PHỤ LỤC
(APPENDICES)
Appendix C
Kinh Bách Dụ
Sakyamuni’s
One Hundred Fables
1)
Người Ngu Ăn Muối—The Stupid Man Eats Salt
---Xưa
có một người đến nhà bạn thăm chơi, chủ nhà mời ở
lại dùng bữa cơm canh đạm bạc. Chàng chê canh
lạt không ngon. Sau khi chủ nhà bèn nêm vào một chút muối
thì chàng ta ăn cảm thấy ngon lành.
Once
upon a time, there was a man who went to visit his friend. The friend treated
him a frugal meal with insipid soup. He complained that the soup was insipid.
After the host added a little bit of salt into the soup, the guest tried
again and found it tasted much better.
---Chàng
tự nghĩ: “Canh ngon là nhờ muối nêm vào; dùng ít còn vậy,
nếu dùng nhiều chắc ngon đặc biệt.” Thế rồi sáng hôm
sau chàng xin chủ nhà một chén muối rồi bỏ vào miệng nuốt
hết trong lúc bụng đói ! Hậu quả là chàng ta cảm thấy
bịnh gần như sắp chết.
He wondered: “The soup becomes better with just a little bit more salt.
If I take a great deal of salt, the soup would be so much better.”
Then the next morning he asked the host for a bowl of salt and ate it up
with his empty stomach ! As a result, he became seriously ill.
---Chuyện
này tỉ dụ: Phàm người tu hành phải tiết chế sự ăn uống
cho vừa phải, biết đủ muốn vừa, thì đối với thân thể
và sự tu hành đều có lợi ích, nhưng có bọn ngoại đạo
sai lạc tuyên truyền, uống cong thành ngay quá mức, đề xướng
lên thuyết không cần ăn uống, nhận cho là phương pháp có
thể đắc đạo. Do đây có người đoạn thực bảy ngày,
mười lăm ngày; kết quả là ảnh hưởng đến thân thể đói
khát mà chết, và đối với công hạnh không có một điểm
lợi ích cho sự giác ngộ. Đây chỉ là hành động sai lầm
của ngoại đạo. Người hành pháp như thế cùng người ngu
ăn muối kia đều là cử động ngu xuẩn đáng chê cười.
This
story gives us an example of the benefit of moderation in eating and drinking
for a cultivator. The heretics, having wrongly learned that abstaining
from food and drink might lead to the path of enlightenment. They fasted
for seven or fifteen days. As a result they got fatigued and famished,
accomplished nothing in terms of enlightenment. This is only the heretics’
wrong views and they are just like that stupid man, who acted stupidly
and deserved to be blamed.
2)
Để Dành Sữa—Store Up Milk
---Xưa
có một người dự định tháng sau đãi khách, nên cần trữ
nhiều sữa bò.
Once
upon a time there was a man who was about to give a party and wanted to
store up milk to treat his guests.
---Người
kia tự nghĩ: “Mỗi ngày mình nặn sữa để dành, cần
phải có cái thùng cây lớn, mà sữa để trong thùng lâu ngày
phải hư, thôi chi bằng cứ để sữa trong vú bò, đến ngày
đãi khách hãy nặn luôn một thể, đã ít tốn công mà lại
được sữa mới, thật là thượng sách.”
He
thought: “It is a month from the day of the party, so if I milk the cow
everyday, there will be too much milk that I would need a big wooden barrel
to store up and the milk may even spoil. To save energy and to get fresh
milk, it would be better to let the milk remain inside of the cow udders.
I will milk the cow on the day of the party.”
---Thế
rồi chàng dắt bò nghé nhốt riêng, bò mẹ nhốt riêng,
đồng thời không tiếp tục nặn sữa mỗi ngày nữa.
He
then separated the calf from the cow and stopped milking the cow.
---Qua
tháng sau đến bữa tiệc, chàng bèn dắt bò mẹ ra nặn sữa
tươi đãi khách, nhưng dùng hết sức nặn mà vẫn không ra
một giọt. Vài người khách cảm thấy khó chịu nhưng những
người khác không nín được cười vì sự ngu ngốc của anh
ta.
A month
later, when it’s time for the party, he tried to milk the cow to treat
his guests, but no drops came out because the milk had run dry. Some guests
got annoyed, but others could not stop laughing for his stupidity.
---Chuyện
nầy tỉ dụ cho người muốn làm hạnh bố thí nhưng
không chịu làm ngay lúc có ít tiền, mà lại đợi đến khi
có nhiều tiền mới chịu bố thí. Nghĩ thế rất lầm. Nếu
không tranh thủ thời gian, kịp thời làm hạnh bố thí, tiền
bạc của chúng ta có thể bị nha quan tịch thâu, hoặc bị
cướp bóc, hoặc bị lửa lụt mà tiêu tán, thì chúng
ta cùng với người ngu để dành sữa trong vú bò không khác.
This
story gives us an example of idiotic people who want to give alms but are
reluctant to give at once. They prefer to wait until they possess
great wealth. They are mistaken. If we don’t try to give alms whenever
we can, accumulated money may be seized by officials or taken away by robbers
and thieves or by fire or flood, we are just the same as the stupid man
in this story.
3)
Khoanh Tay Chịu Đòn—The Head Is Broken With pears
---Xưa
có anh ngốc sói đầu, ngày kia có người thấy đầu anh không
tóc bèn dùng trái lê đánh lên nhiều lần làm phun máu.
Once
upon a time there was a bald-headed man. One day some people threw pears
at his head causing blood gushing from the wounds.
---Tuy
bị đánh, anh ngốc vẫn đứng yên không kháng cự, không trốn
tránh.
He
suffered taking the blows without any defending, resisting, or escaping.
---Có
người thấy bất nhẫn liền bảo anh: “Vì sao anh cứ đứng
trơ ra mà chịu đòn vậy ? Đầu anh loang máu, nếu không đánh
lại thì cũng tránh đi nơi khác chứ!”
A bystander
felt unbearable and asked the man: “Why didn’t you defend, resist or
dodge the blows that wounded your head in the first place?”
---Anh
ngốc đáp rằng: “Ôi người ngu nầy rất xấc láo, nó không
hiểu gì cả. Vì thấy đầu ta không tóc, nó tưởng là viên
đá xinh xắn mới tùy tiện dùng trái lê đánh lên, không biết
đó là đầu ta. Nó đánh ta đến nỗi máu ra lệnh láng . Ông
ơi! Đối với hạng người vô tri thức ấy, ta chẳng biết
tính làm sao được.”
The
man answered: “This stupid man was so ill-mannered. He could not distinguish
head from stone. He took my bald-head for a pretty stone. That’s why
he struck me with pears and broke my head like that. I don’t know what
to do with this kind of people who are being short of intelligence.”
---Người
kia nghe rồi giận, liền trách mắng anh ngốc rằng: “Anh thật
là đáng thương, bị người đánh đến nỗi máu ra dường
ấy, mà vẫn đứng im không lay động, như thế chẳng phải
là ngu si chớ là gì?”
The
bystander retorted: “It’s you who are really short of intelligence.
How can you call him stupid? Haven’t you been stupid enough to get severely
injured without having any actions?”
---Chuyện
nầy tỷ dụ như có một số các vị Tỳ kheo không thể chân
thật giữ giới, tu định, học huệ, chỉ gò ép oai nghi bên
ngoài để mong được người cúng dường cung kính. Kết quả
là bị đọa vào địa ngục chịu khổ. Bậc tu hành như thế
nầy và người ngốc kia đều là hạng ngu si không khác.
This
story gives us an example of a monk who is unable to abide by the precepts,
meditation and wisdom. He keeps only a good outer appearance to expect
offerings from laypeople. As a result, he falls into the hell. He is just
like this stupid man who got as far as wounded on the head without knowing
to run.
4)
Giả Chết Dối Chồng—The Wife Pretends To Be Dead
---Xưa
có anh chàng cưới người vợ rất xinh đẹp, nhưng tính tình
không đứng đắn. Chàng thương yêu vợ vô cùng, nhưng trái
lại nàng chẳng yêu chàng, vì thế mà chẳng bao lâu sau nàng
sanh tâm phản bội và có nhân tình khác. Từ đó nàng thường
tỏ ý muốn bỏ chồng để kết duyên cùng người nàng thích.
Once
upon a time, there was a stupid man who had a very beautiful wife. He was
very much in love with his wife, but she had no true love for him. Not
long after their marriage, she associated and committed adultery with another
man. She wanted to leave her husband so that she could be with her lover.
---Thừa
dịp chồng đi vắng, nàng tìm một bà già rồi kín đáo dặn
rằng: “Sau khi tôi đi khỏi nhà, bà tìm thây một cô gái
khác để vào đây, khi chồng tôi về thì bà cho biết rằng
tôi đã chết.”
When
her husband was away from home, she secretly told an old woman: “After
my daprture, I would like you to place a woman’s corpse in my house.
When my husband got back, you then tell him that I’m dead.”
---Bà
già làm y như lời dặn. Khi người chồng trở về nghe tin
vợ chết, ông buồn vô hạn, khóc lóc, đau đớn bên thi hài
rất lâu trước khi đem thi hài đi hỏa táng. Sau đó ông bỏ
tro cốt vào một cái đãy, đi đâu cũng mang theo mình để
kỷ niệm mối tình trong quá khứ.
The
old woman did what she was told. She told the husband shortly after his
return that his wife passed away. He went to see the corpse and believed
it was his own wife. He grieved and wept bitterly for a long time before
cremating the corpse. Then he put the ashes into a bag anh had it with
him everyday.
---Về
phần vợ thật của chàng thì lúc đó đã kết hôn với tình
nhân. Nhưng trải qua nhiều ngày, bị tình nhân nhàm chán phụ
rẫy, lòng nàng se lại nhớ đến người chồng cũ, bèn vội
vã trở về thưa vói chàng rằng: “Tôi là vợ chàng, nay đã
trở về.”
His
wife already got married with her lover. However, shortly after,
the wife got tired of of her own lover. She came back and told her husband:
“I am your wife.”
