TỪ ĐIỂN LÀNG MAI 

Ban biên tập Từ Điển Làng Mai 2006

A

B

C

D

Ð

E

G

H

I

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

X

Y

L

Lan Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lan Nghiêm. Người Hòa Lan, sinh năm 1951, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Vô Ưu.

Là Phật Tử (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Hương Quê, Sài Gòn ấn hành năm 1950, nội dung là giáo lý và hành trì của người Phật tử tại gia.

Lạc Nghĩa Đường (điện đường)  Khách đường của Tổ Đình Từ Hiếu.

Làm Lại Thâm Tình (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai xuất bản tại Việt Nam năm 1994 (không rõ tên nhà xuất bản). 

Làm mới (pháp môn)  Phép thực tập nhìn lại tình trạng của mình và mối liên hệ giữa mình và người thân để có thể hóa giải buồn giận, phá tan mây mù của sự hiểu lầm, đem hạnh phúc trở về để nuôi lớn hạnh phúc ấy. Mỗi tuần ta nên làm mới một lần, dù giữa ta và người kia không có vấn đề với nhau. Người kia có thể là cha, mẹ, con hay người bạn đời của ta. Làm mới cũng là một hình thức của sự thực tập sám hối, cần đến tâm thành khẩn và ý chí thực tập để thay đổi tình trạng. Sự thực tập làm mới dễ nhất là giữa hai người, nếu thấy hơi khó khăn thì ta mời thêm một người thứ ba, người mà cả hai bên đều thương kính và tin cậy. Làm mới cũng có thể thực hiện được trong một nhóm tăng thân nhiều người. Trong thời gian làm mới, ai cũng thực tập theo dõi hơi thở và sử dụng phép lắng nghe. Khi nói ta phải sử dụng ái ngữ, nghĩa là lời nói dịu dàng, trầm tĩnh, không lên án, không trách móc. Đây là quá trình thực tập, gồm bốn phần: 1. Tưới hoa: trong phần này ta nhắc đến những điểm tích cực và dễ thương của người kia. Đây không phải là nói nịnh để làm lớn sự tự hào, tự phụ của người đó, mà để giúp người đó có thêm tự tin nơi bản thân họ và do đó cố gắng phát triển những điểm tích cực ấy, những điểm có thể tạo dựng hạnh phúc cho tự thân và cho người khác. 2. Tự tỉnh: trong phần này, ta tự nói về những thiếu sót của chính ta, những lúc ta thiếu chánh niệm và vì vậy đã vụng về nói những lời hoặc có những cử chỉ đã có thể làm buồn lòng người khác. Và ta hứa sẽ thực tập khá hơn trong những ngày sắp tới để không còn lặp lại những vụng dại vừa qua. 3. Nói lên niềm đau: trong phần này, ta có thể nói lên niềm đau của ta, niềm đau mà ta ngỡ rằng đã được phát sinh do một lời nói hay cử chỉ của người khác. Ta có thể thêm rằng vì sự thực tập của ta còn kém nên ta còn dễ buồn dễ giận như vậy và ta mong người kia hãy yểm trợ ta trong sự thực tập, lần sau xin đừng nói và đừng làm như thế. 4. Thực tập lắng nghe: Khi nghe người kia nói lên niềm đau, ta có thể nghĩ rằng người ấy có tri giác sai lầm và đã tự làm khổ mình, chứ ta không hề có ý làm người kia khổ. Tuy nhiên ta không nên đính chính ngay trong lúc ấy để biến giờ làm mới thành một cuộc tranh luận. Ta chỉ nên học cách lắng nghe của Bồ tát Quan Thế Âm, nghe với tâm từ bi và cho người kia biết rằng ta đang lắng nghe, ghi nhận những điều người ấy nói và ta nguyện sẽ chiêm nghiệm và nhìn kỹ lại những gì đã xảy ra. Sau đó ta tìm cơ hội tới với người đó để giúp cho họ thấy được rằng họ đã có nhận thức sai lầm. Nếu ta thấy được sự vụng về hoặc lầm lỡ của ta thì ta phải lập tức viết thư xin lỗi và hứa sẽ thực tập hay hơn trong những ngày tới. 

Làng Cây Phong (cơ sở) Một trung tâm thiền tập do tăng thân Montreal ở Gia Nã Đại thành lập từ năm 1985 tại làng Cantons de l’Est gần Bolton Ouest, tỉnh Quebec, Gia Nã Đại.

