TỪ ĐIỂN LÀNG MAI 

Ban biên tập Từ Điển Làng Mai 2006

A

B

C

D

Ð

E

G

H

I

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

X

Y

T

Tác Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tác Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1981, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Tánh Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tánh Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Vú Sữa.

Tánh Thiên (người)  Xem Nhất Định 

Tâm ban đầu (thuật ngữ)  Sơ tâm. Tâm của người vừa phát nguyện đi con đường của Bụt, chuyển hóa phiền não và độ đời. Tâm ban đầu là một năng lượng rất hùng hậu, đó là tâm Bồ Đề (bodhicitta) cần phải được nuôi dưỡng và bảo vệ. Tâm ban đầu còn vững thì mọi chướng ngại trên con đường tu học và hành đạo đều có thể vượt qua.

Tâm Bất Động (điện đường)  Một thiền đường thuộc Xóm Bếp Lửa Hồng, tu viện Bát Nhã, Lâm Đồng, Việt Nam.

Tâm Bồ Đề (thuật ngữ) Xem Tâm ban đầu.

Tân Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tân Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tập khí (thuật ngữ) Năng lượng của thói quen, có khả năng sai khiến ta nghĩ, nói và làm những điều ta không nên. Tiếng Phạn là Vasane. Xem chuyển hóa tập khí.

Tập Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tập Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Vú Sữa.

Tăng Hội (người, lễ lược) 1. Tên vị sơ tổ của Thiền tông Việt Nam, người gốc Giao Châu và Khương Cư (tham khảo sách Thiền sư Khương Tăng Hội, nhà xuất bản An Tiêm, Paris ấn hành năm 1998). 2. Tên một đại giới đàn được tổ chức tại Làng Mai trong khóa An Cư Kiết Đông 1997-1998. 

Tăng thân (thuật ngữ)  Đoàn thể tu học của ta, đoàn thể mà ta xem như chính cơ thể của ta vậy. Trong văn học Phật giáo đã có danh từ Phật thân, pháp thân, hóa thân, ứng thân nhưng chưa có danh từ tăng thân. Sống trong một đoàn thể tu học, xem đoàn thể tu học của ta như một gia đình tâm linh, ngày nào cũng xây dựng tình huynh đệ, thì đoàn thể trở nên thân thể của chính ta. Những gì xảy ra cho tăng thân, tích cực hay tiêu cực đều được xem như xảy ra cho chính ta. Trong những lúc thực tập, cùng thở, cùng đi, cùng ngồi, cùng chấp tác, hành giả có thể xem tăng thân như là cơ thể và siêu việt được ranh giới ngã chấp, cá nhân, do đó năng lượng tập thể của tăng thân rất lớn có thể nuôi dưỡng và chuyển hóa từng người. Nếu ta có Phật thân và pháp thân thì ta cũng đồng thời có tăng thân vậy. Tăng thân chuyên chở Phật thân và Pháp thân. Nương tựa Tăng thân hết lòng cũng là nương tựa nơi Bụt và nơi Pháp.

Tăng thân giải cứu (giới điều) Hai mươi bảy giới của 250 giới khất sĩ, ba mươi sáu giới của 348 giới khất sĩ nữ. Vị tỳ khưu nào phạm vào một trong những giới này mà biết phát lộ ngay với đại chúng thì chỉ cần thực tập 15 ngày thì được tăng thân cho làm lễ giải tội. Nếu phát lộ sau một số ngày che dấu thì số ngày thực tập biệt trú bị tăng lên với số ngày che dấu ấy. Trong những ngày biệt trú, vị tỳ khưu này phải sống trong một hoàn cảnh đơn sơ thiếu tiện nghi và làm việc tay chân nhiều hơn để được nhớ rằng mình đang thực tập trong những ngày biệt trú, mà không được tiếp nhận lễ bái, trai tăng, không có thị giả, không được thuyết pháp và chấp trì các chức vị lớn như tri khách, tri sự, v.v… Tăng Thân Giải Cứu, tiếng Anh là Sangha Restoration Offenses, dịch từ tiếng Phạn Sanghavashesha, tức là tăng già bà thi sa.

Thanh Huân (người) Một vị giáo thọ xuất gia nam, thượng tọa Thích Thanh Huân. Được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng như sau: Ngàn xưa Thanh khí vẫn tương tầm. Huân nghiệp viên thành nối tổ phong. Chí trai vượt thoát miền dâu biển. Nước non ghi khắc nét đồng tâm.

Thanh Huệ (người)  Một vị xuất gia nữ tu học tại Làng Mai. Người Việt Nam, sinh năm 1977, xuất gia năm 1995 tại Việt Nam.

Thanh Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thanh Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1976, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Xoan.

Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội  (cơ sở)  Một trường đào tạo tác viên xã hội xuất gia và tại gia để làm công tác phát triển nông thôn, cứu trợ nạn nhân chiến tranh và thiết lập những làng định cư cho những người tị nạn chiến tranh. Thiết lập năm 1964 tại Phú Thọ Hòa do Thầy Làng Mai và những thành viên đầu tiên của dòng tu Tiếp Hiện. Chùa Pháp Vân ở quận Tân Phú, Sài Gòn là một thành phần của cơ sở ngày xưa.

Thanh Phong (điện đường) Một cư xá thuộc chùa Pháp Vân, Xóm Thượng, Làng Mai.

Thanh Quý (người) Xem Chân Thật

Thanh Sơn (cơ sở) Một đạo tràng thuộc Tu Viện Rừng Phong, tại tiểu bang Vermont, Hoa Kỳ. Là nơi cư trú và tu tập của thiền sinh cư sĩ dưới sự quản trị và hướng dẫn của tu viện Rừng Phong.

Thanh Thái (người) Xem Tuệ Minh 

Thanh Văn (người) Vị giám đốc điều hành đầu tiên của trường Thanh Niên Phụng Sự Xã Hội. Người được gọi là Hưng trong tác phẩm Nẻo Về Của Ý. 

Thanh Ý (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ, Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1974, xuất gia năm 1995; được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2004 với bài kệ truyền đăng như sau: Thơ nơi từng giọt tâm Thanh. Thơ nơi từng giọt Ý lành đơm hoa. Núi vàng vang tiếng chim ca. Biển xanh sóng hát thái hòa muôn nơi.

Thao Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thao Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Vú Sữa.

Thái Bình Dương (điện đường)  Một thiền đường lớn thuộc tu viện Lộc Uyển, được sử dụng cho cả hai xóm Vững Chãi và Trong Sáng.

Thái Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thái Nghiêm. Người Do Thái, sinh năm 1969, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Vô Ưu.

Thám Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thám Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thánh Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thánh Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thánh Mẫu Ma Gia (điện đường) Tên một thiền đường tại chùa Sơn Hạ, được thiết lập năm 2004.

Thành Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thành Nghiêm. Người Nga, xuất gia năm 1999 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Anh Đào.

Thả Một Bè Lau (sách) Một cuốn sách bình giảng về truyện Kiều dưới cái nhìn thiền quán của Thầy Làng Mai, nhà Lá Bối ở Hoa Kỳ xuất bản năm 2000 và đã được in lại tại Việt Nam cũng trong năm 2000. 

Thạch Lang (cơ sở)  Một xóm dành cho các thầy, thuộc tu viện Rừng Phong, do thầy Chân Pháp Đăng làm trú trì.