---Người
chồng bảo: “Bà nói cái gì ? Vợ tôi chết đã lâu! Cô là
ai đến đây nói dối là vợ tôi để làm gì?”
The
husband replied: “What are you talking about? My wife died a long time
ago. Who are you to lie to me that you are my wife.”
---Mặc
dù nàng cố biện bạch yêu cầu chồng thừa nhận, nhưng chàng
vẫn cả quyết là vợ chàng đã chết, nên không nhận nàng
là vợ.
Regardless
of her repeated explanations, the husband refused to believe her.
---Chuyện
này tỷ dụ về người bị thành kiến làm chủ rồi, thì
rất khó cải đổi. Như bọn ngoại đạo nghe lời ngụy tà,
tâm sanh mê hoặc, chấp trước cho là chân thật vĩnh viễn
không thể hoán cải hồi tâm, dù nghe giáo pháp chân chánh
cũng không chịu tin tưởng thọ trì.
This
story gives us an example of heretics who, having learned the heretic doctrine,
would confusedly stick to it with all their soul and take the doctrine
to the right one without altering their mind forever. Thus they will be
unable to to believe, accept or keep any other belief even it is an orthodox
one.
5)
Khát Không Uống Nước—Getting thirsty On Seeing Water
---Xưa
có một người đi đường rất khát nước, muốn tìm nước
uống để giải khát. Xem thấy sương mù tận đàng xa, y tưởng
là nước. Sau lại kiếm Đông tìm Tây, gặp được giòng sông
nước trong leo lẻo, chảy thao thao không ngừng, anh chỉ đứng
xem không chịu uống.
Once
upon a time, there was a traveller desperately in need of water for his
thirst. On seeing the blazing fog, he mistook it for water. He pursued
it until he reach a river with limpid water, but he only looked at it without
drinking.
---Có
người thấy thế lấy làm quáy lạ, hỏi rằng: “Anh vì khát
đi tìm nước để uống, hiện tại tìm được nước rồi,
tại sao lại không uống?”
A bystander
asked: “You are suffering from thirst. In front of you is limpid water,
why don’t you drink?”
---Anh
trả lời một cách quái lạ: “Nước nhiều như thế nầy,
anh uống hết được không mà hỏi tôi? Tôi tự xét thấy
khi nào uống hết được thì tôi mới uống. Đã biết uống
không sao hết nỗi nên tôi không uống, thế thôi!”
The
traveller answered: “There is so much water like this, can you drink
up? If I could drink up all water, I would do it. Since there is more water
than I can finish, I would rather not drink it at all.”
---Ai
nấy nghe xong đều chê cười anh.
As
soon as people heard this, they laught at him.
---Chuyện
này tỷ dụ về có một ít người lý luận bướng bỉnh,
chấp chặt chỗ kiến giải của mình, không gần được chân
lý, cho là giới luật của Phật dạy rất rộng lớn, nghiêm
nhặt một thời không thể thọ trì toàn bộ được, bèn bỏ
không thọ. Do đấy, họ cứ y nhiên trôi lăn trong vòng sanh
tử chịu khổ vô cùng, trọn đời không có hy vọng đắc
đạo. Hành động như vậy không khác gì người lữ hành khát
nước bên dòng sông, thật đáng chê cười mà cũng đáng thương
xót.
This
story gives us an example of the heretics, acting against all sense and
reasons. They think since they are unable to keep all the precepts, they
refuse to accept any of them. Thus they will never attain the path of enlightenment
and thus subject to transmigration. They are just like that stupid
thirsty traveller who gets laught at by bystanders.
6)
Giết Con Thành Gánh—The Dead Son Is About To Remain In The House
Xưa có một người nuôi bảy đứa con, trong số ấy có một
đứa chết, anh để thi hài trong nhà, rồi tự mình và cả
gia đình bỏ đi nơi khác.
Once upon a time, there was a man who brought up seven children. After
he found one of whom died, he intended to leave the corpse in the house
and moved himself and the rest out to abandon the house.
Người láng giềng thấy thế hỏi rằng: “Sao anh không đem
đứa con đã chết của anh ra ngoài mai táng, mà lại cùng nhau
bỏ nhà ra đi. Hành xử như vậy là rất dại dột.”
His neighbor said to him: “Why don’t you quickly burry the dead son
in an outer area ? Why do you want to leave your house and let the dead
son remain inside? That a silly thing to do!”
Anh nghe xong bèn trả lời: “Người chết phải đem ra ngoài
mai táng, đúng hay sai chẳng cần, vậy có thể bảo cho tôi
biết phải làm cách nào không?”
He replied: “I don’t know if to burry a dead person outside is right
or wrong. Can you tell me what to do?”
Than ôi! Chỉ có cách là giết thêm một đứa nữa, mới có
thể thành gánh, gánh đi chôn. Kết quả là anh giết thêm một
đứa con nữa để cùng đứa con đã chết chất thành một
gánh, gánh ra ngoài chôn.
Alas! He then thought he would have to kill another son to hang one body
on each end of the pole to keep equilibrium and to carry them to burry
in an outer area.
Chuyện nầy tỷ dụ Tỳ kheo phạm một điều giới luật,
không chịu sám hối, ăn năn, trở lại muốn tìm cách che dấu
sự thật, làm bộ như người trì giới thanh tịnh trang nghiêm.
Người khác thấy thế, vạch bày chỉ trích: “Người xuất
gia gìn giữ giới phải như giữ gìn ngọc minh châu, tại sao
đã trái phạm mà không chịu sám hối?”
This story gives us an example of a monk who secretly breaks one commandment,
but is afraid to confess it. He would pretend that he kept all commandments
and led a solemn life free from defilements. Other people tell him: “A
monk should keep all commandments just like people keep brilliant pearls
from being damaged. How can you break what you have accepted and are reluctant
to confess them?”
Tỳ kheo ấy cứ ngang nhiên làm nhiều việc ác, phá giới để
rồi sám hối một lúc luôn cho tiện. Tỳ kheo phá giới như
thế cùng với người giết con thành gánh kia đều là những
hạng ngu xuẩn như nhau.
That monk who blatantly breaks more commandments by doing many evil, then
he will confess all his sins at one time. This monk is just stupid like
that man who kills another son when one dies.
7)
Nhận Người Làm Anh—One Accepted Another Man To Be His Elder Brother
Xưa có người nhà rất giàu có, cử chỉ đứng đắn lại
thông minh; vì thế kẻ xa người gần đều thán phục ái mộ.
Bấy giờ có một người đến nhận làm anh mình, thường
thường qua lại thân thích. Chàng nầy nhận người nhà giàu
làm anh để làm gì? Mục đích chỉ vì muốn lợi dụng tiền
bạc.
Once upon a time, there was a rich man who was endowed with a respectable
appearance and intelligence; therefore, he earned feelings of admiration
and praise from people around him. There was another man who frequented
and claimed the rich man his elder brother. For what purpose did he claim
the rich man his elder brother? His only purpose was to take advantage
of the rich man’s money.
Sau đó, người nhà giàu kia sa sút khốn cùng, vỡ nợ, chàng
ta trở mặt lãnh đạm và nói thẳng với người nhà giàu
kia rằng: “Ngươi không phải là anh ta.”
After that when the rich man came down in the world (became poor)
and was in debt; he was indifferent and turned around and said to the rich
man: “You are not my elder brother.”
Chuyện này tỷ dụ về bọn ngoại đạo lợi dụng và trộm
cắp ngôn ngữ, phương pháp và nghi thức của Phật pháp, đem
làm giáo pháp của họ, nhưng hoàn toàn không có thực tâm
tin tưởng hay phụng trì, mà chỉ muốn lợi dụng để hưởng
lợi cũng như ngăn che âm mưu tội ác.
This story gives us an example of the heretics who have stolen good
words from Buddhism to make their own, but they don’t have any intention
to listen, believe or practice. They only use the good words of Buddhism
to preach in order to make a living as well as to cover other evil deeds.
8)
Trộm Áo Nhà Vua—A Peasant Steals Clothes From The Palace Treasury
Xưa có một người nhà quê, lẻn vào kho áo của vua lấy trộm
một ít y phục, rồi lẻn chạy đến một phương xa.
Once upon a time, there was a peasant who stole garments from the king
palace, and then escaped to a remote place.
Sau khi vụ trộm bị phát giác, nhà vua bèn phái nhiều binh
lính đến các nơi tra tìm, cuối cùng bắt được tên trộm
đưa về cung đình. Khi bị thẩm vấn, y không thừa nhận y
phục nầy là đã lấy trộm của vua, còn nói là di sản của
tổ phụ để lại. Vua mới bảo y lấy y phục ra mặc thử.
After the king discovered the break-in, he sent troops to search for the
culprit in all directions. Finally he was arrested and taken to the royal
court. During the trial, he pleaded not guilty in front of the court. He
claimed that all the clothes belonged to his great grand-father. The king
ordered him to put them on to test if they fitted him.
Y không biết cách mặc, đem món đáng mặc trên tay mà xỏ
vào chân, đem món đáng mặc ngang lưng mà mặc trên đầu.
He did not know how to wear them. He put on his arms what should be worn
on his legs. What should be on his waist, he put on his head.
Vua thấy thế phán rằng: “Ngươi không biết mặc. Nếu nói
của tổ phụ ngươi thì ngươi phải biết cách mặc, đằng
nầy ngươi mặc lộn như vậy, chứng tỏ y phục đây chẳng
phải của tổ phụ ngươi lưu truyền. Huống nữa y phục nầy
là của vua và các quan mặc, tổ phụ ngươi làm gì có thứ
nầy?”
Seeing
this, the king said: “You did not know how to wear. If they belonged
to your great grand father, you should know how to wear them, but you wear
them in all wrong ways. It’s certain that they are not your great grand
father’s clothes. Besides, these clothes are for the king and the manderines,
how could your great grand father dare to make them?”
Tên
trộm cứng họng không thể trả lời được, đành phải cúi
đầu thừa nhận.
