PHÁT
HIỆN MỚI VỀ CHARLES DARWIN
Có
nên để nhà khoa học nổi tiếng này được nhớ đến như
một nhà hiền triết già cả? Và chúng ta có nên thực sự
gọi công trình khoa học vĩ đại của ông là "Thuyết tiến
hóa".
Nếu
Charles Darwin còn sống đến hôm nay thì ông đã 195 tuổi. Sinh
năm 1809, ngày 19/4 vừa qua là kỷ niệm 122 năm ngày mất của
ông.
Như
những người nổi tiếng khác, Darwin đã ăn sâu vào tâm trí
chúng ta với một hình ảnh không thay đổi theo thời gian.
Hình ảnh mà chúng ta biết về Darwin là ông già đầu hói,
có dáng của một nhà hiền triết râu tóc bạc phơ với hàm
râu dày. Phải chăng đó chính là hình ảnh của cha đẻ "Thuyết
tiến hóa" nổi tiếng mà chúng ta được học trong sách giáo
khoa.
Darwin
- Cha đẻ "Thuyết tiến hóa"?
Darwin
đã được bạn bè và những người hâm mộ thúc giục cho
xuất bản một bản thảo được viết vội vàng về "học
thuyết" này vào năm 1859. Darwin đã xuất bản cuốn sách mà
từ đó được đặt tên nhầm là Thuyết tiến hóa khi ông
50 tuổi, cái tuổi không già cũng không trẻ.
Ông
nhận thức được ấn bản đầu tiên đã được xuất bản
một cách khá vội vàng nên đã bỏ thêm nhiều năm nữa để
sửa chữa và trau chuốt công trình này cho đến ấn bản thứ
sáu cũng là cuối cùng và gây chấn động dư luận vào năm
1872. Khi đó, ông đã rất nổi tiếng và cuốn sách trở thành
best-seller nhưng cũng gây không ít tranh cãi.
Hình
ảnh quen thuộc
của
Darwin
Tuy
nhiên, Darwin không bao giờ viết Thuyết tiến hóa. Cuốn sách
mà ông viết có một cái tên rất dài tạm dịch là Nguồn
gốc của các loài thông qua những công cụ lựa chọn tự
nhiên. Trong bảng mục lục, không hề có từ nào là "tiến
hóa", và trên khoảng 400 trang giấy, nó chỉ được đề cập
đến 1 hoặc 2 lần, và chỉ thoáng qua.
Chắc
chắn bây giờ chúng ta đều hiểu về khái niệm đó và Darwin
đã là "người của thuyết tiến hóa". Chính Thomas Henry Huxley
- người có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực trong
thế kỷ 19 - đã góp phần vào việc đưa Darwin vào hàng ngũ
của những người theo thuyết tiến hóa. Những ý tưởng của
Darwin đã tạo ra tiếng vang trong xã hội của Nữ hoàng Victoria
thời bấy giờ.
Darwin
- kẻ vô thần?
Một
chuyện hoang đường khác cũng nhanh chóng bị đập tan là "Darwin
là người vô thần". Ông sinh ra đã là người theo đạo Công
giáo và lúc sinh thành, ông đã gần trở thành một tu sĩ.
Khi qua đời, Darwin được chôn cất tại nghĩa trang Westminster
Abbey, một vinh dự dành cho một số ít người.
Trong
tự truyện ông viết cho các con, Darwin đã lý giải việc không
thể trở thành tu sĩ. Dù theo đạo Công giáo nhưng Darwin không
phải là một người Công giáo chính thống.
Ông
hoài nghi những nguyên tắc căn bản và những giáo huấn giáo
điều của Giáo hội trong tư tưởng thời Trung cổ. Darwin
không phải là người vô thần nhưng có lẽ ông là người
theo thuyết bất khả tri. Chúng ta có thể tìm ra chứng cứ
rằng ông không phải là người vô thần trong câu cuối cùng
của tác phẩm Nguồn gốc của muôn loài.
Một
Darwin hoàn toàn khác
Charles
Darwin được nhớ đến bởi một học thuyết mà ông chưa
bao giờ viết. Tuy nhiên, công trình mà ông đã bị thúc giục
cho xuất bản năm 1859 ở tuổi 50 đã được dựa trên những
quan sát và ghi chép mà ông tích lũy khi còn trẻ. Chưa tròn
23 tuổi, ông đã có một cơ hội hiếm hoi để du lịch vòng
quanh thế giới trong suốt 5 năm trên con tàu HMS Beagle.
Chính
nhờ chuyến đi này ông đã dùng những gì mình quan sát thấy
vào mục đích phát triển ý tưởng rằng các loài biến đổi
do mục đích của sự chọn lọc tự nhiên. Ở Nam Mỹ, ông
đã rong ruổi suốt ngày với người chăn bò.
Ở
Tahiti, ông đã trèo lên trên đỉnh của một ngọn núi. Khi
đã hết nước uống cho chuyến hành trình ở Nam Mỹ, ông
và người bạn đồng hành đã vượt qua rất nhiều khó khăn
để tìm nước uống cho cuộc hành trình của mình.
Khi
về Anh, ông đã dành thời gian để kiểm tra những ý tưởng
của ông với chim bồ câu và bằng cách quan sát cách thức
con người chuyển đổi loài vật. Darwin chưa bao giờ tuyên
bố rằng con người đã tạo ra một loài sinh vật mới nào.
Nhưng
ông đã chỉ ra rằng trong lịch sử ngắn ngủi của loài người,
chúng ta đã tạo ra tất cả mọi loại vật, chẳng hạn như
chó nhà, ngựa và chim bồ câu. Và ông cũng tranh luận rằng
chỉ là vấn đề thời gian trước khi một vài loài sinh vật
biến đổi và có thể được xem như là một loài mới.
Theo
Thanh niên (theo Bangkok Post)