Thâm Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thâm Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thần Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thần Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1977, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Thốt Nốt.

Thầy Làng Mai (tên gọi) Tức thiền sư Thích Nhất Hạnh, vị giáo thọ đầu tiên của Làng Mai. Sinh năm 1926, tập sự xuất gia năm 16 tuổi, thọ giới sa di năm 17 tuổi tại chùa Từ Hiếu, Huế với pháp danh là Trừng Quang, pháp tự là Phùng Xuân, pháp hiệu là Nhất Hạnh. Theo học Phật Học Đường Báo Quốc Huế, thọ giới lớn năm 1949 trong giới đàn Ứng Quang. Từ năm 1954 làm giáo thọ tại Phật Học Đường Nam Việt chùa Ấn Quang. Một trong những vị đệ tử lớn của thiền sư Thanh Quý Chân Thật, tăng cang chùa Từ Hiếu, được hòa thượng Thanh Quý truyền đăng phó pháp năm 1966 với  bài kệ truyền đăng như sau: Nhất hướng Phùng Xuân đắc kiện Hành. Hành đương vô niệm diệc vô tranh. Tâm đăng nhược chiếu kỳ nguyên thể. Diệu Pháp đông tây khả tự thành. Được tổ Thanh Quý phó thác làm trú trì chùa Từ Hiếu từ năm 1968 nhưng vì có công tác hải ngoại nên đến đầu năm 2005 mới về nước được. Là người khai sáng Đạo Tràng Mai Thôn (Pháp), tu viện Rừng Phong, tu viện Lộc Uyển (Hoa Kỳ), am Phương Bối (Bảo Lộc) và chùa Pháp Vân (Sài Gòn). Thầy Làng Mai thuộc thế hệ thứ 42 của tông Lâm Tế và thế hệ thứ 8 của phái Liễu Quán.

Thẩm Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thẩm Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Vú Sữa.

Thật Diệu (người)   Xem Liễu Quán 

Thăng Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thăng Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1977, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Cẩm Lai.

Thắng Nghiêm (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thắng Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Hoa Kỳ, xuất gia năm 1996 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Khế. Nhận truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Thắng giải tâm về chuyên một niệm. Sen hồng ngàn cánh nở trang Nghiêm. Ngọn đèn khêu nguyệt chiên đàn tỏa. Đầu ngõ tan sương sáng nẻo thiền.

The Cry of Viet Nam (sách) Một tập thơ bằng tiếng Anh của Thầy Làng Mai xuất bản năm 1966 tại Hoa Kỳ do nhà Unicorn ấn hành.

The Hermit and the Well (sách) Một cuốn sách viết bằng tiếng Anh của Thầy Làng Mai, thuộc tủ sách dành cho trẻ em do họa sĩ Võ Đình Mai minh họa. Nhà xuất bản Parallax Press xuất bản năm 2003 tại Hoa Kỳ

The Moon Bamboo (sách) Tập truyện ngắn bằng tiếng Anh dịch từ các chuyện của Tố, Hồng, Bưởi và Thiều do nhà in Parallax xuất bản năm 1989 tại Hoa Kỳ. Được dịch và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới.

The Path Of Compassion (sách) Một cuốn sách nguyên bản bằng tiếng Anh gồm nhiều tác giả trong đó có bài viết của Thầy Làng Mai. Nhà in Parallax xuất bản năm 1988 tại Hoa Kỳ.

The Path of Emancipation (sách) Một cuốn sách bằng tiếng Anh được phiên tả từ các bài giảng của Thầy Làng Mai trong khóa tu 21 ngày tại Vermont năm 1998, nội dung là phương pháp thực tập theo kinh An Ban Thủ Ý. Nhà in Parallax xuất bản năm 2000. Sách được dịch ra tiếng Đức và xuất bản năm 2001, nhà xuất bản Theseus ấn hành.

The Path of Return, Continues the Journey (sách) Một cuốn sách bằng tiếng Anh của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Hòa Bình xuất bản năm 1972 tại Hoa Kỳ, dịch từ vở kịch Nẻo Về Tiếp Nối Đường Đi, do Daniel Berrigan đề tựa.

The Raft Is Not The Shore (sách) Một cuốn sách tiếng Anh của Thầy Làng Mai viết chung với Daniel Berrigan, nhà in Beacon Press xuất bản năm 1975 tại Boston, Hoa Kỳ; nhà xuất bản Orbis Book tái bản năm 2001 tại New York. 

Thể Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thể Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1989, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Thệ Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thệ Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1973, xuất gia năm 1999 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Anh Đào.

Thệ Nhật Sơn Pháp Vân Tự (chùa) Một chùa thuộc Làng Mai tại Xóm Thượng, thường gọi là chùa Pháp Vân. Địa chỉ: Le Pey 24240, Thenac, France, do thầy Chân Nguyện Hải làm trú trì. 

Thi Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thi Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1974, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Thốt Nốt. 

Thiên Niên Kỷ (lễ lược) Tên một đại giới đàn được tổ chức tại Làng Mai trong khóa An Cư Kiết Đông 1999-2000. 

Thiên Ý Thôn Từ Nghiêm Tự (chùa) Một chùa thuộc Xóm Mới, Làng Mai, thường gọi là chùa Từ Nghiêm. Địa chỉ: 13 Martineau, 33580 Dieulivol, France, do sư cô Chân Định Nghiêm làm trụ trì.

Thiền – chất liệu nuôi dưỡng, trị liệu và chuyển hóa (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành năm 2001.

Thiền ăn (phép tu)  Là sự thực tập chánh niệm và thiền quán trong khi ăn. Xem ăn cơm im lặng.

Thiền ca (phép tu) Là hình thức thực tập hơi thở theo tiếng hát hoặc tiếng nhạc. Ở Làng Mai, đại chúng thường áp dụng hình thức thực tập này trong các sinh hoạt tập thể như trước các buổi thiền hành, pháp đàm hay hóa giải nội kết. Chỉ cần một người hát hoặc tất cả mọi người cùng hát, và tất cả đều thở và quán chiếu theo bài hát ấy. Ví dụ như bài “Quay về nương tựa” – Xem Quay về nương tựa. Người hát có thể vừa hát vừa đưa tay lên làm dấu hiệu, bàn tay đưa lên ngực là dấu hiệu thở vào, bàn tay từ ngực đưa ra là dấu hiệu thở ra. Mọi người nhìn theo bàn tay để thở và quán chiếu. Hát xong bài hát, người hát có thể tiếp tục thực tập trở lại lần thứ hai, lần này chỉ hát trong tâm và làm dấu hiệu “thở vào thở ra” bằng bàn tay mình. Đại chúng cũng thực tập như thế, theo dõi bài hát trong tâm và theo dõi dấu hiệu của bàn tay để thở và quán chiếu. Trong trường hợp có nhạc khí, mọi người theo dõi bài hát bằng tiếng nhạc để thực tập và quán chiếu, tuy nhiên cũng cần có người làm dấu hiệu “thở vào, thở ra” bằng bàn tay. 