The thief was speechless. He admitted with his head down.
Trong chuyện nầy, vua ám chỉ cho Phật, y phục quý báu ám
chỉ cho giáo pháp của Phật, người nhà quê ăn trộm ám chỉ
cho ngoại đạo. Chuyện tỷ dụ những kẻ ngoại đạo ăn
trộm giáo nghĩa của Phật pháp làm của mình, nhưng vì không
hiểu rõ chân nghĩa Phật pháp. Ngoại đạo giống như tên
trộm nhà quê đã ăn trộm y phục của vua nhưng không biết
mặc làm sao cho đúng, nên mặc lộn xộn. Tương tự, ngoại
đạo ăn trộm giáo pháp rồi để đó chứ không dùng được
chuyện gì, mà lắm khi còn thêm điên đảo tạp nhạp thêm.
In this story, the king refers to the Buddha, the valuable clothes refers
to the Buddhist teachings, the stupid peasant refers to the heretics. The
story gives us an example of the heretics who steal Buddhist teachings
and make it for their own; however, they misinterpret because they don’t
understand the real meaning of its teachings. The heretics is like
the peasant who stole the king’s valuable clothes without knowing how
to wear them properly and put them in all wrong ways. Similarily, the heretics
stole the Buddhist teachings but could not utilize them. As a result, they
became more stupendous.
9)
Kẻ Ngốc Khen Cha—The Stupid Man Praised His Father
Xưa có một người hay khen ngợi đức hạnh của cha mình trước
mặt nhiều người khác: nào là cha anh rất nhân từ, không
bao giờ làm tổn hại ai cả; nào là cha anh không hề cướp
giật lường gạt tài vật của ai
nào
là đối đãi với mọi người rất công bình chánh trực,
không bao giờ nói dối, hay giúp đở người trong khi nguy khốn…
Once upon a time, there was a man who always praised his father’s virtues
before everybody. The man said: “ My father is compassionate. He neither
kills nor steals. He speaks earnestly and gives alms to the needy.”
Lúc ấy có một người ngu, nghe những lời nầy, cũng muốn
nhân cơ hội nầy khen cha mình một phen. Sau một lúc suy nghĩ,
hắn nói: “Đức hạnh của cha tôi còn hơn đức hạnh của
thân phụ anh.”
At that time, upon hearing those words, a stupid man wanted to take this
opportunity to praise his father too. After thinking, he said: “My father
is more virtuous than yours.”
Người chung quanh nghe thế bèn hỏi: “Đức hạnh ông thân
của anh như thế nào? Hãy nói cho chúng tôi nghe về ông ta
xem nào!”
The others asked: “In what way your father is more virtuous? Please tell
us about him!”
Người ngu liền đáp: “Cha tôi từ nhỏ tuyệt đường dâm
dục, chẳng hề biết gì đến việc ấy.”
The stupid man replied: “My father was so undefiled that he gave up completely
his sexual desires when he as young.”
Ai nấy nghe cũng đều bật cười mà nói: “Nếu quả thật
cha anh từ nhỏ đoạn dục, thì làm sao sanh được anh?”
The others said: “If your father did really give up sexual desires since
his youth, how could he brought you into this world?”
Nghe hỏi như thế anh ngốc đừ người ra chẳng biết trả
lời làm sao.
Hearing those words, the stupid man was immovable and speechless.
Chuyện nầy tỷ dụ những người ngu si khi khen chỗ tốt của
người một cách không thực tế nên trở thành nhạo báng
người. Vì thế, Phật tử khi khen chỗ tốt của người cần
phải phù hợp với thực tế. Nếu bịa lời khen ngợi giả
dối, chẳng những không hiệu quả gì mà còn làm cho người
khinh bỉ. Do đó Phật đặt ra cấm vọng ngữ là một trong
năm giới căn bản của Phật giáo.
This story gives us an example of ignorant people who want to praise the
meris of others without knowing how to be realistic and get ridiculed instead.
Thus, Buddhists should be careful, your praising should be appropriate
and truthful. That was why the Buddha said that: “Not to lie is
one of the five basic precepts in Buddhism.”
10)
Phú Ông Cất Lầu—A Rich Man Built A Storied House
Xưa có một ông nhà giàu rất ngu si, không biết việc gì cả.
Một hôm đi đến viếng nhà một phú ông khác. Đó là một
nhà lầu ba tầng xinh đẹp, uy nghi, rộng rãi, thoáng khí và
sáng sủa không đâu bằng, lòng ông ham thích và tự nghĩ:
“Tiền của ta ít hơn người nầy, nhưng lẽ nào không cất
được một trong ba tầng ấy sao?”
Once
upon a time, there was a stupid rich man who was ignorant. One day
he went to visit another rich man’s house. He was struck with admiration
by the imposing three-storied house which was spacious, airy and well-lit.
He said to himself: “I am not as rich as he; however, I may be able to
build at least one storey of this three-storied house.”
Đoạn
ông về nhà và cho mời một kiến trúc sư đến hỏi rằng:
“Ông có thể cất lầu ba tầng không?”
Then he went home, convened a constructor and said: “Can you build
an imposing three-storied house?”
Nhà kiến trúc đáp: “Được, tôi đã làm nhiều nơi rồi.”
The constructor replied: “It is I who built so many houses.”
Phú ông bèn nói: “Tốt lắm, ông nên làm ngay cho tôi một
tòa lầu ba, kiểu giống như của bạn tôi.”
The stupid rich man said: “Good! You may build one story like the one
of my friend’s.”
Nhà kiến trúc đem nhân công đến khởi công, đắp nền, và
đổ cột để lên tường. Ít hôm sau ông nhà giàu đến xem
xét việc xây cất, không thấy tầng lầu thứ ba, bèn hỏi
nhà kiến trúc: “Hiện tại ông đang làm gì đó?”
The constructor first began to level the ground, laid the foundation stones
and then drove in piles for walls. Some days later, the stupid rich man
came to see the construction. He did not see the third storey, he asked
the constructor: “What are you doing now?”
Nhà kiến trúc trả lời: Tôi làm nhà lầu ba tầng cho ông
đây.”
The constructor replied: “I am building your three-storied house.”
Ông bèn hỏi lại: “Tại sao cất lầu ba mà chỉ lo xây tầng
dưới, không chịu cất nội tầng trên cho tôi?”
The stupid rich man went on: “Why do you have to build the two floors
below? You had better start building only the third floor for me.”
Nhà kiến trúc trả lời: “Không thể được! Phải cất từ
tầng dưới đi lên, không cất hai tầng dưới thì làm sao
cất được tầng ba?”
The constructor replied: “It is impossible! I must begin with the ground
floor. How can I build the third floor if I don’t build the two floors
below? “
Không suy nghĩ, ông bèn nói rằng: “Không, không, tôi không
cần làm hai tầng dưới, tôi chỉ muốn làm nội tầng thứ
ba mà thôi, ông nên mau xây cho tôi tầng ba.”
Without thinking, the stupid rich man said: “No! No! I don’t need the
two floors below. I only want the third floor. Start building the third
storey as soon as you can for me!”
Nhà kiến trúc nghe xong chua chát cười to, đôi ba phen giảng
rõ cho ông nghe, nhưng ông cố chấp, kiên quyết yêu cầu chỉ
làm tầng ba mà thôi.
Hearing those words, the constructor laughed sardonically at the stupid
rich man. He tried to explain to the rich man several times that no one
could be able to build the top floor without building the lower floors.
However, the rich man stubbornly attached to his wrong views and kept requesting
the constructor to build only the third floor.
Nhà kiến trúc không còn cách gì làm cho ông hiểu rõ được,
đành phải đình công cất nhà.
The constructor had no choice but stop his construction.
Chuyện này tỷ dụ về tứ chúng đệ tử Phật không chịu
cung kính thừa sự Tam Bảo, không chịu tu hành từ nền tảng
giới, rồi tới định, tuệ. Họ sống đời giải đãi, biếng
nhác, chỉ một bề muốn tu thiền; tam quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm,
A-na-hàm không chịu vượt qua, chỉ một bề muốn đến A-la-hán.
Đệ tử ấy cùng với phú ông trong truyện cất lầu đều
là hạng ngu si không tưởng.
This story gives us an example of the four kinds of disciples (Sakyamuni’s
four degrees of disciples) who are unable to respect the Three Precious
Ones and to practice earnestly Buddhist teachings. They don’t want cultivate
from practicing the basic precepts, then to meditation to develop wisdom.
They want to attain the path of enlightenment by leading an idle life.
They said they did not need the first three degrees below, but went straight
to the Arhanthood. There was no difference in stupidity between these disciples
and the stupid rich man.
11)
Bà La Môn Giết Con
Xưa có một phái ngoại đạo kêu là Bà-la-môn, trong bọn họ,
có một người tự xưng là có thể biết được quá khứ
vị lai, đối với sở học diễn nói trôi chảy không sợ
sệt. Chàng muốn phô trương bản lãnh của mình, bèn đi đến
địa phương khác, trước mặt mọi người mà ôm con khóc
lóc thảm thiết.
Once upon a time, there was a Brahman who prided himself that he was able
to know past and future events. He claimed he learned in everything. To
show his ability, he went to another locality, carrying his son in his
arms and cried.
Có người hỏi: “Tại sao anh lại khóc nhiều thế?”
Other people asked: “Why are you crying?”
Chàng trả lời: “Con tôi trong bảy ngày nữa sẽ chết, vì
thế nên tôi rất đau buồn vì cái chết không thể tránh được
nầy của con tôi. Chính vì vậy mà tôi không thể không khóc
được!”
He replied: “My son is going to die within seven days. I am grieved at
his inevitable death. That’s why I can’t help crying!”
Mọi người khuyên chàng rằng: “Thật khó mà biết được
mạng sống của con người, hiện nay con anh khỏe mạnh như
thế, trong bảy ngày nữa làm sao chết được? Có lẽ anh tính
lầm, há chẳng phải là sự buồn khổ vô ích sao?”
