TẬP V -
THIÊN ĐẠI PHẨM
[49] Chương V
Tương Ưng
Chánh Cần
I.
Phẩm Sông Hằng Rộng Thuyết
1-12.(I-XII)
(S.v,244)
1-2)
Tại Sàvatthi. Tại đấy, Thế Tôn nói như sau :
--
Này các Tỷ-kheo, có bốn chánh cần này. Thế nào là bốn
?
3)
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các ác, bất
thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi,
tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.
4)
Ðối với các ác, bất thiệp pháp đã sanh, khởi lên ý muốn
đoạn tận, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.
5)
Ðối với các ác, thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn
làm cho sanh khởi, tinh cần, tinnh tấn, quyết tâm, cố gắng.
6)
Ðối với các thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn làm cho
an trú, không cho vong thất (asammosàya), làm cho tăng trưởng,
làm cho quảng đại, tu tập, làm cho viên mãn, tinh cần, tinh
tấn, quyết tâm, cố gắng.
7)
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là bốn chánh cần.
8)
Ví như, này các Tỷ-kheo, sông Hằng thiên về phương Ðông,
hướng về phương Ðông, xuôi về phương Ðông. Cũng vậy,
này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập bốn chánh cần, làm cho sung
mãn bốn chánh cần, thiên về Niết-bàn, hướng về Niết-bàn,
xuôi về Niết-bàn. Này các Tỷ-kheo, bốn chánh cần tu tập
làm cho sung mãn như thế nào, lại thiên về Niết-bàn, hướng
về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn ?
9)
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các ác, bất
thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi,
tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng; đối với các ác,
bất thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn đoạn tận, tinh
cần... cố gắng; đối với các thiện pháp chưa sanh, khởi
lên ý muốn làm cho sanh khởi... cố gắng; đối với các thiện
pháp đã sanh, khởi lên ý muốn làm cho an trú, không cho vong
thất, làm cho tăng trưởng, làm cho quảng đại, tu tập, làm
cho viên mãn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.
10)
Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập bốn chánh cần,
làm cho sung mãn bốn chánh cần, thiên về Niết-bàn, hướng
về Niết-bàn, xuôi về Niết-bàn.
II.
Phẩm Không Phóng Dật
13-22.I-X.
(S.v,245)
Gồm
các kinh :
Như
Lai, Chân, Nóc Nhọn, Căn, Lõi Cây, Hạ Sanh Hoa, Vua, Mặt Trăng,
Mặt Trời, Vải; tất cả là mười.
III.
Phẩm Việc Làm Cần Sức Mạnh
23-34.I-XII.
(S.v,246)
1)
...
2)
-- Ví như, này các Tỷ-kheo, phàm có những việc làm cần dùng
đến sức mạnh mà làm tất cả công việc ấy, được làm
y cứ vào đất, an trú vào đất. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo,
Tỷ-kheo y cứ vào giới, an trú vào giới, tu tập bốn chánh
cần, làm cho sung mãn bốn chánh cần.
3)
Như thế nào, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo y cứ vào giới, an
trú vào giới, tu tập bốn chánh cần, làm cho sung mãn bốn
chánh cần ?
4-7)
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các ác, bất
thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi,
tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng... đối với các
thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn an trú, không cho vong
thất, làm cho tăng trưởng, làm cho quảng đại, tu tập, làm
cho sung mãn, tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.
8)
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo y cứ vào giới, an trú
vào giới, tu tập bốn chánh cần, làm cho sung mãn bốn chánh
cần.
IV.
Phẩm Tầm Cầu
35-44.I-X.
(S.v,246)
1)
...
2)
-- Này các Tỷ-kheo, có ba tầm cầu này. Thế nào là ba ? Dục
tầm cầu, hữu tầm cầu, Phạm hạnh tầm cầu. Những pháp
này, này các Tỷ-kheo, là ba tầm cầu.
3)
Ðể thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận ba tầm cầu
này, này các Tỷ-kheo, bốn chánh cần này cần phải tu tập.
Thế nào là bốn ?
4-7)
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với các ác, bất
thiện pháp chưa sanh...; đối với các thiện pháp đã sanh,
khởi lên ý muốn làm cho an trú, không cho vong thất, làm cho
tăng trưởng, làm cho quảng đại, tu tập, làm cho sung mãn,
tinh cần, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.
8)
Ðể thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận ba tầm cầu
này, bốn chánh cần này cần phải tu tập.
V.
Phẩm Bộc Lưu
45-43.I-X
(S.v,247)
54.X.
Thượng Phần Kiết Sử (S.v,247)
1)
...
2)
-- Có năm thượng phần kiết sử này, này các Tỷ-kheo. Thế
nào là năm ? Sắc tham, vô sắc tham, mạn, trạo cử, vô minh.
Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm thượng phần kiết
sử.
3)
Ðể thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm thượng
phần kiết sử này, bốn chánh cần này cần phải tu tập.
Thế nào là bốn ?
4-7)
Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các ác, bất thiện pháp
chưa sanh...; đối với các thiện pháp đã sanh, khởi lên ý
muốn làm cho an trú, không cho vong thất, làm cho tăng trưởng,
làm cho quảng đại, tu tập, làm cho viên mãn, tinh cần, tinh
tấn, quyết tâm, cố gắng.
8)
Chính để thắng tri, liễu tri, đoạn diệt, đoạn tận năm
thượng phần kiết sử này, bốn chánh cần này cần phải
tu tập.