Làng Mai (cơ sở)  Viện Cao Đẳng Phật Học Làng Mai (còn gọi là Tu Viện Làng Mai, hay Mai Thôn Đạo Tràng, hay Làng Hồng trước kia), tại Miền Nam nước Pháp, do Thầy Làng Mai (thiền sư Nhất Hạnh) khai sáng năm 1982. Là nơi cư trú và tu học của các thầy và các sư cô Làng Mai, và là nơi đón nhận hàng ngàn các vị tu sĩ và cư sĩ từ các nước trên thế giới đến tu học mỗi năm, Làng Mai gồm có bốn chùa chính là: chùa Pháp Vân (thuộc Xóm Thượng, x. Xóm Thượng), chùa Cam Lộ (thuộc Xóm Hạ, x. Xóm Hạ), chùa Từ Nghiêm (thuộc Xóm Mới, x. Xóm Mới) và chùa Sơn Hạ (thuộc Xóm Thượng, x. Sơn Hạ). Ngoài ra Làng Mai còn bao gồm bốn xóm khác là: Xóm Trung (x. Xóm Trung), Xóm Đoài (x. Xóm Đoài), Xóm Tây Hồ (x. Tây Hồ) Xóm Lưng Đồi (x. Xóm Lưng Đồi) và Xóm Đầu Thôn (x. Xóm Đầu Thôn). (Tiếng Anh là Plum Village, tiếng Pháp là Village des Pruniers). Xem Để nuôi lớn hạnh phúc trong thời gian ở Làng và Viện Cao Đẳng Phật Học.

Làng Sen Búp (cơ sở) Một trung tâm thiền tập cho tăng thân Sen Búp tại thành phố Sydney, tiểu bang New South Wales, Úc Châu.

Lâm Tế (người, tông phái, lễ lược) 1. Tên một thiền sư người Trung Hoa, thế kỷ thứ IX, thiền Tổ của thiền phái Lâm Tế. Các vị xuất gia và tại gia thọ giới với Thầy Làng Mai đều thuộc thế hệ thứ 43 của tông Lâm Tế. 2. Một phái thiền có tên là thiền Lâm Tế, hay tông Lâm Tế. 3. Tên một đại giới đàn được tổ chức tại tu viện Lộc Uyển, Hoa Kỳ trong khóa An Cư Kiết Đông 2003-2004. 

Lăng Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lăng Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1973, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồ Đào.

Lắng Lòng Nghe (tháp miếu) Một tháp chuông thuộc Chùa Từ Nghiêm, Xóm Mới, Làng Mai.

Lắng nghe (điện đường, pháp môn)  1. Tịnh thất của Thầy Làng Mai tại tổ đình Từ Hiếu. 2. Lắng nghe với tất cả tâm tư mình, và với nguyện ước giúp người nói ra được những đau khổ uất ức của họ. Cùng với ái ngữ - lời nói hòa ái, là những phương tiện giúp ta tái lập được truyền thông tốt với những người khác. Xem truyền thông.

Leo Đồi Thế Kỷ (sách) Một cuốn sách phiên tả từ băng giảng các bài pháp thoại của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành năm 1997.

Leo đồi thế kỷ (thuật ngữ) Tăng thân cùng thực tập chung bắt đầu từ năm 2001, để đi qua thế kỷ 21. Thế kỷ 21 được ví như một ngọn đồi, tăng thân cùng leo đồi thế kỷ thứ 21 trong tình huynh đệ với rất nhiều năng lượng và niềm vui. Câu đối trong tang lễ của Thầy Giác Thanh, đệ nhất trú trì của tu viện Lộc Uyển: ‘một lá ngô đồng rơi, người vẫn cùng ta leo đồi thế kỷ. Ngàn hoa thủy tiên hé, đất cứ theo trời hát khúc vô sinh’.

Lê Nguyên Thiều (người)  Cũng có tên là Lê Triều Quang, tổng thư ký ban điều hành đầu tiên của trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội, một trong những người đầu có công trong việc sáng lập Mai Thôn Đạo Tràng tại Pháp. 

Lễ Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lễ Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Úc, sinh năm 1970, xuất gia năm 2005 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Lệ Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lệ Nghiêm. Người Pháp, xuất gia năm 1999 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Mộc Lan.

Liên Hoa (tạp chí) Tạp chí do Thầy Làng Mai làm chủ bút, số 1 ra ngày 18 tháng 12 năm 1952 do nhóm Phật Giáo Thiện Hữu, Đà Lạt chủ trương xuất bản. Chủ nhiệm là Huỳnh Văn Trọng, quản lý là Pierre Marti.

Liễu Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Liễu Nghiêm. Người Việt-Hoa, quốc tịch Anh, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Xoan.

Liễu Quán (người) Vị tổ sư của phái thiền Liễu Quán từ đó xuất phát bốn chúng của đạo tràng Mai Thôn. Ngài sinh năm 1667 và tịch năm 1742. Ngài họ Lê, sinh ở Phú Yên. Tập sự xuất gia dưới sự dắt dẫn của thiền sư Giác Phong chùa Thiên Thọ (Báo Quốc) lúc 14 tuổi. Thọ giới sa di trong giới đàn Thiền Lâm năm 28 tuổi. Hai năm sau (1699) thọ đại giới. Năm 1712 được tổ Minh Hoàng (Tử Dung) truyền tâm ấn và cho pháp hiệu Thật Diệu, chính thức thành tổ thứ 35 tông Lâm Tế. Ngài để lại bài kệ ‘Thật Tế Đại Đạo’ và trở nên thiền tổ của phái Liễu Quán.  Bài kệ như sau: Thật tế đại đạo. Tánh hải thanh trừng. Tâm nguyên quảng nhuận. Đức bổn từ phong. Giới định phước tuệ. Thể dụng viên thông. Vĩnh siêu trí quả. Mật khế thành công. Truyền trì diệu lý. Diễn xướng chánh tông. Hành giải tương ưng. Đạt ngộ chân không.