Thiền chấp tác (phép tu) Chấp tác là làm việc. Làm việc để phụng sự tăng thân, giúp tăng thân duy trì điều kiện và môi trường tu học, nhưng làm việc cũng là một hình thức thiền tập. Ta tiếp tục hành thiền trong khi làm việc, theo dõi hơi thở, duy trì chánh niệm để thực sự sống trong suốt thời gian chấp tác. Ta phải đạt được an lạc và hạnh phúc trong khi làm việc, chứ không để bị công việc hay những suy nghĩ từ chuyện này sang chuyện khác kéo đi. Quét dọn thiền đường, dọn nhà vệ sinh, nấu cơm, rửa nồi, ta phải sắp xếp thế nào để có thể thực hiện những công việc đó một cách thoải mái, không gấp gáp. Và khi đầu óc ta bắt đầu lo lắng về những công việc phải làm ngày mai thì phải lập tức quay trở về sống trong hiện tại. Mỗi việc chúng ta làm là sự sống, và có thể cho ta hạnh phúc ngay trong khi ta làm. Ta không coi chúng như những phương tiện để đạt tới mục đích nào cả. Trong lúc ta quét dọn thiền đường thì sự sống đã mầu nhiệm rồi, không cần phải quét dọn xong mới có hạnh phúc. Không cần nấu cơm chín rồi mới có hạnh phúc. 

Thiền chỉ (phép tu)  Xem chỉ.

Thiền đi (phép tu) Một pháp môn thực tập chánh niệm căn bản của Làng Mai. Hành giả có thể thực tập một mình trong đời sống hàng ngày hoặc có thể thực tập chung với các bạn cùng tu. Xin tham khảo thêm sách Thiền Hành Yếu Chỉ.

Thiền đi chậm (phép tu) Một hình thức của thực tập thiền đi. Những bước chân chậm rãi có thể giúp ta thực tập sâu sắc thêm phép thiền đi. Xem thiền đi.

Thiền đi mau (phép tu) Một hình thức của thực tập thiền đi, nhưng với nhịp bước nhanh hơn bình thường. Trong cuộc sống hàng ngày, không phải trong hoàn cảnh nào ta cũng có thể bước đi một cách chậm rãi. Ta bước nhanh nhưng ta vẫn duy trì chánh niệm, biết rằng ta đang đi nhanh, chứ không để bị sự vội vàng hấp tấp kéo đi. Xem thiền đi.

Thiền duyệt (thuật ngữ) Niềm vui và hạnh phúc trong khi thực tập Thiền. Niềm vui và hạnh phúc này là thức ăn cho hành giả, nuôi dưỡng hành giả, vì vậy có câu Thiền duyệt vi thực (niềm vui của thiền tập là thực tập hằng ngày) và Pháp hỷ sung mãn (hạnh phúc của chánh pháp đầy tràn).

Thiền Hành Yếu Chỉ (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do Mai Thôn Đạo Tràng ấn hành lần đầu năm 1983, sau đó được dịch ra nhiều thứ tiếng và được tái bản nhiều lần ở các nước. Một trong những cuốn sách kim chỉ nam của Làng Mai. Bản dịch tiếng Anh dưới tựa đề A Guide to Walking Meditation – The Long Road Turns to Joy, do nhà in Parallax ấn hành.

Thiền hướng dẫn (phép tu)  Là hình thức thực tập thiền ngồi với sự hướng dẫn của một người. Người hướng dẫn thiền tập là người đã có nhiều kinh nghiệm về thiền tập và đã gặt hái được ít nhiều những chuyển hóa trong bản thân. Người này biết sử dụng thuần thục chuông gia trì và tiếng chuông có thể biểu lộ được trạng thái tâm lý vững vàng và tĩnh lặng. Người này phải có khả năng quán chiếu được căn cơ của thiền sinh để chọn đề tài và thời gian thích hợp cho mỗi lần thực tập. Những bài thiền tập có khi có tác dụng thiền duyệt, nghĩa là có tác dụng nuôi dưỡng thân tâm, có khi có tác dụng tiếp xúc, trị liệu hoặc quán chiếu, có khi có tác dụng buông bỏ hoặc có hai ba tác dụng cùng một lúc. Trước khi thiền tập, người hướng dẫn có thể để ra 5-7 phút để nói về bài thực tập. Nên bắt đầu bài thực tập bằng mấy phút tiếp xúc với hơi thở để tạo thiền duyệt và sự lắng đọng tâm tư. Một bài thực tập có thể chia ra thực tập trong nhiều buổi. Cần để cho đại chúng có đủ thời gian để thực tập sâu sắc và vững chãi mỗi đoạn thực tập. Hơi thở vào chuyên chở một hình ảnh, hơi thở ra chuyên chở một hình ảnh khác có liên hệ tới hình ảnh đầu. Quán chiếu với một hình ảnh thì dễ thành công hơn với một ý niệm trừu tượng. Sau mỗi đoạn thực tập (có thể kéo dài từ 10 đến 20 hơi thở, có khi nhiều hơn), không nên thỉnh chuông vì sợ tiếng chuông sẽ đến đột ngột quá với hành giả, mà chỉ nên thức chuông trước khi hướng dẫn đoạn thực tập kế tiếp. Giọng nói phải truyền cảm, phải diễn tả được tinh thần và hình ảnh mà hành giả cần duy trì trong khi quán chiếu. Trong trường hợp không có tăng thân, ta có thể thành công khi thực tập một mình căn cứ trên những bài tập và những chỉ dẫn đi sau các bài tập mà không sợ rơi vào những trạng thái thiền bệnh như cuồng loạn, mất trí, … vì các bài thiền tập được đưa ra là thiền chính thống của Bụt dạy. Xin xem sách Sen búp từng cánh hé của Thầy Làng Mai để có những bài thiền tập và chỉ dẫn cụ thể.

Thiền Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thiền Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thiền quán (phép tu)  Xem chỉ quán. 

Thiền sỏi (pháp môn)  Một phép thực tập dành cho thiếu nhi. Mỗi em có một cái túi đựng bốn viên sỏi. Bốn viên sỏi mang bốn tên: bông hoa, ngọn núi, nước tĩnh, không gian. Đó là những hình ảnh để tiếp xúc với hạt giống của sự tươi mát (bông hoa), vững chãi (ngọn núi), trầm tĩnh (nước tĩnh) và thảnh thơi (không gian) trong tự thân.

Thiền Sư Khương Tăng Hội (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai viết về cuộc đời và giáo lý của thiền sư Khương Tăng Hội – sơ tổ của thiền tông Việt Nam, do nhà in An Tiêm, Paris xuất bản năm 1998. Bản dịch tiếng Anh với tựa đề Master Tăng Hội, do nhà Parallax ấn hành.

Thiện Mỹ (báo) Một tạp chí do Thầy Làng Mai làm chủ bút. Hiện còn được lưu trữ tại thư viện của trường đại học Cornell.

Thiết Lập Tịnh Độ (sách) Một cuốn sách bình giảng kinh A Di Đà của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành năm 2000 và được in nhiều lần tại Việt Nam.

Thiều Nghiêm (người) Một vị giáo thọ nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thiều Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Phần Lan, sinh năm 1971, xuất gia năm 1996 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Cam. Nhận truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Trời xuân rực rỡ ánh Thiều quang. Nghiêm hộ mây cao cánh phượng hoàng. Trăm sông rồi cũng về biển lớn. Đường về hoa trái ngọt trời thương.

