Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE -
ENGLISH VIỆT - ANH
Thiện
Phúc
Bo
Bó
Buộc: To bind—To chain—To enfetter.
Bỏ:
To abandon.
Bỏ
Đạo: To abandon one’s religion.
Bỏ
Đạo Phật: To abandon the Buddhist order.
Bỏ
Ngoài Tai: To pay no attention to.
Bỏ
Nhà: To desert one’s home.
Bỏ
Phí Thì Giờ: To waste one’s time.
Bỏ
Quên: To leave behind—To forget.
Bỏ
Ra: To eliminate.
Bỏ
Rơi: To abandon—To desert—To drop—To foresake.
Bỏ
Sót: To omit—To miss out—To leave out—To drop out.
Bỏ
Tù: To imprison—To incarcerate—To put someone in prison.
Bóc
Lột: To exploit—To take advantage of someone—To clean someone out
Bói
Toán: Divination—Fortune teller.
Bỏn
Xẻn: Avaricious—Stingy—Stinginess.
Đức
Phật dạy trong Kinh Pháp Cú: “Người tham lam bỏn xẻn
không thể sanh lên cõi trời, người ngu si không ưa tán dương
việc bố thí, nhưng người trí thấy bố thí lại tùy hỷ
công đức và tương lai họ sẽ dự hưởng phần an lạc.”—The
Buddha taught in the Dharmapada Sutra, verse 177: “Misers cannot go to
the heaven, fools cannot indeed praise charity. A wise man rejoices in
alsmgiving and thus becomes happy thereafter.”
Bong
Bóng: Bubble.
Bong
Bóng Nước: A water buble
Bóng:
Abhasa (skt)—Shadow.
Bóng
Ảo Tưởng Của Vũ Trụ: The bubble of the universe
Bóng
Dáng: Abha or Paribimba (skt)—Shadow—Reflected image.
Bóp
Méo: To distort
Bố:
1)
Vải: Cloth.
2)
Phân bố: To spread.
3)
Lo sợ: Uttras or Santras (skt)—Fear—Afraid.
Bố
Đại Hòa Thượng: Vị Đại Tăng còn có hiệu là Trường
Đinh Tử, với chiếc túi vải trên lưng (vào thế kỷ thứ
10, vị hòa thượng có hình dáng đẩy đà chậm chạp, trán
nhăn bụng phệ, đi đâu lũ trẻ cũng thường hay bu theo chọc
ghẹo Ngài)—Great Reverend—Pu-Tai Ho-Shang—Cloth-bag monk, an erratic
monk (in the tenth century, usually depicted, scantily clad
and surrounded by children).
Bố
Đát Na: Putana (skt)—Bố Đơn Na—Phú Đa—Đà Na—Đơn Na—Một
loại quỷ cái làm hại trẻ, một loại quỷ đói hôi hám,
và thành công nhứt trong các loài quỷ—A female demon poisoning
or the cause of wasting in a child; interpreted as a stinking hungry demon,
and the most successful of demons.
Bố
Đạt Lạp: Potala (skt)—Phổ Đà La—Tu viện của Đức Đạt
Lai Lạt Ma tại thủ đô La Sa—The monastery of the Dalai Lama in
Lhasa.
Bố
Đơn Na: Putana (skt)—A female demon—See Bố Đát Na.
Bố
Giáo: Truyền bá giáo pháp ra ngoài—To publish—To spread abroad
the doctrine.
Bố
Lợi Ca: Purika (skt)—Một loại bánh—A kind of cake.
Bố
Lỗ Ba: See Bố Lỗ Bà Bì Đề Ha.
Bố
Lỗ Bà Bì Đề Ha: Purva-Videha or Videha (skt)—Một trong những
đại châu ở về phía đông núi Tu Di—One of the great continents
east of Sumeru.
Bố
Lỗ Na Bạt Đà La: Purnabhadra (skt)—Một trong tám tên tướng
của Dạ Xoa—One of the eight yaksa generals.
