LỄ TƯỞNG
NIỆM TẠI CHÙA DIỆU QUANG,
QUẬN CAM,
BANG CALIFORNIA
PHOTO:
Ni Trưởng Diệu Từ và các Đệ tử đọc ai điếu trước
di ảnh Ni Trưởng Thích Nữ Trí Hải.
Santa
Ana (Nguyễn Ngân) -- Vào lúc 10 giờ 30 sáng chủ nhật ngày
14 tháng 12 năm 2003. Tại chùa Diệu Quang, Santa Ana một buổi
lễ truy điệu Ni Trưởng Thích Nữ Trí Hải đã diễn ra thật
là long trong và trang nghiêm dưới dự chứng minh của Đại
Lão Hòa Thượng Thích Mãn Giác và Hòa Thượng Thích Chơn Thành
cùng với hơn 20 Tăng-Ni.
Trên
300 đồng bào Phật tử đã tham dự lễ truy điệu vị Ni truởg
rất danh tiếng này của Phật giáo Việt Nam. Kể từ khi viên
tịch vì một tai nạn xe trên đường cứu trợ trở về trong
địa phận tỉnh Đồng Nai, hưởng thọ 66 tuổi. Liên tiếp
nhiều chùa, tu viện trên toàn thế giới đã lập tức tổ
chức lễ cầu siêu hay tưởng niệm, nhưng có lẽ ngày truy
điệu được tổ chức tại chùa Diệu Quang sáng chủ nhật
vừa qua là đông đảo, trang nghiêm và quy mô nhất. Một phần
vì chính Ni trưởng Viện chủ chùa Diệu Quang cũng là chị-em
cùng tu dưới một mái chùa, dưới cùng một vị thầy là
Sư Bà Thích Nữ Diệu Không.
Sau
nghi thức chào Phật Giáo kỳ. Đích thân Ni trưởng Thích Nữ
Diệu Từ, Viện chủ chùa Diệu Quang tại Nam và Bắc Cali đã
tuyên đọc tiểu sử của Ni Trưởng Thích Nữ Trí Hải. Theo
đó người ta được biết: Ni Trưởng Trí Hải có thế danh
là Công Tằng Tôn Nữ Phùng Khánh, đã tốt nghiệp văn bằng
thạc sĩ về văn chương và Anh ngữ. Từng là Thư viện Trưởng
của Thư Viện Đại Học Vạn Hạnh GHPGVN/TN. Sau khi tham dự
vào cuộc tranh đấu cùng Thượng Tọa Tuệ Sĩ và Trí Siêu.
Ni Trưởng bị giam giữ hết 4 năm 3 tháng. Gần đây vì nhu
cầu Phật sự Ni Trưởng Trí Hải đã nhận lời giữ chức
Phó Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Phật Giáo, Giảng viên
Học Viện Phật Giáo Việt Nam. Ni Trưởng cũng còn điều hành
và coi sóc 3 cơ sở khác là chùa Tuệ Uyển, Thiền viện Vạn
Hạnh và Diệu Không. Ni Trưởng Trí Hải chẳng những nổi
tiếng về các công tác giáo dục Tăng-Ni sinh mà còn là người
tích cực tham gia nhiều hoạt động từ thiện, nhất là tại
miền Trung. Ngoài ra Ni Trưởng Trí Hải còn là một nhà trước
tác, phiên dịch rất nhiều tác phẩm văn học nổi tiếng.
Trong suốt cuộc đời tu học Ni Trưởng đã xuất bản gần
100 tác phẩm ngắn, dài dưới dạng sách hay Audio book. Vài
cuốn sách tiêu biểu được xem là sách bán chạy nhất như:
Bắt Trẻ Đồng Xanh, Câu Chuyện Dòng Sông, Tạng Thư Sống
Chết, Đường Đi Không Gió Lòng Sao Lạnh, So Sánh Kinh Trung
A Hàm Và Kinh Trung Bộ..v..v..Nhiều tác phẩm của Ni Trưởng
được dùng làm sách giáo khoa cho các Phật Học Viện.
Sau
đó là phần cầu siêu theo nghi thức Đại thừa do chính Đại
Lão Hòa Thượng Thích Mãn Giác chủ sám cùng Chư Tăng-Ni.