Thính Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thính Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thịnh Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thịnh Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1972, xuất gia năm  2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Thốt Nốt.

Thoại đầu (thành ngữ) Một chữ hay một câu nằm trong công án giúp cho hành giả quán chiếu đạt tới một cái thấy sâu sắc. Ví dụ có một vị thiền sinh hỏi: ‘Con chó có Phật tính không?’ Thiền sư đáp: ‘không’. Cuộc vấn đáp ấy là một công án (nghĩa gốc của công án là văn kiện chính thức của viên chức chính quyền phán quyết về việc có tội hay không tội, căn cứ vào đó để quyết định trừng phạt hay tha bổng) và tiếng không trong công án ấy là một thoại đầu. Thầy Làng Mai khi đi ngang qua một vùng chấp tác thường hay dừng lại hỏi: ‘con đang làm gì đấy?’  Đó là một thoại đầu. Hoặc khi ta mới nói ra một câu gì đó mà ta tin là sự thật thì Thầy hỏi lại: ‘are you sure?’ ( con có chắc như vậy không?) đó là một thoại đầu khác làm cho ta phải xét lại quan điểm của mình.

Thoại Nghiêm (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thoại Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1961, xuất gia năm 1993 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Con Cá. Nhận truyền đăng năm 1999 với bài kệ truyền đăng: Thoại ứng sao mai vừa xuất hiện. Nghiêm trang ngự giữa đỉnh trời cao. Trái tim bồ tát ngời muôn nến. Ôm hết trần gian ánh nhiệm mầu.

Thơ Ngụ Ngôn (sách) Một tập thơ của Thầy Làng Mai, ký bút hiệu Hoàng Hoa, do nhà xuất bản Đuốc Tuệ, Hà Nội ấn hành năm 1949, thượng tọa Thích Tố Liên đề tựa.

Thơ Từng Ôm Và Mặt Trời Từng Hạt (sách) Tuyển tập thơ của Thầy Làng Mai, gồm một số các bài thơ của Thầy từ năm 1949, do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ xuất bản năm 1996. Nguyễn Đồng trình bày bìa.

Thông Hội (người) Một vị giáo thọ xuất gia nam, thượng tọa Thích Thông Hội. Được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2004 với bài kệ truyền đăng như sau: Đường sáng thơ về mở lục thông. Suối khe tụ hội chảy chung dòng. Tuổi thơ ghi dấu bàn tay Mẹ. Cao vút đường bay tiếng hạc trong.

Thông Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thông Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm  2000 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Bông Sứ.

Thông Tạng (người) Một vị giáo thọ xuất gia nam, thượng tọa Thích Thông Tạng. Được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng như sau: Ba tạng vào ra vạn nẻo thông. Đã soi núi biếc áng mây hồng. Chở che sương tuyết cành vươn rộng. Hội ngộ bên trời giọt sắc không.

Thời không tương tức (thuật ngữ) Thời gian và không gian không thể tách rời nhau. Xem tương tức.

Thuần Khánh (người) Một vị xuất gia nữ tu học tại Tu Viện Bát Nhã, gốc chùa Từ An, Huế. Người Việt Nam, sinh năm 1977, xuất gia năm 2000 tại Việt Nam.

Thuần Nghiêm  (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thuần Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Đức, xuất gia năm 1995 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Bưởi.

Thuận Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thuận Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Hoa Kỳ, xuất gia năm 2000 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Bông Sứ.

Thuấn Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thuấn Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1983, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Thuần Tiến (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ, tên đầy đủ là Chân Thuần Tiến. Người Việt Nam, quốc tịch Úc; được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Nước đi Thuần nhất một dòng trong. Tinh Tiến công phu hãy một lòng. Chúm chím sen cười trang ngoại sử. Sáng ngời ánh mắt lộ chân không.

Thục Nghiêm (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thục Nghiêm. Người Mỹ, xuất gia năm 1996 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Dừa. Nhận truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Một trái trăng tròn gương Thục nữ. Rừng thu đứng lặng vẻ Nghiêm trang. Cười dấu chân ai trên bến đục. Thuyền từ phút chốc đã sang ngang. 

Thư Nghiêm (người)  Một vị xuấ gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thư Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1970, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai. thuộc gia đình xuất gia Cây Quế.

Thương Yêu Theo Phương Pháp Bụt Dạy (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành lần đầu năm 1995. Được dịch ra nhiều thứ tiếng và được tái bản nhiều lần ở nhiều nước trên thế giới. Bản dịch tiếng Anh dưới tựa đề Teaching on Love, do nhà Parallax ấn hành.

Thức Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thức Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Thường Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thường Nghiêm. Người Mỹ, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Sung.

Thử Tìm Dấu Chân Trên Cát (sách) Một tập thơ của Thầy Làng Mai do sư cô Chân Không sưu tập và ghi chú. Nhà xuất bản Lá Bối Châu Âu ấn hành năm 1980.

Thủy Lục Giải Oan Bình Đẳng Cứu Bạt Trai Đàn (nghi lễ) Tên các Đại Trai Đàn Chẩn Tế Giải Oan sẽ được tổ chức trong thời gian Phái Đoàn Tăng Thân Quốc Tế của Mai Thôn Đạo Tràng về thăm viếng và hoằng hóa tại quê nhà lần thứ hai từ ngày 19 tháng 2 năm 2007 đến ngày 9 tháng 5 năm 2007. Ba Đại Trai Đàn Chẩn Tế Giải Oan, một tại Sài Gòn, một tại Huế và một tại Hà Nội sẽ được tổ chức để cầu nguyện và giải trừ oan khổ cho tất cả những ai đã từng gánh chịu hậu quả khắc nghiệt của cuộc chiến tranh, dù đã qua đời hay còn tại thế. “Tại các Đại Trai Đàn này, chúng ta tới với nhau, nắm tay nhau cùng đi trong tình huynh đệ và nghĩa đồng bào, nhìn nhận nhau như anh chị em ruột thịt một nhà, để cùng cầu nguyện cho tất cả những người thân đã từng chết đi một cách oan ức, trong rừng sâu, ngoài biển cả, trong trại tù, ngoài côn đảo và dưới những hố chôn tập thể”. Thư thỉnh cầu các vị Hòa Thượng và Tôn Đức với đức độ cao vời và giới hạnh nghiêm minh, trong nước và ngoài nước, chứng minh và hộ niệm cho Trai Đàn đã được gửi đi. “Chúng ta tin rằng đức từ bi, lòng bao dung của liệt vị Hòa Thượng và chư Tôn Đức sẽ ôm trọn được tất cả những ai đã từng là nạn nhạn của cuộc chiến, dù đã qua đời hay vẫn còn có mặt, dù đó là người cộng sản hay người chống cộng, dù đó là nạn nhận của bên này hay của bên kia”. Chi tiết, mời xem trên trang nhà Làng Mai.

Thùy Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Thùy Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tiếng Đập Cánh Loài Chim Lớn (sách) Một tập thơ của Thầy Làng Mai  được in chui ở Sài Gòn xuất bản năm 1967, họa sĩ Hiếu Đệ trình bày bìa.