Eveybody advised him: “It’s difficult to know a man’s life. It’s
easy to miscalculate. At this time your child still looks healthy, he may
not die in seven days. Why should you weep in advance?”
Chàng trả lời: “Mặt trời và mặt trăng có thể lặn, tinh
tú trên trời có thể rơi rụng, chứ sự tính toán của tôi
rất chính xác, từ xưa nay tôi không có tính lầm bao giờ.”
The Brahman replied: “The sun and the moon may set, and the stars may
fall, but I have never had any miscalculation in my records."
Đến hạn bảy ngày, đứa con của chàng không chết, nhưng
vì muốn bảo toàn danh dự, chàng bèn giết đứa con để chứng
minh cho điều dự đoán không lầm, khiến cho mọi người đương
thời tin phục chàng là một người học rộng hiểu nhiều
và chứng thật những điều mình nói. Họ tới tôn vinh chàng
cũng như tâm phục rằng chàng là một nhà tiên tri đáng kính.
The seventh day came, but his son did not die; however, to prove his self-claimed
knowledge, he killed his son on the seventh day, for the sake of protecting
his reputation. Contemporaries heard the news of his son’s death at the
foretold time, they spreaded the news that he was indeed an erudite man
who could prove true of what he had said. They all came to pay him homage,
and were heartily convinced that he deserved respect as a prophet.
Chuyện nầy tỷ dụ ngoại đạo tự xưng đắc đạo, xong
không có thật đức tu hành, vì muốn cho mọi người tin phục,
mà không tiếc xử dụng những thủ đoạn độc ác, giả dối,
hư ngụy, dối thế, trộm danh. Điều nầy cũng đúng với
tứ chúng Phật giáo, họ cũng tự xưng chứng đắc để được
người tôn kính cúng dường. Họ sẳn sàng lừa gạt người,
hoặc giết hại người vô tội để phỉnh phờ để chứng
tỏ lòng đạo đức từ bi. Khi tới lúc thì những đệ tử
nầy sẽ phải đọa lạc và chịu khổ không khác như vị
Bà-la-môn giết con để chứng tỏ cho người thấy rằng lời
tiên tri của mình là đúng.
This story gives us an example of the heretics who have no real merits
and vitues, but falsely claim to attain enlightenment by doing any evil
deeds to satisfy their pride and to take advantage of other people’s
respect. This is also true with those of Sakyamuni’s four degrees of
disciples who claim to have attained the path of enlightenment for the
sake of the material offerings from others. They would try to fool people
by killing an innocent man in order to deceitfully show the virtue of compassion.
Such disciples would be certainly doomed to limitless suffering in time
to come, just like the Brahman who wanted to prove the accuracy of his
prophecy by killing his son and thus deceived people.
12)
Quạt Nước Đường—Fanning The Boiling Black Rock Honey Syrup
Xưa có người chuyên môn nấu đường cát, đang lúc nấu đường
tại nhà, bỗng có người nhà giàu đến chơi, muốn xu phụng
người ấy, anh bèn mời người nhà giàu uống một chén nước
chè.
Once upon a time, there was a man who made (boiled) black rock honey syrup.
When he was boiling the honey syrup, a rich man came to visit his house.
He would like to treat the rich man with a bowl of honey syrup.
Anh bỏ một ít đường và rót thêm chút nước vào nồi bắt
lên lò nấu. Vì chụm lửa rất nhiều nên chẳng bao lâu nước
đường sôi sùng sục.
He poured a little water and honey syrup into a boiler and put it on a
slow fire.
Anh sợ nước đường nóng, rồi người nhà giàu phải chờ
lâu mới uống được, bèn nỗ lực quạt nước đường
trong nồi, xong vì lính quýnh nên quên nhắc nồi ra khỏi lửa,
vì thế quạt mãi mà nước đường vẫn cứ sôi. Anh cố gắng
quạt đến mồ hôi dầm dề trên trán.
When it boiled, he was afraid that the syrup was hot for the rich man to
drink, so he fanned it with a fan in the hope of cooling it; however, he
was so awesome that he forgot to remove the boiler from the fire while
fanning it.
Mọi người thấy thế cười chê anh và bảo rằng: “Anh làm
thế phí công vô ích, không tắt lửa dưới nồi hoặc bắt
nồi xuống mà chỉ quạt nước trong nồi thì làm sao nước
nguội cho được?
Bystanders laughed at him and said: “If you don’t put out the fire
or remove the boiler from the fire, how can you cool it off even though
you keep on fanning?”
Chuyện nầy tỷ dụ nếu chúng ta không diệt lửa tham sân
si và phiền não từ căn bản, thì không thể nào đạt đến
chỗ giải thoát tanh tịnh. Dù chúng ta có đem hết sức mà
tu khổ hạnh như ngủ trên gai hay nhịn đói cả ngày
cũng vô ích luống công. Kết quả là chẳng những bị người
đời cười chê nhạo báng, mà còn vẫn phải lăn trôi trong
sanh tử và chịu khổ vô cùng.
This story gives us an example of those who don’t want to put out (eradicate)
the flames of greed, hatred and ignorance, but hope to reach the way of
purification if they practise a little mortification by sleeping
on thorny brambles or fasting all day long. There is no way for such people
to become purified. As a result, they are not only sardonically laughed
by other people, but they will also continue to suffer afflictions in the
cycle of births and deaths.
13)
Bình Phẩm Tánh Nóng Nảy Của Người Khác—Commenting On Someone’s
Quick Temper
Có một nhóm người ngồi trong nhà bình luận phẩm hạnh của
một người khác. Trong nhóm ấy có người nói rằng: “Người
đó cái gì cũng hay cả, chỉ có hai điều không tốt: điều
thứ nhất là hay nổi sân, điều thứ hai là chạm việc hay
lỗ mãng.
There was a group of people sat in a house commenting on someone’s virtues.
One of them said: “That person is good in everything, except for two
things: first, he was quick-tempered; second, he was impulsive and rude.”
Đang lúc y nói thế, bất ngờ người kia đi ngang qua cửa nghe
được, lập tức nổi giận đùng đùng, nhẩy bổ vào nhà
vừa đánh y vừa nói: “Ta nổi sân hồi nào, ta lỗ mãng với
ai đâu?”
At
that time, the man happened to pass by the door and heard the comment.
He entered the house, grabbed the man who had criticized him, and started
to beat him and said: “When did I lose my temper or act impulsively?”
Bấy giờ mọi người đều nói: “Cách hành xử hiện tại
của ngươi chẳng đủ chứng minh cho sự sân hận và lỗ mãng
của ngươi sao?”
Bystanders pointed out: “Does your action at once demonstrate that you
have often lost your temper and act rudely?”
Chuyện nầy tỷ dụ có một hạng người có lỗi mà không
tự nhận, người khác đưa ý kiến giải bày, chẳng những
không hết lòng tiếp nhận, trở lại xấu hổ nổi sân, tìm
cách báo phục. Họ tìm mọi cách biện hộ cho tội lỗi của
họ. Người trong chuyện nầy cũng giống như người ngu oán
hận người giải bày những lỗi lầm của mình.
This story gives us an example of people who don’t want to confess sins,
but resent to have their sins exposed.
They
try desperately to justify themselves with all kinds of excuses. This man
in the story is just like that stupid man who dislikes hearing about his
faults discussed.
14)
Giết Kẻ Dẫn Đường tế Thần—Killing The Guide To Offer As
A Sacrifice To God
Xưa có một đoàn thương gia dự định đến phương xa để
tìm kế sinh sống.
Once upon a time, there was a group of merchants who wanted to go oversea
to make a living.
Đường đi phải trải qua đồng ruộng mà cả đoàn không
ai rành đường, mới bàn tính với nhau mời một người đi
theo chỉ lối, rồi họ cùng nhau khởi cuộc hành trình.
No one was familiar with the route, so they discussed to get a guide. They
set out under the guidance of this man.
Đi được nửa đường, họ đến một cánh đồng bao la bát
ngát, gặp một ngôi miếu thần. Theo tập quán nơi đó, đoàn
phải giết một người tế miếu mới đi qua khỏi được.
Half way on the trip, they saw a temple when they reached a land of wilderness.
According to the rituals in the temple, a man had to be immolated to sacrifice
to God.
Đoàn thương gia bèn cùng nhau bàn luận riêng, ai cũng cho rằng
trong bọn đều là bà con thân thích và đồng hương, chỉ
có người dẫn đường là người ngoài, chi bằng giết người
nầy để cúng tế.
After private discussions (without the participation of the guide), the
group of merchants said that they could not choose to kill anyone in their
group for they are friends or closely related. The only fit to be sacrificed
was the guide.
Bàn tính xong họ bèn giết người dẫn đường. Sau khi cúng
tế xong, họ lại lên đường, nhưng lần nầy vì không có
người dẫn lối, nên cả bọn lạc lõng trong cánh đồng bát
ngát.
So
they killed the guide. After performing the rites, they set out again,
but this time was without the guide. They soon got lost in the vast land
of wilderness.
Sau cùng cả bọn họ đều tuần tự chết ở giữa đường
dài.
After
a while they died one after another.
Chuyện nầy tỷ dụ cho những ai muốn vào biển Phật pháp
để lượm của báu, phải nên trì giới và tu các pháp lành.
Người xưa nay tháo động không yên, luôn phá giới và mạt
sát chánh pháp, luôn vọng tưởng mê chấp, thì số phận của
họ sẽ như những thương gia nầy, dù muốn đạt quả thế
mấy, họ vẫn phải chịu kết thúc đời mình nơi đồng không
mông quạnh chẳng bao giờ được cứu ra. Hơn nữa, họ còn
phải chịu lăn trôi và đày đọa vào đường dữ chịu khổ
trọn đời không có nẻo thoát ly. Những người như vậy cũng
như những tên thương gia giết người dẫn đường không khác.