Bố
Lộ Sa: Purusa (skt)—Bố Lỗ Sa—Bổ Lô Sa—Người—Trượng
phu—Sĩ phu—Man—Mankind—A Man—Man as Narayana the soul and origin
of the universe—The soul—Supreme being.
Bố
Ma: Làm cho ma quỷ sợ hãi, một từ dùng để gọi Tỳ Kheo—To
terrorize the demons or Scare-demon, a term used to call Bhiksu.
Bố
Như Điểu Phạt Da: Punyopaya (skt)—Na Đề—Nadi (skt)—Một
vị sư miền Trung Ấn, được kể lại như là vị đã mang
sang Trung Hoa 1.500 kinh sách Đại và Tiểu Thừa vào khoảng
năm 655 sau Tây Lịch. Đến năm 656 ông được gửi sang đảo
Côn Lôn trong biển Nam Hải (có lẽ là Côn Sơn của Việt Nam)
để tìm một loại thuốc lạ—A monk of central India, said to
have brought over 1,500 texts of the Mahayana and Hinayana schools to China
655 AD. In 656 AD he was sent to Pulo Condore Island in the China Sea for
some strange medicine.
Bố
Sứ: Pausa (skt)—The tenth month in India.
**
For more information, please see Thập Nhị
Nguyệt.
Bố
Tát: Upavasatha—posadha—Uposana (skt)—Uposatha (p)—Bố Sa Tha—Bố
Sái Tha—Bao Sa Đà—Bố Tát Đà Bà—Ưu Bổ Đà Bà—Bát
La Đế Đề Xá Da Mị (Pratidesaniya)—Tiếng Hán dịch là Tịnh
Trụ, Thiên Trúc hay Trưởng Dưỡng. Theo phép của người xuất
gia cứ nửa tháng một lần (vào ngày rằm, 29 hoặc 30), chúng
Tăng Ni tập hợp thuyết giới kinh, khiến cho mọi người đều
trụ trong tịnh giới và trưởng dưỡng thiện pháp. Trong khi
đó người tại gia thì giữ tròn tám giới trong sáu ngày chay
để đoạn trừ ác nghiệp và trưởng dưỡng thiện pháp—Fasting—A
fast—The nurturing or renewal of vows by abiding in retreat for spiritual
refreshment. The Buddhist monks and nuns should meet at the new, full moons,
29th and 30th to read the Pratimoksa Sutra for their moral edification.
Also disciples at home should observe the fast days (1st, 15th, 29th, 30th
) and the eight commands.
Bố
Tát Hộ: Từ ngữ dùng gọi Bố tát Giới Trai cho người tu
tại gia, vì ưu bà tắc và ưu bà di tại gia giữ tám giới
mà thành Bố Tát (tại tâm thì gọi là hộ, tại thân khẩu
thì gọi là giới)—A term for the lay observance of the first
eight commandments on fast days, and it is used as a name for those commands.
Bố
Tát Nhựt: Những ngày Bố Tát là những ngày rằm, 29 và 30
trong tháng—The fast days are the 15th, 29th, and 30th of the
moon.
Bố
Thí: Dana (skt).
(I)
Nghĩa của Bố Thí—The meanings of Dana:
1)
Theo từ Hán Việt, Bố có nghĩa là rộng lớn hay không có
giới hạn, Thí có nghĩa là cho. Bố Thí là cho một cách rộng
lớn, cho không giới hạn—According to Vietnamese-Chinese terms,
Bố means wide or unlimited, Thí means giving. Bố Thí means to give
without any limits.
2)
Đàn Na—To give alms—Alms (money, food, clothes offered to the poor)—Generosity—Charity—To
bestow—Bố thí thực phẩm hay pháp giáo, đưa đến lợi lạc
cho đời nầy và đời sau trong kiếp lai sanh, xao lãng hay từ
chối không bố thí sẽ có hậu quả ngược lại. Đức Phật
dạy: “Tham lam chính là đầu mối của các sự khổ đau trong
vòng luân hồi sanh tử. Vì hễ có tham là có chấp giữ; có
chấp giữ là còn bị trói buộc; còn bị trói buộc tức là
chưa giải thoát; chưa giải thoát tức là còn luân hồi sanh
tử; còn luân hồi là còn làm chúng sanh; còn làm chúng sanh
là còn tiếp tục chịu các cảnh khổ đau phiền não.” Vì
thấy các mối nguy hại của tham lam, nên Đức Phật đã nhấn
mạnh với chúng sanh về pháp môn bố thí—Almsgiving of food
or doctrine, with resultant benefits now and also hereafter in the form
of reincarnation, as neglect or refusal will produce the opposite consequences.