Tiếng Địch Chiều Thu (sách) Một tập thơ của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Long Giang, Sài Gòn ấn hành năm 1949, họa sĩ Nguyễn Trung vẽ bìa và minh họa. Đây là tập thơ đầu của Thầy được xuất bản.

Tiếp hiện (thuật ngữ) Tên một dòng tu mới mà Thầy Làng Mai sáng lập tại Việt Nam vào tháng 2 năm 1966. Mười bốn giới tiếp hiện là cột sống của dòng tu này thể hiện một đạo Bụt dấn thân (engaged Buddhism), một đạo Bụt nhập thế (đi vào cuộc đời). Sáu vị đầu tiên được thọ giới là Phan Thị Mai, Cao Ngọc Phượng, Phan Thúy Uyên, Đỗ Văn Khôn, Nguyễn Văn Phúc và Bùi Văn Thanh. Lễ thọ giới được tổ chức ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ (5.2.1966). Dòng tu này mở cửa cho cả hai giới xuất gia và tại gia. Cho đến nay (2006) số các vị thọ giới gia nhập vào chúng chủ trì  trên thế giới đã lên trên con số 1000 người gồm hơn 30 quốc tịch khác nhau. Những vị chưa chính thức thọ giới, nhưng có tham gia những sinh hoạt của dòng tu này như tụng giới, pháp đàm, thiền hành, thiền tọa, làm mới, v.v… đều được xem là thành phần của chúng đồng sự. Tiếp có nghĩa là tiếp xúc, tiếp nhận, và Hiện có nghĩa là thực hiện. Tên của dòng tu bằng tiếng Anh là The Order of Interbeing, tiếng Pháp là L’ordre de l’interêtre. Những giải thích về 14 giới và giáo chế của dòng tu được trình bày trong sách Interbeing do nhà Parallax xuất bản. Hầu hết các vị giáo thọ xuất gia và tại gia được truyền đăng tại Làng Mai đều là những thành viên lâu ngày của dòng tu Tiếp Hiện. Muốn được chính thức thọ giới Tiếp Hiện để trở nên một thành viên của chúng chủ trì, cần được sinh hoạt trong chúng đồng sự cho đến khi chứng tỏ là có khả năng tiếp nhận và hành trì giới luật Tiếp Hiện. Sau khi được tăng thân địa phương chấp nhận, giới tử phải tập sự ít nhất một năm trước khi được chính thức thọ giới. Xem thêm mười bốn giới tiếp hiện.

Tiếp Xúc Với Sự Sống (sách) Một cuốn sách trích đăng các bài giảng của Thầy Làng Mai năm 1992, xuất bản lần đầu (không rõ năm) tại Việt Nam và được tái bản tại Việt Nam năm 2001.

Tinh Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tinh Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1982, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Tích môn (thuật ngữ) Thế giới hiện tượng có sinh, trú, dị, diệt, có, không, thời gian và không gian. Đối lại với bản môn - thế giới bản thể, vượt thoát không gian và thời gian.

Tích Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tích Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1989, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Tín Nghiêm (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tín Nghiêm. Người Triều Tiên, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Phong. Nhận truyền đăng năm 2005 với bài kệ truyền đăng: Giới thân che chở niềm Tin. Non cao thiền định trang nghiêm cõi ngoài. Xuất trần thượng sĩ ai hay. Tuổi sông tuổi núi diễn bày pháp thân.

Tình Người (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai, ký bút hiệu Tâm Quán, viết về cuộc đời của tác giả khi còn là chú điệu, do nhà xuất bản Lá Bối, Sài Gòn ấn hành năm 1964, và được tái bản nhiều lần. Bản dịch tiếng Anh dưới tựa đề My Master’s Robe, do nhà Parallax ấn hành.

Tịnh độ cầm tay (thuật ngữ) Xem mỗi bước chân đi vào tịnh độ.

Tịnh độ hiện tiền (thuật ngữ) Xem mỗi bước chân đi vào tịnh độ.

Tịnh khẩu (phép tu)  Còn gọi là im lặng hùng tráng. Có những lúc ta cần im lặng để thực tập chánh niệm về ngôn ngữ. Chúng ta không nói, không trò chuyện để lắng nghe tiếng nói của tư duy và ngôn ngữ ở trong ta, quán chiếu xem những tư duy và ngôn ngữ đó xuất phát từ những thấy biết nào, những nội kết nào. Thời gian tịnh khẩu là thời gian quán chiếu. Ta tịnh khẩu không phải vì ta không được phép nói. Khi thực tập pháp môn này, mỗi người xin phép đại chúng được sống trong im lặng trong thời gian nhất định. Như vậy không phải là để tránh xung đột với người khác mà đó là một cơ hội rất lớn để mình có thể nhìn rõ bản chất của tư duy và cái thấy của mình. Nếu không duy trì sự im lặng đó thì chúng ta mất cơ hội quán chiếu. Tiếng Anh gọi là noble silence.

Tịnh Mãn (người) Một vị giáo thọ xuất gia nam, pháp danh Tâm Trí. Được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 1999 với bài kệ truyền đăng như sau: Tịnh độ bày ra trong mỗi bước. Mãn điều nguyện ước cả xưa sau. Chí trai lấp biển dời non được. Quét sạch nhân gian mọi hận sầu.

Tịnh Minh (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1950, xuất gia năm 1986; được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2004 với bài kệ truyền đăng: Định tuệ Tịnh tam nghiệp. Giới đức chiếu quang Minh. Ruộng mía vườn dâu sông núi cũ. Ngàn năm hào khí tỏa anh linh.

Tịnh Nghiêm (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tịnh Nghiêm. Người Trung Hoa, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm 1993 tại Làng Mai. Nhận truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Tịnh tâm sen nở bốn mùa. Trang Nghiêm cõi Bụt vân du tháng ngày. Cánh bằng rộng mở đường mây. Sao về trước ngõ, trăng đầy lối xưa.

Tịnh Quang (người)  1. Thượng Tọa Thích Tịnh Quang, trú trì chùa Khuông Việt ở Paris, người đã xướng tụng các kinh văn và phép ngữ trong sách Nhật Tụng Thiền Môn năm 2000, ghi thành nhiều đĩa CD. Các bài xướng tụng này có thể tải xuống từ trang nhà Làng Mai. 2. Một vị xuất gia nữ, người Việt Nam, sinh năm 1982 đang tu học tại Làng Mai. .

Tịnh Thường (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ, ni sư Thích Nữ Tịnh Thường. Được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng như sau: Tịnh tâm sen nở đóa chân thường. Năm sắc mây lành chiếu một phương. Trái tim Thích nữ ngời hoa tạng. Tông phong một nếp khéo thừa đương.

Touching Peace (sách) Một cuốn sách nguyên bản bằng tiếng Anh được dịch từ một số bài giảng của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Parallax Press ấn hành năm 1993 tại Hoa Kỳ. Được dịch ra nhiều thứ tiếng và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới.

Tôn Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tôn Nghiêm. Người Pháp, sinh năm 1984, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Vú Sữa.

Tông Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tông Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tố (sách) Tập truyện ngắn gồm Tố, Thiều và Lan của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối Châu Âu ấn hành năm 1980. Sau này Tố lấy tên là Thạch Lang, được dịch ra nhiều thứ tiếng và tái bản nhiều lần. Bản tiếng Pháp là L’enfant de Pierre, do nhà Albert Michel ấn hành.