This story gives us an example of those who want to enter the sea
of dharma, should keep the commandments and perform good deeds. If
they break the precepts and belittle the correct dharma, their destinies
would be similar to those merchants, end up their lives in the wilderness
and can never be rescued. Furthermore, they will have to go through the
evil paths of trnasmigration and suffer forever.
Such
men are just like the group of merchants who killed the guide.
15)
Vua Muốn Con Mình Mau Lớn—A King Who Wanted his Daughter To Grow
Up Fast
Xưa có một ông vua sanh được nàng công chúa, vua yêu quý
vô cùng, mong muốn nàng mau lớn, bèn mời vị lương y đến
phán rằng: “Ngươi có thuốc gì để cho con gái trẫm uống
vào mau lớn chăng?”
Once
upon a time, there was a king who had a lovely baby daughter. He loved
her so much that he wanted her to grow faster. He ordered a doctor to come
and asked: “Could you prescribe some medicine for my daughter to make
her grow up faster?”
Lương y trả lời: “Hạ thần nhứt định sẽ tìm được
thuốc hay. Tuy nhiên, thứ nhứt, hạ thần phải đến phương
xa mới tìm được; thứ nhì, hạ thần yêu cầu Bệ hạ một
điều kiện là trong thời gian hạ thần đi tìm thuốc, Bệ
hạ không được đến thăm Công chúa. Chừng nào hạ thần
đem thuốc về cho Công chúa uống rồi, Bệ hạ hãy đến thăm.
The doctor replied: “Yes, your Majesty! I have a god prescription for
her. However, first, I have to go to a remote place to get it; secondly,
Your Majesty must not see her at the time of my going out to search for
the medicine. I will present Your Majesty after I get back to give
her medicine.”
Vua trả lời ưng thuận.
The king responded in agreement.
Vị lương y đi tìm thuốc phương xa đến nay đã mười hai
năm chẳn mới đem thuốc về.
The the doctor went to a remote place to search for the medicine. He found
it and came back twelve years later.
Sau khi công chúa uống thuốc xong, lương y bèn đem công chúa
yết kiến vua cha trong cung nội.
After giving the princess the medicine, the doctor presented her to the
king.
Vua thấy công chúa đã trưởng thành, lòng mừng khôn xiết,
nói với lương y rằng: “Ngươi thật là vị lương y đại
tài, không người bì kịp. Công chúa nhờ uống thuốc của
ngươi mà chóng lớn đến thế.”
The king was extraordinarily happy to see his daughter. He then said to
the doctor: “You are really a good doctor. My daughter has indeed grown
after taking your medicine.”
Đoạn vua bảo các quan tả hữu ban thưởng cho lương y rất
nhiều trân châu và tài vật.
The king ordered his attendant to reward the doctor lavisly with
all kinds of gems.
Người đương thời đều cười nhạo vua là người dại dột,
không biết tính tuổi của con mình, nhưng vua lại cứ nghĩ
rằng con mình lớn lên là nhờ hiệu quả của thần dược.
The contemporaries sardonically laughed at the king for his ignorance that
he did not know how to think of the year in which his daughter was born;
however, the king believed that his daughter growing was due to the miraculous
medicine.
Chuyện này tỷ dụ về người tu tập Phật phải chân thật
hành trì nếu họ muốn đạt đến giác ngộ, họ phải tự
hiểu hễ nước đến thì ao thành, dòng trong thì trăng hiện.
Vì vậy muốn tức thì khai ngộ với những nghi thức mê tín
dị đoan mà không qua quá trình tu tập phước đức và công
đức là điều không tưởng.
This
story gives us an example of the cultivators, should sincerely cultivate
if they want to attain the path of enlightenment. They should know that
a pond is formed with water, and when the water is limpid, you can see
the reflection of the moon in there. Therefore, it’s impossible for someone
who wants to immediately receive the transcendental wisdom with some superstitious
rites without gradual cultivating or accummulating of merits and virtues.
16)
Tưới Mía Bằng Nước Mía—Water Sugar Cane With The Juice Of Sugar
Cane
Xưa có hai người đều làm nghề trồng mía. Ngày nọ họ
thi đua với nhau và đưa ra đề nghị cam kết với nhau, hễ
ai trồng lên tốt hơn thì được thưởng, còn ai trồng xấu
thì phải phạt nặng.
Once upon a time, there were two men who cultivated sugar canes. One day
they pledged that the one who had a better harvest would win the
prize, while the one with bad harvest would be heavily penalized.
Bấy giờ một trong hai người tự nghĩ rằng: “Mía xưa nay
vốn ngọt, nếu ta dùng nước mía tưới thêm lên, thì mía
chắc chắn là ngọt lắm. Làm như vậy chắc chắn ta sẽ trên
cơ người kia.”
One of them thought that: “The sugar cane itself is sweet. So it would
be more delicious if watered with its own compressed juice. I then will
get the upper hand over him.”
Nghĩ xong bèn dùng rất nhiều mía ép lấy nước rồi tưới
lên mía mới trồng những tưởng mía sẽ ngon hơn và nhiều
hơn. Kết quả chẳng những hao tốn , mà còn hư hoại hết
cả đồn điền mía mới trồng.
After thinking, he immediately began to press the juice from the sugar
canes. He watered the plant with the compressed juice in the hope of making
it more delicious in quality and abundant in quantity. Instead, he
destroyed the seedling and lost his entire plantation.
Chuyện nầy tỷ dụ về một ít người không chịu noi theo
đường chánh để tu học Phật pháp. Ngược lại, họ lập
dị khác thường, càng bướng đui tu mù luyện, hành xử tùy
thích mà cho đó là phương pháp “khắc kỷ thủ chứng.”
Lại có những hạng muốn dùng địa vị và ảnh hưởng cao
trong giáo đoàn để đè bẹp tứ chúng với mục đích đạt
danh đạt lợi cho chính mình. Kết quả chẳng những không
được gì mà còn lãng phí thời gian và luống công vô ích,
như người lấy nước mía tưới mía không khác. Cuối cùng
họ sẽ mất tất cả.
This story gives us an example of some people who don’t want to follow
the correct way to cultivate. In the contrary, they behave in a queer way
and stubbornly do whatever they wish to. There are some other people who
wish to gain fame and profit for their own by using their high positions
and great influence to opress the mass. Those people are just like the
man who watered the sugar cane with its compressed juice. They will eventually
lose everything.
17)
Vì Nhỏ Mất Lớn—A Debt Of Five Piasters
Xưa có một người cho người khác mượn năm đồng, tuy nhiên
trải qua thời gian rất lâu mà không thấy người kia trả
lại, chàng bèn đi đến nhà đòi.
Once upon a time, there was a man who lent five piasters to another man;
however, after a long time, he did not receive any repayment. He decided
to go to the other man’s house to ask him to clear the debt.
Đường đi trải qua một con sông, chàng phải đi đò tốn
ba đồng, đến nhà thời người kia đi vắng; đành phải quay
trở về. Khi trở về lại phải tốn ba đồng nữa. Tiền
đò qua lại hết sáu đồng. Làm như thế chỉ luống
nhọc công mà không đi đến đâu cả, số tổn thất lại
nhiều hơn số tiền cho người kia mượn.
To go there he had to pay three piasters for the ferry fee to cross the
river. When he arrived there the debtor was not home. He had to return
home. On the trip back, he had to pay another three piasters as ferry fare.
He got tired from the journey. Moreover, the total ferry fares was six
piasters which exceeded the amount he lent to another man.
Chuyện nầy tỷ dụ nếu vì tranh cầu chút lợi, không tiếc
làm việc bại hoại hạnh thanh cao của mình. Kết quả thường
tổn thất nặng nề, lắm khi mất cả thanh danh, hiện đời
đau khổ, đời sau quả báo chẳng lành. Hành động như vậy
quả thật là ngu si.
This story gives us an example of those who seek a little fame and gain,
they will spare no pains to bring ruin on what should be their great concerns.
As a result, they will earn a bad name in this life and obtain retribution
in the hereafter.
18)
Trên Lầu Mài Dao—To Grind A Knife Upstairs
Xưa có một người phục dịch cho vua rất khổ, trải qua thời
gian lâu, thân thể mệt mỏi gầy còm hóc hác vô cùng.
Once upon a time, there was a poor man who had to work very hard for the
king. After a long time, he became emaciated.
Vua thấy thế thương hại bèn ban cho con lạc đà chết. Sau
khi lãnh lạc đà xong, người nầy bèn đem về nhà lột da.
Tuy nhiên, vì dao lụt cắt không đứt, nên chàng phải đi tìm
một viên đá để mài dao. Cuối cùng chàng tìm được một
viên đá ở trên lầu, bèn lên lầu mài dao, xong lại trở
xuống lột da lạc đà. Cắt một lát dao lại lụt, chàng lại
trở lên lầu mài, rồi lại trở xuống. Vì phải lên xuống
nhiều lần như vậy nên thân thể đã mệt mỏi của chàng
lại mệt mỏi hơn. Chàng bèn nghĩ cách đem con lạc đà lên
lầu lột da để khỏi phải lên xuống. Chàng tự cho làm thế
là thông minh, nhưng người đời ai cũng cười chê chàng là
kẻ ngu xuẫn.
Out of pity, the king gave him a dead camel. Having received the camel,
he went home to begin to flay it. However, the knife was very blunt, he
had to look for a whetstone to grind it. At last he found one upstairs.
He then went back downstairs to skin the camel. After just one stab, the
knife became blunt again, so he ran up and down the stairs so many times
doing the sharpening and skinning the camel. After a while, his body became
so tired that he could not go any longer. He then figured out to bring
and hang the camel upstairs to closer to the whetstone. He thought he was
intelligent, but people laughed at him for his stupidity.
Chuyện nầy tỷ dụ có một người tu ngu si thường hủy
phá giới cấm, rồi đem rất nhiều tiền của để tu phước
bố thí, mong đặng sanh thiên. Giống như người mài dao trong
truyện, dụng công rất nhiều mà lợi lạc chẳng bao nhiêu.