Linh Nghiêm  (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Linh Nghiêm. Người gốc Thái Lan, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1961, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Táo; nhận truyền đăng năm 2004 với bài kệ truyền đăng như sau: Đất Linh nở đóa chân thiền. Trên lưng bạch tượng trang Nghiêm lối về. Mùa thu lá đỏ sơn khê. Diễn dương pháp tạng tràn trề niềm tin.

Linh Quy (điện đường)  Một cư xá thuộc chùa Pháp Vân, Xóm Thượng, Làng Mai.

Linh Thứu (địa danh, lễ lược) 1. Tên một ngọn núi ở Ấn Độ, nơi Bụt thường lưu trú. 2. Tên một đại giới đàn được tổ chức tại núi Linh Thứu, Ấn Độ năm 1988. Trong đại giới đàn này, ba sư cô Chân Không Nghiêm, Chân Đức Nghiêm và Chân Vị Nghiêm đã được Thầy Làng Mai cho xuất gia.

Living Buddha, Living Christ (sách) Một cuốn sách viết bằng tiếng Anh của Thầy Làng Mai do nhà Parallax xuất bản năm 1995 tại Hoa Kỳ. Được dịch ra nhiều thứ tiếng và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới. Đây là cuốn sách đầu của Thầy để đối thoại với Cơ đốc giáo.

Lĩnh Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lĩnh Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1981, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Lịch Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lịch Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1984, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Love in Action (sách) Một cuốn sách nguyên bản bằng tiếng Anh của Thầy Làng Mai được viết và xuất bản năm 1993 tại Hoa Kỳ do nhà xuất bản Parallax Press ấn hành. Được dịch ra nhiều thứ tiếng và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới.

Lộc Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lộc Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1991, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Lộc Uyển (cơ sở)  Một tu viện thuộc Làng Mai, tại tiểu bang California, Hoa Kỳ. Gồm có hai xóm là Xóm Vững Chãi (xem Vững Chãi) và Xóm Trong Sáng (xem Trong Sáng). Thành lập năm 2000, là nơi cư trú và tu học của các thầy và các sư cô Làng Mai, và hàng năm đón nhận hàng ngàn các vị tu sĩ và cư sĩ từ các nước trên thế giới đến tu học. Địa chỉ: 2499 Melru Lane, Escondido, CA 92026, USA.

Lời khích lệ của thiền sư Quy Sơn (văn học) Đây là bản dịch Quy Sơn Cảnh Sách của Thầy Làng Mai với một giọng văn rất thân mật và hiện đại.

Lời Qua Tiếng Lại (bài hát) Một bài hát do sư cô Chân Đoan Nghiêm viết lời, sư cô Chân Không phổ nhạc. Lời qua tiếng lại. Giải quyết chi mô. Sao không dừng lại. Kẻo hố thêm sâu. Lời qua tiếng lại. Đưa ta tới đâu. Sao không dừng lại. Thở nhẹ và sâu. Lời qua tiếng lại. Đưa ta tới đâu. Sao không dừng lại. Mỉm cười nhìn nhau.

Luật Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Luật Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Luyện Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Luyện Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1985, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Lưng Đồi (cơ sở)  Một cư xá thuộc chùa Từ Nghiêm, Xóm Mới, Làng Mai.

Lương Duyên (người)  Một vị đệ tử lớn của thiền sư Nhất Định. Tổ sinh năm 1806, năm 13 tuổi tập sự xuất gia ở chùa Báo Quốc. Năm 24 tuổi thọ giới lớn tại giới đàn Báo Quốc, pháp danh là Hải Thuận. Năm 1837 tổ được tổ Nhất Định truyền đăng phó pháp với bài kệ: Lương Duyên hội ngộ giới châm đầu. Đạo học tâm truyền xứng sở cầu. Phúc tuệ song tu vô gián đoạn. Quang dương tổ ấn vĩnh trường lưu. Năm 1849, tổ được cử làm trụ trì quốc tự Diệu Đế, và năm 1859 làm trú trì chùa Báo Quốc. Tổ tịch năm 1892. 

Lương Nghiêm (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lương Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Úc, sinh năm 1972, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Sung. Nhận truyền đăng năm 2006 với bài kệ truyền đăng: Lối về trọn nẻo thanh Lương. Nghiêm trì tịnh giới mở đường vô sinh. Công phu trái kết hoa thành. Núi sông thức giấc bình minh ngọt ngào.

Lưu Phong (người) Một trong những vị ni sư đệ tử xuất gia của tổ Thanh Quý Chân Thật, pháp danh Trừng Hạnh, trú trì chùa Kiều Đàm, Sài Gòn.

Lưu Phương (người)  Một trong những vị ni sư đệ tử xuất gia của tổ Thanh Quý Chân Thật, pháp danh Trừng An, trú trí chùa Liên Hoa, Nha Trang. 

Lý Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Lý Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1980, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

TVHS