Tố Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tố Nghiêm. Người Đức, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Phong. 

Tổ tiên huyết thống (thuật ngữ) Mỗi người chúng ta đều có hai dòng tổ tiên: tổ tiên huyết thống và tổ tiên tâm linh. Tổ tiên huyết thống đã trao truyền lại cho chúng ta những kinh nghiệm, khổ đau, hạnh phúc, ước mơ và tuệ giác của các vị. Sự thực tập của ta là ý thức được sự có mặt của tổ tiên huyết thống trong từng tế bào cơ thể và trong tâm thức. Những hạt giống tốt về thân cũng như về tâm, đã được trao truyền, ta thực tập để bảo hộ, bồi đắp và phát triển. Những hạt giống tiêu cực về thân cũng như về tâm, ta thực tập để chuyển hóa, và như thế ta sẽ không trao truyền lại cho các thế hệ tương lai những hạt giống khổ đau. Thực tập ba cái lạy và năm cái lạy thì ta buông bỏ được những hờn oán, buồn khổ và trách móc đối với tổ tiên hoặc con cháu, làm cho thân tâm được khỏe nhẹ, nuôi dưỡng được năng lượng hiểu biết, từ bi và sức khỏe thân cũng như tâm, và trao truyền lại cho các thế hệ tương lai. Xem ba cái lạy, năm cái lạy và tổ tiên tâm linh.

Tổ tiên tâm linh (thuật ngữ) Mỗi người chúng ta đều có hai dòng tổ tiên: tổ tiên huyết thống và tổ tiên tâm linh. Tổ tiên tâm linh đối với người Phật tử gồm có Bụt Thích Ca, các vị Tổ Sư và thầy Bổn Sư. Sinh ra trong đời sống tâm linh, ta bắt đầu nhận diện được tổ tiên tâm linh, thấy Bụt và các vị Tổ Sư là gốc rễ của mình. Ta tiếp nhận nguồn năng lượng của tổ tiên tâm linh, nuôi dưỡng nguồn năng lượng ấy và truyền đạt nguồn năng lượng ấy cho con cháu tâm linh của ta. Nguồn năng lượng này làm cho đời sống sáng đẹp, tốt lành và có ý nghĩa vì bản chất của nó là trí tuệ và từ bi. Có đời sống tâm linh, ta có thể tiếp xúc với tổ tiên tâm linh của ta nơi chính bản thân ta, thừa hưởng được năng lượng tâm linh ấy để học hỏi, thực tập, chuyển hóa và giúp đời. Xem ba cái lạy, năm cái lạy và tổ tiên huyết thống.

Trang Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trang Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1983, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Xoan.

Transformation at the Base (sách)  Một cuốn sách bằng tiếng Anh được phiên tả từ bài giảng của Thầy Làng Mai trong khóa tu 7 ngày tại Key West năm 1997 về Duy Biểu Phật học. Nhà Parallax Press xuất bản năm 2001.

Trái Tim Của Bụt (khóa tu, sách) 1. Tên một khóa tu 21 ngày được tổ chức tại Làng Mai năm 1996 (the Heart of the Buddha). 2. Một cuốn sách phiên tả từ băng giảng các bài pháp thoại về Phật Pháp căn bản của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành năm 1997. Được dịch ra và xuất bản ở nhiều nước. Bản dịch tiếng Anh Với tựa đề The Heart Of  the Buddha’s Teaching, do nhà Parallax ấn hành.

Trái Tim Của Hiểu Biết (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà in Lá Bối, Hoa Kỳ năm 1991, in tại Việt Nam năm 1991. Nội dung là những lời giảng về Tâm Kinh Bát Nhã, được dịch ra nhiều thứ tiếng và được tái bản nhiều lần ở nhiều nước trên thế giới. Bản dịch tiếng Anh với tựa đề The Heart Of  Understanding, do nhà Parallax ấn hành.

Trái Tim Mặt Trời (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Châu Âu ấn hành năm 1982, được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới và được tái bản nhiều lần. Một trong những cuốn sách dạy về thực tập chánh niệm cơ bản của Thầy. Bản dịch tiếng Anh dưới tựa đề The Sun My Heart.

Trái trăng vàng ửng chín (bài hát)  Một bài hát, lời của Thầy Làng Mai, sư cô Chân Không phổ nhạc. Trái trăng vàng ửng chín. Mây bạc thong dong đi. Chắp tay sen búp nở. Nụ hé cánh từ bi. Bụt hiện hoa hàm tiếu. Suối ca dòng nước trong. Ta bà thành Tịnh độ. Đầu núi áng mây hồng.

Tráng Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tráng Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Trạm Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trạm Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1988, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Trân Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trân Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1982, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Cẩm Lai.

Trăng Đầu Non (điện đường) 1. Tên một thiền đường thuộc Xóm Vững Chãi, tu viện Lộc Uyển, Hoa Kỳ. 2. Tên một thiền đường thuộc Chùa Từ Nghiêm, Xóm Mới, Làng Mai.

Trăng Rằm (điện đường) 1. Một thiền đường thuộc Tổ Đình Từ Hiếu, Huế.  2. Tên một thiền đường tại chùa Từ Nghiêm, Xóm Mới, Làng Mai. 

Tri giác sai lầm (thuật ngữ) Vọng tưởng, cái thấy sai lạc, cái hiểu sai lạc về thực tại bản thân và hoàn cảnh, nguồn gốc của khổ đau, sợ hãi, ganh tị, giận hờn và tuyệt vọng.

Tri Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tri Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tri sự (chức vụ) Một vị xuất gia được chúng bầu ra để phối trí công việc chấp tác trong chúng, có thể giữ trách vụ một năm hay ít hơn. Chức vụ này rất khiêm nhượng, vì vậy người được bầu ra chỉ cần có tài năng phục vụ đại chúng chứ không cần có hạ lạp cao, không giống chức vụ tri sự trong truyền thống vốn là một chức vị chỉ đứng sau chức vị trụ trì. Tiếng Anh gọi là work coordinator nghĩa là người điều hành chấp tác.

Triêu Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Triêu Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm 2004 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Olive. 

Triết Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Triết Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Triển Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Triển Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1984, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hải Đường.

Triệu Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Triệu Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Trí Duyên (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ, gốc chùa Linh Sơn, Pháp. Người Việt Nam, quốc tịch Úc, sinh năm 1965, xuất gia năm 1991; được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Trí sáng lên đường gặp phúc Duyên. Đài sen nối sáp đạt chân truyền. Tuyết sương che chở trời phương ngoại. Hoa nở bên thềm nguyệt dọi hiên.

Trí Giác (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ, gốc chùa Linh Sơn, Pháp. Người Việt-Hoa, quốc tịch Anh; được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Bồ tát nâng hoa ngời ánh Trí. Giác hành viên mãn độ quần mê. Trú nơi hiện pháp là chân trú. Mỗi bước hoa khai chỉ lối về.

Trí Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trí Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Đức, xuất gia năm 2004 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Mãng Cầu.

Trí Tạng (người) Một vị xuất gia nam tu học tại Làng Mai. Người gốc Việt - Campuchia, quốc tịch Gia Nã Đại, sinh năm 1988, xuất gia năm 2002 tại Gia Nã Đại. 