This story gives us an example of
A stupid
cultivator who breaks the strict commandments, but gathers a lot of money
and possessions and use them on offerings in the hope that he will be reborn
in the heaven. This cultivator is just like the poor man who worked hard
for little gain in this story.
19)
Ghi Dấu Trên Thuyền Để Tìm Đồ Rơi Xuống Bể—To Mark On
The Boat Where Things Dropped in The Sea
Xưa
có một người vượt thuyền qua biển, sơ ý đánh rơi cái
chén bạc trong nước sâu, tức khắc chàng ghi trên be thuyền
làm dấu. Đoạn chèo thuyền đi tiếp, trong tâm tự nghĩ: “Mình
đã ghi kỹ chỗ cái chén bạc rơi trong nước, ta nên tiếp
tục đi và sau nầy có thể căn cứ nơi lằn ghi ấy mà tìm.”
Once upon a time, there was a man who crossed the sea. He was careless
to drop a sliver bowl into the sea while crossing it. He immediately marked
on the boat where the sliver bowl dropped and went on (continued to row
the boat). He pondered: “I already marked where the bowl dropped in the
deep water, I am carrying on my journey and I will come back for it later
on.”
Hai
tháng sau chàng đến nước Sư Tử và nhiều địa phương rất
xa khác. Khi bỏ neo trên một giòng sông, chàng sực nhớ dấu
đã ghi trên be thuyền, bèn lặn xuống nước để tìm cái
chén bạc mà chàng đã mất trước đây.
Two months later, he arrived in Ceylon and many remote countries. When
he anchored on a river, he suddenly remembered his silver bowl, so he jumped
into the water looking for the bowl he had lost before.
Có người thấy thế hỏi rằng: “Anh lặn vào trong nước
để tìm cái gì?”
People asked him: “What are you doing by jumping into the water?”
Chàng trả lời: “Tôi muốn tìm cái chén bạc đã đánh rơi
trong nước sâu trong biển.”
He replied: “I would like to get the silver bowl which I have lost in
the deep water in the sea.”
Mọi người hỏi lại: “Chén của anh rơi chỗ nào và rớt
tự bao giờ?”
People went on: “Where and when did you lose it ?”
Chàng trả lời: “Tôi đánh rơi khi tôi mới vào biển cách
hai tháng về trước.”
He replied: “I lost it when crossing the sea two months ago.”
Mọi người hỏi tiếp: “Anh đã mất cái chén bạc hai tháng
về trước trong biển, sao bây giờ anh lại tìm ở đây?”
People continued to ask him: Since you lost the bowl two months ago in
the sea, why are you looking for it here in the river?”
Chàng trả lời: “Lúc ấy tôi có ghi dấu trên be thuyền.
Ngày nay tôi cứ xem chỗ ghi dấu ấy mà lặn xuống nước
tìm, nước ở đây có khác gì nước biển?”
He replied: “I made a mark on the boat where the bowl dropped. This water
here looks the same as the other. There seems no difference. That’s why
I am doing this.”
Mọi người nghe xong ha hả cười lớn mà rằng: “Nước tuy
giống mà địa phương cách xa ngàn trùng, làm sao mất một
nơi rồi lặn một nơi khác để tìm cho đặng.”
Hearing this, people sardonically laughed at him and they went on: “Though
all waters are identical, the place you lost the bowl is there. How can
you fine it here?”
Chuyện nầy tỷ dụ ngoại đạo không tu hành chánh hạnh,
ở trong pháp lành tương tợ nhau, luống tu theo lối khổ hạnh
để tìm giải thoát trong vô ích. Bọn họ cũng giống như
người ngu tìm chén, rớt một nơi mà đi tìm một nẻo.
This story gives us an example of the heretics who do not practise the
right religious belief, suffer from their useless mortification in seeking
deliverance. Those heretics are just like the stupid man who lost his bowl
in the sea and looked for it in the river.
20)
Trả Thịt—Compensation Of Flesh
Xưa có một ông vua nghe đồn có người bình phẩm mình rất
bạo ngược, không hiểu chánh trị là gì, vua giận lắm, tức
khắc hạ lệnh bắt cho được con người phạm thượng kia.
Nhưng mật thám điều tra không biết là ai cả. Sau đó một
lúc, nhà vua nghe lời sàm tấu của một trong những tên hầu
cận, vua bắt một người dân lương thiện ra hạch tội, rồi
lên án lóc một trăm lượng thịt sau xương sống của y.
Once upon a time, there was man who criticized his king and said: “He
is a very cruel king. He is incapable of governing.” On hearing this,
the king lost his temper. He ordered to arrest the man who committed sacrilege.
However, his investigator could not find anyone. After a while, the king
listened to a deceitful advice from one of his servants by holding an honest
person under arrest. The king ordered to have the man’s back bone flayed
and cut into one hundred ounces of flesh for punishment.
Chẳng bao lâu có người biện hộ rằng: “Người dân ấy
không bao giờ dám chê bai, mạt sát nhà vua. Bấy giờ vua quá
hối hận, thấy rằng không nên kết tội oan cho người hiền,
phải mau đền trả lại tổn thất. Vua bèn hạ lệnh dùng
một ngàn lượng thịt đắp trả lại nơi xương sống của
người hiền kia.
Soon afterwards, there was another man testified that the other man was
innocent and said: “That honest person never dared to criticize the king.”
The king regreted and ordered one thousanh ounces of flesh to be given
back to the honest person to make up for what was cut off from his body.
Người kia tuy đã được vua trả thịt, nhưng vẫn vô cùng
đau đớn, khóc than rên rỉ suốt đêm. Vua nghe thế không chịu
suy xét cho kỹ, bèn đến hỏi rằng: “Tại sao ngươi vẫn
còn khóc lóc? Ta lấy của ngươi chỉ có một trăm lượng,
mà ta phải trả lại cho một ngàn lượng, không đủ sao?”
Even though he had given back the flesh from the king, that honest person
still felt pain and always groaned at night. Hearing this, the king asked:
“What’s wrong with you? I have given you back ten times more than what
I have taken from you. Why are you still groaning? Are you not satisfied
with it?”
Người lương dân không còn sức lực trả lời lại, nhưng
những kẻ xung quanh thấy thế nói rằng: “Trời ơi! Tâu đại
vương, giả sử có ai đó chặt đầu đại vương, rồi sau
đền cho đại vương một ngàn cái, vậy đầu đại vương
có thể ráp dính đầu lại đuợc để thoát chết hay không?
The honest innocent man had no more energy to reply what the king asked;
however, bystanders replied to the king: “Oh! Your Majesty! If anyone
cut your Majesty’s head and gave back one thousand other heads, could
your Majesty reassemble your head and keep out of the way of death?
Vua nghe thế lặng thinh không còn đường đáp lại.
Hearing this, the king pondered quietly without saying anything.
Chuyện nầy tỷ dụ về người ngu ham thú vui hiện tại mà
không sợ chi đến hậu quả sau nầy. Hành động manh muội
làm cho người chung quanh khổ sở. Sau khi sự thể đã xãy
ra rồi cảm thấy hối hận, mong làm một cái gì đó đền
bù để được phước. Người ngu nầy cũng giống như ông
vua trong truyện, hành hạ lóc thịt người, sau ăn năn đền
trả lại, nhưng không có cách chi đền bù được những đau
đớn khổ sở.
This story gives us an example of a stupid man who is greedy for the present
pleasure but not afraid of the results later. He makes people around him
miserable and compensates them when he feels regret for what he has done.
He hopes redeem his sins and obtain blessedness. This stupid man is just
like the king who first flayed and punished someone and then tried to give
him back the flesh. But it’s impossible that the pain can be eased.
21)
Cầu Con—Long For A Child
Xưa có người đàn bà đã sanh được đứa con, lại muốn
có thêm một đứa nữa, bèn hỏi những người đàn bà khác
rằng: “Ai có phương pháp gì làm cho tôi sanh đứa con nữa
không?”
Once upon a time, there was a woman who already had one child, but longed
for one more. She asked other women: “Who could bring me another child?”
Lúc bấy giờ có bà lão trả lời: “Ta có phương pháp giúp
ngươi sanh con nữa, nhưng ngươi phải giết con lấy máu để
tế thiên thần, rồi ngươi mới được như ý.”
There was an old lady who told her: “I can find a way for you to give
birth to another child with one condition that you should kill your current
child to sacrifice to the spirit.”
Người đàn bà kia rất tin lời bà lão và định làm theo lời.
May sao có người lối xóm hay được, cản ngăn và quở trách
rằng: “Chị sao dại dột thế? Hy vọng sanh thêm một đứa
nữa, mà lại nghe lời kẻ ác đem đứa con hiện tại giết
đi; thế là đứa kia chưa sanh mà đứa nầy đã chết, rốt
cuộc không có đứa nào cả.
Hành
động ấy đáng làm hay không, chị cần nên xét lại.”
That woman tried to follow the old lady’s instructions. Fortunately,
her neighbors discovered her intention, so they came and scolded her: “How
stupid and ignorant you are! With the hope of giving birth to one more
child, you listened to some wicked people to kill the child that you have
now! You lose your child and don’t know if you will have another one
or not. You may end up having no children at all. Is it worth to accomplish?
You’d better reconsider! ”
Chuyện nầy tỷ dụ đa số người mê tín dị đoan, tin theo
tà thuyết ngoại đạo một cách mù quáng. Họ chủ trương
rằng muốn tương lai được hạnh phúc, thì phải tu các lối
khổ hạnh như nhảy vào hầm lửa, nằm trên giường gai, đứng
một chân…Tu theo các phương pháp sai lạc như thế, họ làm
bất cứ những điều tà vạy gì họ có thể làm được,
chỉ luống công vô ích, lại thêm khổ thân tự hại mà thôi;
chẳng những không mong gì được phước sanh thiên, mà còn
rất tương phản với giáo lý nhà Phật.
This story gives us an example of stupid people who blindly believe in
heretic theories and superstitions. They believe that in order to obtain
happiness in the future lives, they should practise mortification such
as to plunge into the burning pit, to lie on thorny bed, or to stand on
one leg, etc. They lead themselves in a wrong way of practice; they do
all kinds of wrong-doings; they waste all their times without any results.