Trong
bài diễn văn ngắn không soạn trước Hòa Thượng Hội Chủ
Thích Mãn Giác đã ca tụng Ni Trưởng Thích Trí Hải là người
đạo hạnh, là nhà văn hóa tài ba. Những đóng góp của Ni
Trưởng Trí Hải chẳng những đã làm giàu cho nền văn học
Phật Giáo mà còn là cho cả nền văn học Việt Nam. Sự ra
đi của Ni Trưởng Trí Hải do đó không những chỉ là mất
mát riêng của Phật Giáo mà cho cả nền văn học, nhất là
phần dịch thuật của dòng Văn Học Việt Nam cận đại. Cũng
được biết Hòa Thượng Thích Mãn Giác rất thương mến tài
đức của Ni Trưởng Trí Hải nên sau khi nghe tin dữ này Hòa
Thượng đã có rất nhiều bài viết về vị Ni Trưởng này
cũng như Ngài đã nhiều lần lặn lội khắp nơi khi có lời
mời để chứng minh cho các lễ truy điệu dù sức khỏe không
mấy tốt.
Giây
phút đầy xúc động và để lại nhiều ấn tượng cho người
tham dự chính là bài Ai Điếu của Ni Trưởng Viện Chủ. Với
một hàng đệ tử quỳ sau lưng, trong nước mắt, vị Ni Trưởng
coi sóc 2 ngôi chùa mang tên Diệu Quang tại Nam Bắc Cali (Cũng
là tên của một Ni Viện rất nổi tiếng tại Nhatrang mà Ni
Trưởng Trí Hải đã nhiều lần đến trú ngụ và giảng dạy)
đã đọc bài ai điếu dưới dạng viết của một lá thư
gởi người thân đi xa làm nhiều người trong chánh điện
không cầm được nước mắt. Với lời văn bình dị Ni Trưởng
Diệu Từ đã nhắc lại những kỷ niệm mà cả hai đã có,
khi cùng theo học đạo với Sư Bà Thích Nữ Diệu Không tại
tu viện Hồng Ân, Huế cũng như sau này tại Ni Viện Diệu
Quang Nhatrang. Kết thúc bài ai điếu là lời tán thán công
đức của Ni Trưởng Trí Hải mà Ni Trưởng Diệu Từ đã
cô đọng vào hai câu đối được thực hiện rất công phu
treo hai bên di ảnh được phóng lớn của người quá cố :
TRÍ
tuệ cao siêu vượt lên ngàn Pháp giới.
HẢI
hạnh từ bi nhuận thắm cả non sông.
Sau
bài Ai điếu chính thức này. Ni Sư Thích Nữ Tâm Thường vừa
từ Việt Nam qua định cư đã lên nhắc lại những kỷ niệm
với Ni Trưởng Trí Hải khi cả hai cùng theo học dưới mái
Ni Viện Diệu Quang. Một người tu sĩ khác là Sư Cô Diệu
Bổn đã rất xúc động khi lên trình bày cảm nghỉ của mình
trong vị thế của một người học trò đã từng có cơ duyên
nghe Ni Trưởng Trí Hải giảng dạy trong nhiều năm.
Hai
vị Cư sĩ duy nhất lên phát biểu trong lễ truy điệu là Bác
sĩ Nguyễn Hy Vọng trong tư cách là một vị thầy giáo mà
Ni trưởng Trí Hải đã theo thụ giáo rất lâu và vẫn giữ
được tình cảm cho đến khi xuất gia và đến những ngày
gần đây. Ông Tôn Thất Tùng là một người thuộc dòng Hoàng
Tộc với Ni Trưởng Trí Hải cũng đã vắn tắt nói lên sự
ngưởng mộ của mình và không dấu diếm sự hãnh diện khi
trong dòng tộc đã sản sinh ra một nhân tài cả về hai mặt
đạo đức lẫn thế học.
Buổi
lể truy điệu được tổ chức rất chu đáo và long trọng
đã kết thúc bằng lời cảm tạ của Bà Quảng Thiện thay
mặt cho đại chúng của Đạo Tràng Diệu Quang vào lúc 12 giờ
30 trưa cùng ngày.