Trình Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trình Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Trong Sáng (cơ sở) Một xóm dành cho các sư cô, thuộc tu viện Lộc Uyển, do sư cô Chân Trung Chính làm trú trì.

Trung Chính (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, trụ trì Tu Viện Lộc Uyển (xóm Trong Sáng). Người Việt Nam, quốc tịch Úc, xuất gia năm 1975. Nhận truyền đăng năm 1998 với bài kệ truyền đăng: Trung kiên lòng dạ tựa trăng rằm. Chính đạo muôn đời nối tổ tông. Đạo ý vườn xưa vừa khởi sắc. Một sân hòe quế đã đơm bông.

Trung Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trung Nghiêm. Người Gia Nã Đại, sinh năm 1966, xuất gia năm 1999 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Xoài.

Trung tâm Từ Thị (cơ sở) Một trung tâm thiền tập do bốn vị giáo thọ cư sĩ của Làng Mai có quốc tịch Đức thành lập tại Hohenau, Đức Quốc. Trung tâm này mở những khóa tu liên tiếp bằng tiếng Đức cho thiền sinh các nước Đức, Thụy Sĩ, và Áo. Tăng thân Làng Mai đã mở nhiều ngày chánh niệm tại đây. Tại trung tâm này, có một tịnh thất của Thầy Làng Mai.

Trung Ý (người) Một vị giáo thọ xuất gia nữ, được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng như sau: Trung thực xưa nay vẫn một lòng. Ý thơ về ấm ngọn đông phong. Một cây sinh biết bao cành lá. Tuệ nghiệp viên thành rạng tổ tông.

Truyền đăng (nghi lễ) Nghi lễ trao đèn cho một vị giáo thọ, gọi đầy đủ là phó pháp truyền đăng (trao đèn phó giáo pháp). Vị giáo thọ mới, trong lễ truyền đăng, nhận một bài kệ truyền đăng, một chứng chỉ và một cây đèn. Lễ truyền đăng thường được tổ chức trong khuôn khổ của một đại giới đàn. Số lượng các vị giáo thọ được truyền đăng tính đến cuối năm 2006 là 219 vị.

Truyện Kiều Văn Xuôi (sách) Một cuốn sách trình bày truyện Kiều dưới dạng văn xuôi của Thầy Làng Mai, dành cho người trẻ. Nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ ấn hành năm 2002, in chui tại Việt Nam hai lần cũng năm 2002. Sách đã được chính thức do nhà xuất bản Văn Hóa Sài Gòn ấn hành năm 2006.

Truyện Kiều qua cái nhìn thiền quán (khóa giảng) Khóa giảng của Thầy Làng Mai về truyện Kiều trong mùa xuân 1992. Những bài giảng này đã được sư cô Giải Nghiêm phiên tả, biên tập và được nhà Lá Bối xuất bản thành sách với tựa đề Thả Một Bè Lau.

Truyền thông (thuật ngữ) Khả năng truyền đạt giữa người này với người kia. Tiếng Anh là communication. Phương pháp thiết lập hoặc tái lập truyền thông là ái ngữ và lắng nghe. Ái ngữ là lời nói hòa ái, không có tính cách chua chát, giận hờn, lên án, buộc tội, có mục đích giúp người hiểu được ta, giúp người kia tự hiểu được họ và tự điều chỉnh những tri giác sai lầm của họ mà không làm cho người kia chạm tự ái, buồn giận và khổ đau. Tiếng Anh có thể dịch là loving speech. Lắng nghe (đế thính) đem hết tâm tư mà nghe, có khả năng giúp cho người kia nói ra được những niềm đau nỗi khổ, những khó khăn tuyệt vọng của người ấy, giúp người kia cảm thấy vơi nhẹ trong lòng, bớt khổ, là một sự thực tập nuôi dưỡng từ bi, cho nên cũng gọi là bi thính. Tiếng Anh là deep listening và compassionate listening. Thực tập giới thứ tư của năm giới (ái ngữ và bi thính) hành giả có thể tái lập được truyền thông giữa mình và những người khác.

Trú Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trú Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Trúc Diệu (người)  Một vị xuất gia nữ đến tu học tại Làng Mai. Người Việt Nam, sinh năm 1974, xuất gia năm 1993 tại Việt Nam.

Trúc Lâm (người, điện đường) 1. Tên vị Tổ đầu tiên của thiền phái Trúc Lâm tại Việt Nam, Trúc Lâm Điều Ngự (hay Trúc Lâm Đại Sỹ), tức vua Trần Nhân Tông. 2. Một thiền đường thuộc chùa Pháp Vân, Xóm Thượng, Làng Mai.

Trúc Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trúc Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm 2002 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Xoan.

Trường Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trường Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Trừng An (người) Xem Lưu Phương

Trừng Hạnh (người) Xem Lưu Phong

Trừng Quang (người) Xem Thầy Làng Mai 

Trừng Sơn (người)  Xem Chí Thắng

Trừng Trì (người)  Xem Chí Niệm 

Trừng Tuệ (người)  Xem Chí Mậu 

Trừng Viên (người)  Xem Chí Mãn

Trực Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Trực Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tu Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tu Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, xuất gia năm 1990 tại Làng Mai

Tuệ Minh (người) Một vị cao đệ của tổ Cương Kỷ, trú trì chùa Từ Hiếu, pháp danh Thanh Thái hiệu Chính Sắc. Tổ được tổ Cương Kỷ truyền đăng phó pháp với bài kệ sau đây: Chính sắc thể viên minh. Tâm pháp bổn tự nhiên. Hư không thu nhất điểm. Kế tổ vĩnh lưu truyền. 

Tuệ Nghiêm (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tuệ Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1970, xuất gia năm 1993 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Con Cá, nhận truyền đăng năm 1999 với bài kệ truyền đăng: Tuệ giác đã nguyền nên sự nghiệp. Nghiêm hành giới định tháng ngày vui. Cánh tay bồ tát không ngừng nghỉ. Biển khổ thuyền dong cứu độ người.

Tuổi Trẻ Lý Tưởng Và Hạnh Phúc (sách) Một cuốn sách dịch và bình giảng kinh Samiddhi của Thầy Làng Mai, do nhà xuất bản Lá Bối, Hoa Kỳ xuất bản năm 1999. Sau này được sửa chữa và tái bản dưới tựa đề Hạnh Phúc, Mộng và Thực.

Tuổi Ngọc (cơ sở) Một cư xá thuộc chùa Cam Lộ, Xóm Hạ, Làng Mai.

Tuyên Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tuyên Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Tuyết Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tuyết Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1986, xuất gia năm 2006 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồng Giòn.

Tú Nghiêm  (người)  Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tú Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Úc, sinh năm 1970, xuất gia năm 1998 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Phong; nhận truyền đăng năm 2006 với bài kệ truyền đăng: Tinh đẩu trời khuya còn Tú lệ. Thuyền về vừa cặp bến trang Nghiêm. Lửa hồng bến cũ nay tao ngộ. Tay Bụt truyền trao tối thượng thiền.

Túc Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Túc Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2001 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Trà My.

Tùng Hạc (cơ sở)  Một xóm dành cho các sư cô, thuộc tu viện Rừng Phong do sư cô Chân Đức làm trú trì.

Tùng Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tùng Nghiêm. Người Mỹ, sinh năm 1965, xuất gia năm 2003 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Hồ Đào. 