There is no way for such people to enter heaven after death. Besides, their
behavior totally contradicts with the Buddhist teachings.
22)
Bán Trầm Hương—Selling Fragrant Wood (Lignaloes)
Xưa có một người thương gia lặn lội ra biển tìm trầm
hương, trải qua nhiều năm mới được một xe mang về
bày ra chợ bán. Vì giá cao nên bán không được, nên trong
tâm băn khoăn khổ sở vô cùng.
Once upon a time, there was a mechant who was getting lignaloes from under
the sea. After several years, all he gathered was a cart of lignaloes.
He the transported them to the market. However, due to the high price,
he had no buyers for some time. He got tired and unhappy.
Bấy giờ có nhiều người gánh than ra chợ bán, vừa gánh
ra là có người mua ngay. Chàng tự nghĩ: “Ta đem trầm hương
đốt thành than, đem bán chắc đắc lắm. Thế rồi chàng về
nhà đốt hết trầm hương thành than gánh ra chợ bán, quả
nhiên bán chạy vô cùng, Nhưng giá tiền một xe trầm hương
đã đốt thành than không bằng một nửa giá tiền xe than thường
vì nó quá mềm.
At that time there were other dealers selling quickly their charcoal. He
said to himself: “It is better to burn the lignaloes into charcoal in
order to get them sold quickly. Then he went back home to burn all the
lignaloes in the cart, and went back to the market again. This time he
sold the charcoal quickly, but the value of the burnt lignaloes was less
than half of that of the regular charcoal because it was so soft.
Chuyện nầy tỷ dụ người tu hành ngu si, mong cầu Phật quả
mà sợ khó mà thối tâm mỗi khi gặp rắc rối khó khăn. Những
người nầy mất lợi lớn cũng như kẻ ngu si trong truyện
đốt trầm hương làm than để ra chợ bán cho mau hết vậy.
This story gives us an example of stupid people in the world who want to
attain Buddhahood, but drawing back from encountering difficulties.
Those
people lose their main goal the same way as the stupid man who burnt lignaloes
into charcoal in order to get them sold quickly.
23)
Lụa Là Bọc Vải Rách –Embroidered Satin wraps Up Rags
Xưa có một kẻ trộm lẻn vào trôäm của nhà giàu một mớ
hàng gấm đáng giá, rồi ra ngoài nhà vơ vét một cái mền
rách và một ít quần áo cũ.
Once upon a time, there was a thief who sneaked into a rich man’s house
to steal a piece of embroidered satin, then he got to waiting room to grab
some worn clothes and rags.
Sau khi trộm xong y mới đem hàng gấm bọc cái mền rách và
quần áo cũ và mang đi cùng khắp. Mọi người biết chuyện
đều chê cười sự ngu xuẩn của y.
He used the embroidered satin to wrap up worn clothes and rags. Every body
sardonically laughed at him for his stupidity.
Chuyện nầy tỷ dụ về những người ngu xuẩn trên thế gian
nầy, đã phát tâm chánh tín tu học Phật pháp. Tuy nhiên, vì
tham lam chút danh lợi ở thế gian mà phá giới luật thanh tịnh.
Nếu điên đảo như vậy, thì không khỏi tổn thương đức
hạnh của mình và làm trò cười cho kẻ bàng quan.
This story gives us an example of stupid people in the world, who have
faith in Buddhism, pratise good teachings and do meritorious deeds. However,
because of their greed for little worldly gain, they break the pure
commandments and lose their various merits and virtues. They are similar
to the stupid man in this story and are sardonically laughed by people.
24)
Gieo Mè Chín—To Cultivate The Roasted Sesame
Xưa có một người ngu, sau khi ăn mè sống thấy không ngon
bằng mè rang chín. Người kia tự nghĩ, mè rang chín ăn ngon
như thế, ta nên đem gieo hột mè đã rang, sau có hột chắn
chắn sẽ ngon lắm.
Once upon a time, there was a stupid man, after eating some raw sesame,
found it was not tasty as the roasted ones. He said to himself: “The
roasted sesame was so tasty. I would roast the sesame before cultivating
it. This way I could produce better sesame.”
Y bèn rang hết mè rồi đem gieo như đã dự tính, tuy nhiên
kết quả là không một cây nào mọc lên cả.
He then roasted and cultivated as he planned. However, the attempt
failed altogether.
Chuyện này tỷ dụ về những người cảm thấy bước theo
Bồ tát đạo khó quá vì giới luật tinh nghiêm và tinh tấn
thiền định mới có thể đạt đến giác ngộ và Phật quả.
Họ đã ngụy biện rằng mọi người đều có Phật chủng,
như vậy chả cần giữ giới, chả cần tu tập bố thí hay
làm những hạnh lành, họ chỉ cần “thiền” là cắt đứt
sanh tử luân hồi. Những người nầy ngu si như anh chàng gieo
mè rang trong truyện nầy. Họ sẽ chẳng bao giờ thành Phật
như những hạt mè đã rang thì chẳng bao giờ mọc lên được.
This story gives us an example of some people who find it difficult to
follow Bodhisattva’s way due to strict commandments and zealous efforts
before they can practise meditation to attain enlightenment and eventually
attain Buddhahood. They falsely argue that everybody possesses Buddha seed,
so it will be easier for them to practise meditation without keeping any
precepts nor performing any good deeds, they can cut quickly off the tramisgration.
These people are as stupid as the man in this story who roasted sesame
seeds before cultiving them. They can never attain Buddhahood just as the
roasted sesame that would never grow.
25)
Nước Và Lửa—The Fire and The Water
Xưa có một người đang ở trong nhà làm việc, cần dùng cả
nước lạnh và lửa, dùng cái chén sành đựng lửa ở trong
phòng, lại dùng cái lọ thiếc đựng nước để trên chén.
Once upon a time, there was a man who did household chores. He needed fire
and cold water in caring of his household duties. He built a fire in his
room and put a kettle full of water on the fire.
Người kia tự nghĩ: “Ta đã dự bị lửa và nước xong rồi;
vài giờ sau người kia dùng đến lửa, thì lửa đã tắt,
dùng đến nước thì nước đã nóng. Cả hai đều không dùng
được.
After a while, the fire went out and the water already turned hot. He got
neither fire nor cold water.
Chuyện nầy tỷ dụ có một hạng người đã xuất gia cầu
học Phật pháp, nhưng sau lại quyến luyến gia đình, cũng
như say mê thú dục lạc, niệm niệm không rời; do đó
không thể thoát ra biển ái, mà lại vụt tắt lửa công đức
của mình, lại thêm mất nước mát trì giới. Chung kết cả
công đức tu hành và sự nghiệp thế gian đều mất, lại
phải tiếp tục hành trình trong luân hồi sanh tử.
This story gives us an example of people who devoted to the attainment
of Buddhism, seek enlightenment by becoming monks. However, afterwards,
they still keep bonds to their families and relatives, attach to the worldly
affairs and the enjoyment of the five desires as well. For these reasons,
they can never be free from the sea of love, they lose their meritorious
blessings like the fire, they also break their commandments like the cold
water turned hot. At the end of their life, they lose everything and continue
to travel in the cycle of births and deaths.
26)
Bắt Chước Vua Nháy Mắt—The King’s Blinking Habit Is Imitated
Xưa có một người muốn tâm mình cũng sung sướng vui vẻ
như vua, bèn hỏi người quen rằng: “Ta làm cách nào để
được hạnh phúc như vua.”
Once upon a time, there was a man who wanted to be happy and pleased as
the king. He asked his acquaintances how to do it.
Người
kia bày: “Nếu anh muốn an lạc như vua thì nên bắt chước
theo điệu bộ của vua.”
His acquaintances told him: “If you want to be peace and happy as the
king, you should imitate him.”
Chàng cho lời ấy là chí lý, bèn đi đến trước mặt vua
để xem từng cử động, chăm chú bắt chước điệu bộ của
vua. Bấy giờ vua nháy mắt không ngớt, chàng cũng nháy giống
in. Vua thấy thế lấy làm lạ, hỏi rằng: “Mắt ngươi có
lông cặm hay bị gió làm bụi rớt vào?”
He thought they were right, so he went to the palace and stood right in
front of the king to observe the king’s gestures. He saw the king blinking,
he just imitated to blink his eyes. The king was surprised asked him: “Do
you have sore eyes? Is the wind disturbing your eyes? Why are you blinking?”
Chàng trả lời: “Không, mắt tôi không sao cả, chỉ vì tôi
muốn hạnh phúc như Ngài, nên cố bắt chước điệu bộ của
Ngài đấy.”
He replied: “Not at all! I want to be happy just as Your Majesty. That’s
why I try to imitate your gestures.”
Vua nghe xong nổi trận lôi đình: “Ngươi thật là hổn láo.”
Rồi sai quân lôi ra đánh cho một trận nên thân, đoạn đuổi
ra khỏi nước.
Upon hearing those words, the king got very angry. The man was punished
by hard blows and sent into exile.
Chuyện nầy tỷ dụ có một ít người được nghe Phật pháp,
muốn gần gũi học tu, nhưng không hiểu nguyên lý căn bản
của Phật pháp. Đức như Lai là bậc toàn trí toàn năng vì
muốn cứu giúp chúng sanh khỏi khổ, nên tìm đủ phương tiện
dắt dìu. Có lúc Ngài nói lý thuyết cạn cợt để độ người
hạ căn; hoặc cũng mang thân người làm mọi việc, hoặc cũng
đem thân đền nợ trước như oan báo “bị gươm vàng đâm
và ăn lúa ngựa.” Thế mà có người không hiểu nên chấp
chặt, hoặc bắt chước, hoặc chê cười hủy báng. Rốt rồi
ở trong Phật Pháp Tăng mà mất đi lợi ích và chứng ngộ,
trở lại bị đọa lạc vào các đường dữ chịu mọi khổ
hình.
