thế
thì mình mới biết rằng phần nào là phần bất di bất dịch
và phần nào cần được tùy duyên bất biến. Có như vậy
mới có thể giữ được sự bất biến của giáo lý đạo
Phật. Và anh em cần chú trọng đến sự tu học Phật pháp,
trao dồi đạo đức cho đoàn sinh của mình; không để mắc
phải tệ trạng thói hư tật xấu như những bạn trẻ khác
trong xã hội hiện đang mắc phải.
Cuối
cùng, tôi mong mỏi anh em nên nhận thức rõ ràng và sâu sắc
lời phát nguyện của anh em hôm nay, và tôi cũng như chư Tăng
hết sức tán thán. Bởi vì đây là lời phát nguyện gánh
thêm sự khó khăn cho mình, nhưng mà có trách nhiệm khó khăn
là để tiến lên trên bước đường hành đạo của mình,
chứ không phải khó khăn mà thụt lùi, làm những chuyện thóai
hóa của đạo lý con người.
Bấy
nhiêu lời, mong mỏi anh em thủy chung duy nhất, phát nguyện
và thực hành phải luôn đi đôi để phụng sự đạo pháp
và con người.
Nam
mô Bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật.
(Chứng
minh và nói chuyện với Huynh trưởng Gia đình Phật tử
Thừa
Thiên-Huế năm 1997)