Tùy Hỷ Hồi Hướng (bài tụng) Một bài tụng được sử dụng trong các công phu sáng hoặc chiều tại các thiền viện, có thể dùng cho cả hai phái Thiền tông và Tịnh Độ tông. Có trong sách Nhật Tụng Thiền Môn năm 2000 và Nghi Thức Tụng Niệm Đại Toàn do Đạo Tràng Mai Thôn biên soạn, nhà xuất bản Lá Bối ấn hành.

Tư Nghiêm (người)  Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tư Nghiêm. Người Việt Nam, sinh năm 1969, xuất gia năm 2004 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Mãng Cầu.

Tương Lai Thiền Học Việt Nam (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối Paris ấn hành năm 1982 và đã được tái bản nhiều lần.

Tương Lai Văn Hóa Việt Nam (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Paris và Châu Âu xuất bản năm 1982, tái bản năm 1983.

Tương tức (thuật ngữ) Cái này là cái kia, cái này nằm trong cái kia. Cũng như sóng và nước, cha và con, đám mây và dòng sông, thân và tâm, thời gian và không gian. Đây là giáo lý của kinh Hoa Nghiêm, cũng như giáo lý tương nhập (đi vào nhau) và nhất thiết tức nhất, nhất tức nhất thiết (cái tất cả nằm trong cái một, cái một nằm trong cái tất cả). Dịch ra tiếng Anh là interbeing, tiếng Pháp là interêtre, tiếng Đức là intersein. Dòng Tiếp Hiện được gọi là The Order of Interbeing (dòng Tương Tức).

Tưới hoa (pháp môn) Công nhận sự có mặt của những hạt giống tài năng và đức hạnh nơi một người khác, đã giúp cho những hạt giống ấy lớn lên và hiến tặng thêm nhiều hoa trái. Những hạt giống này đã được trao truyền bởi tổ tiên (chủng tử bản hữu) hay mới được gieo trồng trong kiếp này (chủng tử tân huân) cần có điều kiện và cơ hội để được tưới tẩm. Tưới hoa không có nghĩa là tâng bốc hoặc nịnh nọt; tưới hoa là giúp cho người kia vượt thoát mặc cảm tự ti, có niềm tin nơi khả năng của người ấy và giúp cho người ấy có thêm năng lượng để đi tới. Những hạt giống phiền não (khổ đau) và những hạt giống bồ đề (hạnh phúc) đều có tính hữu cơ, nhờ thực tập mà ta có thể chuyển phiền não thành bồ đề, cũng như ta cũng có thể ủ phân rác để nuôi dưỡng hoa trái. Phiền não là rác mà bồ đề là hoa. Thương yêu một người nào ta phải thực tập tưới hoa cho người ấy và đừng nên tưới rác, nghĩa là không giúp cho những hạt giống phiền não của người ấy có cơ hội phát khởi và lớn mạnh. Đó là phương pháp tưới tẩm chọn lọc (selective watering): chỉ tưới hoa mà không bao giờ tưới rác. Xem chủng tử.

Tưới tẩm hạt giống tốt (pháp môn, bài tụng)  1. Nói và làm những gì có thể giúp cho tài năng, đức hạnh và hạnh phúc của người kia được nuôi dưỡng và phát triển. Mọi người, ai cũng có những hạt giống tốt và xấu trong tàng thức. Nhận diện và tưới tẩm những hạt giống tốt trong ta và trong người là một pháp môn có thể đem lại hạnh phúc rất mau chóng. Xem chủng tử và tưới hoa. 2. Một bài tụng mà nội dung là sự thực tập tưới tẩm những hạt giống tốt trong ta và trong người. Bài tụng này đã được nhạc sĩ Anh Việt phổ thành nhạc.

Tường Nghiêm (người) Một vị giáo thọ nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tường Nghiêm. Người Việt Nam, quốc tịch Mỹ, sinh năm 1972, xuất gia năm 1996 tại Làng Mai, thuộc gia đình xuất gia Cây Khế. Nhận truyền đăng năm 2002 với bài kệ truyền đăng: Cát Tường năm sắc tỏa uy Nghiêm. Mây phủ non xưa chốn tọa thiền. Dưới ngọn xanh, tâm lĩnh ý. Trăng vàng vừa chiếu rạng tây hiên.

Tứ Nghiêm (người) Một vị xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Tứ Nghiêm. Người Việt Nam, xuất gia năm 2005 tại Việt Nam, thuộc gia đình xuất gia Cây Hướng Dương.

Từ Bi Quán (bài hát) Một bài hát, lời của Thầy Làng Mai, sư cô Chân Không phổ nhạc. Tịnh thủy trong bình. Từ trên tay bồ tát. Rót trên sa mạc. Thành biển xanh mông mênh.

Từ Hiếu (chùa) Ngôi chùa tổ, gốc của Đạo Tràng Mai Thôn, thường được gọi là Tổ Đình Từ Hiếu, tên chỉ là Sắc Tứ Từ Hiếu Tự, tọa lạc ở Thôn Thượng Hai, xã Thủy Xuân, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên, thành phố Huế, Việt Nam.

Từ Lực (người) Một vị giáo thọ xuất gia nam, được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 1994 với bài kệ truyền đăng như sau: Từ vân đương hiện thụy. Lực đại bản do tâm. Đối cảnh tâm bất động. Chân giác bất ly trần.

Từ Nghiêm (người) 1. Một vị giáo thọ xuất gia nữ của Làng Mai, tên đầy đủ là Chân Từ Nghiêm. Người Mỹ, sinh năm 1945, xuất gia năm 1991 tại Làng Mai, nhận truyền đăng năm 1996 với bài kệ truyền đăng: Chân ý vốn đã là châu báu. Từ Nghiêm muôn hạnh cũng dung thông. Ta người một thế không hư vọng. Hồi hướng tùy duyên hạnh giải đồng. 2. Một vị giáo thọ xuất gia nam, được Thầy Làng Mai truyền đăng năm 1996 với bài kệ truyền đăng như sau: Từ bi bóng rợp che im mát. Nghiêm túc thân ngồi đại địa an. Không gian mở rộng về vô tận. Nguyện lớn tung lên cánh đại bàng. 

Từng Bước Nở Hoa Sen (sách) Một cuốn sách của Thầy Làng Mai do nhà xuất bản Lá Bối, Châu Âu ấn hành lần đầu năm 1985, sau đó được dịch ra nhiều thứ tiếng và được tái bản nhiều lần ở các nước. Bản dịch tiếng Anh dưới tựa đề Present Moment, Wonderful Moment, do nhà Parallax ấn hành.

Tý – Cây Tre Triệu Đốt (sách) Một cuốn tiểu thuyết cho thiếu nhi của Thầy Làng Mai do nhà in Lá Bối, Châu Âu xuất bản năm 1984, với mười bốn bức minh họa của bé Thanh Tuyền (bảy tuổi).

Tý – Chiếc Lá Ổi Non (sách) Một cuốn tiểu thuyết cho thiếu nhi của Thầy Làng Mai do nhà in Lá Bối, Châu Âu xuất bản năm 1984, với mười bốn bức minh họa của bé Thanh Tuyền (bảy tuổi).

TVHS