This story give us an example of people who wish to approach Buddhism,
approach the king of the Law to achieve advancement, but they don’t understand
that sometimes the Buddha sometimes preached very simple lectures for the
welfare of mankind. The Buddha gave all kinds of skillful means to save
sentient beings. However, sometimes they may be unable to understand the
Buddha and start to ridicule and defame him. Even though they live right
in the heart of the Triple Gem, they lose all benefits of attainment of
enlightenment which they have gotten from Buddhism and eventually fall
into the Three Evil Paths of Transmigration in accordance with their evil
deeds.
27)
Trị Vết Thương—To Treat The Wound
Xưa có một ông già bị vua đánh đập tàn nhẫn, bị thương
sâu nặng vô cùng. Ông bèn dùng phân ngựa xoa vào vết thương
cho lành. Khi ấy có một người ngu thấy thế, lòng hớn hở
nói: “May quá! Ta vừa được một phương thuốc kỳ diệu
trị vết thương rất nhanh.”
Once upon a time, there was an old man who was punished by the king by
whipping and was seriously wounded. He used horse excrement to apply on
the wounds for quick recovery. At that time, there was a stupid man who
was pleased to see it. He said to himself: “Good! I have just discovered
a wonderful method to cure a wound faster than ever!”
Y lập tức về nhà nói với con rằng: “Ta có thuốc hay lắm,
ta bằng lòng để con đánh sau lưng cho bị thương rồi đem
thoa thử, chắc chắn hiệu nghiệm vô cùng.”
As soon as he got home, he told his son: “I have got a wonderful method
to cure wounds. You are going to whip me until I am seriously wounded.
I would like to try the method now. I believe this is an excellent method!”
Người con vâng lời cha dạy. Y bèn đánh sau ưng cha cho bị
thương rồi dùng phân ngựa xoa vào. Vết thương đã không
bớt mà còn trở nên tệ hại hơn. Hành động như vậy mà
tự cho mình là thông minh, thật đáng làm trò cười cho hàng
thức giả.
Then he was whipped by his son until he was severely wounded. The son the
applied horse excrement on the wound. The wound got no better, but became
worse and worse. This is a stupid action which was sardonically laughed
by other people.
Chuyện nầy tỷ dụ Người chấp vào biên kiến của họ.
Chúng ta tu học Phật pháp không chịu dùng phương pháp đối
trị thói quen mê lầm và tà kiến, trở lại để cho sân si
phiền não tự do phát khởi. Như nghe nói “Bất Tịnh Quán”
có thể bỏ thân phàm, thoát ly sanh tử, bèn cố ý lăng loàn,
rồi quán “Bất Tịnh.” Kết cuộc chẳng những quán “Bất
Tịnh” không thành, mà còn trở lại bị sắc dục lầm hoặc,
để rồi kết thêm nghiệp báo trôi lăn trong vòng sanh tử
mãi không thôi!
This story gives us an example of people who attach to their prejudice.
We practise Buddhist teachings should be able to use methods to eradicate
illusions and wrong views, not to let greed, anger and ignorance freely
arise. When we hear that the practice of meditation on impurities could
remove the evil corruption of the body. We intentionally did not see the
impurities of the body, but rather got deceitful and wrong ideas from the
pursuit of sexual desires to cause more karma for transmigration.
Những người nầy cũng ngu si giống như người mù quáng dùng
phân ngựa tẩm vào vết thương không khác.
Those people are as stupid as the man who blindly dressed his wounds with
horse excrement.
28)
Đổi Mũi Cho Vợ—Change The Wife’s Nose
Xưa
có một người sánh duyên với một nàng con gái nhan sắc xinh
đẹp, nhưng chỉ có cái mũi hơi khó coi. Khi đi ra ngoài đó
người kia gặp cô gái khác, chẳng những dung mạo đẹp đẽ
lạ lùng, mà cái mũi rất ngay thẳng khả ái.
Once
upon a time, there was a man whose wife was graceful and beautiful except
for her ugly nose. When he was out, he saw another woman who was also extraordinarily
good looking with a pretty nose.
Người
kia tự nghĩ : “Ước gì ta có cái mũi đẹp của cô ấy để
thay vào cái mũi của vợ ta, có phải vợ ta sẽ hoàn toàn
xinh đẹp không?”
He pondered to himself: “I wish that I had her pretty nose to replace
the nose of my wife. She would be perfectly beautiful.”
Thế rồi y cắt mũi cô gái đẹp, cầm chạy về nhà khoe với
vợ rằng: “Em ơi! Nay anh sung sướng được ban cho em cái
mũi đẹp!” Y bèn cắt cái mũi của vợ quăng đi, rồi chấp
cái mũi kia lại. Rốt cuộc không ráp được mà vợ y còn
bị đau đớn và mất mũi càng thêm xấu xí vô cùng. Y đã
làm hại cả hai nàng con gái đẹp.
He
then cut the nose off the pretty woman, went home and hurriedly called
out to his wife: “Honey! I am very happy to get a pretty nose for you!”
He then cut of her nose and replaced it with the one he just brought
back. However, it did not fit, also his wife became more ugly and suffered
more pain. Because of his stupidity, he damaged two pretty women.
Chuyện này tỷ dụ người đời nghe biết các bậc sa-môn,
Bà-la-môn kỳ cựu có đại oai đức, được mọi người cung
kính cúng dường, bèn nghĩ “ta cùng các vị kia có khác gì
nhau” rồi tự giả xưng vọng nói mình có đức. Làm thế
đã bất lợi, lại còn tổn thương phẩm hạnh của mình,
cùng người xẻo mũi vợ kia không khác.
This story gives us an example of stupid people who hear that aged monks
and Brahmans with great fame and merit are respected and offered with much
support. They said to themselves: "There is no difference beween them and
us.” They then falsely pretend to be virtuous. They do not only gain
nothing, but they also suffer a bad reputation for their misbehavior. Those
people are just like the stupid man who cut other people’s nose only
to injure his own wife.
29)
Người Nghèo Đốt Áo—The Poor Man Burns His Coarse Woollen Clothing
Xưa có một người nghèo khổ, làm thuê để dành tiền may
được một cái áo ngắn bằng vải to.
Once upon a time, there was a poor and weary man who worked hard to save
money to buy a coarse woollen shirt.
Khi y mặc ra đường, có người khác thấy hỏi rằng: “Mặt
mũi anh xinh đẹp như vậy, chắc con nhà giàu sang, tại sao
lại mặc áo vải? Tôi nay có biện pháp giúp cho anh có quần
tốt, nhưng anh phải tin tôi, tôi không bao giờ nói dối anh
cả.”
He wore that shirt when he went out. A stranger said to him: “You are
a good looking man. You must be coming from an honorable family clan. Why
do you wear such coarse woollen shirt? Now let me teach you how to
get some fine clothes. You should follow my instructions for I won’t
cheat you.”
Người nghèo nghe xong rất vui mừng: “Tôi nhứt định nghe
theo lời anh.”
After hearing, the poor man happily said: “I will surely follow your
instruction. “
Người kia bèn đốt lửa bên đường rồi bảo người nghèo:
“Anh hãy đem cái áo vải xấu bỏ vào lửa đốt đi, sau khi
áo vải cháy rồi, anh nên đứng đợi một chút, tức khắc
có quần áo đẹp cho anh.”
The stranger immediately set a fire before him and said: “Now you may
take off your shirt and put it into the fire. After the flame is out, you
should wait a little longer, you then will get some beautiful clothes.”
Người nghèo y lời, đem áo xấu bỏ vào lửa đốt. Đốt
xong đi qua đi lại đợi chờ mà vẫn không thấy áo quần
đẹp hiện ra. Nhưng than ôi! Chờ mãi chỉ thấy tro chứ không
có gì hiện ra cả!
The poor man did what the stranger told him to, burnt his shirt, then went
back and forth for while waiting for his new clothes to appear. Alas! He
kept waiting and waiting but nothing appeared except for the ashes of his
coarse shirt.
Chuyện nầy tỷ dụ y cứ lời Phật nói rằng: “Thân người
khó được, chúng ta đã được thân người, phải nên tấn
tu đạo đức, vun bồi cội phúc về sau, y theo chánh pháp đúng
như lý tu hành. Nhưng thỉnh thoảng chúng ta bị ngoại đạo,
hay người xấu ác, hoặc dâm nữ quyến rũ để dối người:
“Thân nầy nên hủy hoại, nhảy vào hầm lửa, thì có thể
sanh lên cõi trời.” Lời nói vô lý đây không thể tin được.
Nếu làm theo như vậy, chúng ta chẳng khác gì người đốt
áo trong truyện nầy.
This story gives us an example of
the
value of our human life. The Buddha taught: “It is difficult to be born
as a human being. We already got our human life, our being born as human
beings must be attributed to the practice of a good religion from former
lives. We should take good care of our beings and improve our vitue and
do good deeds. However, we are sometimes cheated by the heretics, vicious
men and seductive women by saying: "You should believe us that after this
life you will be reborn in the Brahman Heaven and enjoy longevity and happiness
if you practise asectism by jumping into the fire or rocks now.” If we
fall into the heretics’ trap, we are just like the poor man who burnt
his only coarse woollen shirt.
30)
Nuôi Dê—To Raise Sheep
Xưa
có một người nuôi dê, nuôi rất đúng phương pháp nên mỗi
ngày sinh sản rất nhiều, từ ngàn con đến vạn con. Nhưng
người kia rất hà tiện, không dám giết một con ăn thịt,
hoặc đãi khách.
Once upon a time, there was a shepherd who was skillful in raising as many
as thousands of sheep. However, he was so stingy that he would not spend
a penny, or to kill just one for meat for himself or treat his guests.
Bấy giờ có người rất hiểu mánh lới gian dối, thường
qua lại làm quen, dùng lời ngon ngọt kết bạn thân với y.
Y tin là người chân thật.
At that time, there was a swindler who tried to find means to make friends
with him. He sincerely believed the sw