The Buddha taught: “Greed is the origin of various pains and sufferings
in the cycle of births and deaths. For if there is greed, there is attachment;
if there is attachment, there is bondage; if there is bondage, there is
the cylcle of briths and deaths; if there is a cycle of rebirths, one is
still a sentient being; if one is still a sentient being, there are still
pains, sufferings, and afflictions.” Realizing the calamities from
greediness, the Buddha emphasized a dharma door of generosity.
3)
Trong phần giảng giải Kinh Bát Đại Nhân Giác, Thiền Sư Thích
Nhất Hạnh đã giải thích về “Bố Thí” như sau: Bố Thí
là cho ra đồng đều, có nghĩa là làm san bằng sự chênh lệnh
giàu nghèo. Bất cứ hành động nào khiến cho tha nhân bớt
khổ và thực thi công bằng xã hội đều được xem là “Bố
Thí.”—In the explanation of the Sutra on The Eight Realizations of
the Great Beings, Zen Master Thích Nhất Hạnh explained “Practicing
Generosity” as follow: ‘Practicing generosity means to act in a way
that will help equalize the difference between the wealthy and the impoverished.
Whatever we do to ease others’ suffering and create social justice can
be considered praticing generosity.
4)
Một trong lục Ba La Mật: One of the six paramitas—Bố Thí là
hạnh tu đầu của sáu phép Ba La Mật. Ba La Mật có nghĩa là
đưa người sang bờ bên kia, tức là bờ giải thoát; giải
thoát khỏi bệnh tật, nghèo đói, vô minh, phiền não, sanh
tử—Practicing generosity is the first of the six paramitas. Paramita
means to help others reach the other shore, the shore of liberation from
sickness, poverty, hunger, ignorance, desires and passions, and birth and
death.
5)
Người tu theo Phật phải nên biết hai chữ “Bố thí” và
“Cúng dường” cũng đồng một nghĩa—Buddhists should know
that both concepts of “giving to charity” and “making offerings”
mean the same thing:
·
Ở nơi chúng sanh thì gọi là “Bố thí.”—With regard to sentient
beings, this act is called “Giving.”
·
Ở nơi cha mẹ, cùng các bậc thầy tổ và chư Thánh nhân thì
gọi là cúng dường—With regard to parents, religious teachers,
Patriarchs, and other enlightened beings, this act is called “Making
offerings.”
(II)
Chúng sanh Bố Thí—Sentient Beings Giving: Có hai loại chúng sanh
bố thí—There are two types:
1)
Thí Chủ Hay người cho—The benefactor: Người có tâm thanh tịnh,
từ bi, đem của cải, tiền bạc, vân vân, của mình ra mà
phân phát cho các kẻ thọ lãnh—This is an individual who has peace,
purity, and compassion, and uses his or her wealth of possessions and money
to distribute and give to beneficiaries.
2)
Người nhận—Receiver: Tức là người nhận của cải, tiền
bạc từ nơi thí chủ—The individual who receives the possessions
or money from the benefactors.
(I)
Các loại Bố Thí—Categories of Dana:
1)
See Nhị Bố Thí.
2)
See Tam Bố Thí.
3)
See Tứ Bố Thí.
4)
See Ngũ Bố Thí.
5)
See Thất Bố Thí.
6)
See Bát Bố Thí.
7)
Đại Bố Thí: Great giving—Đại bố thí tức là sự bố thí
mà thí chủ sẽ có những phước báo lớn trong kiếp nầy
hay kiếp tới. Có mười ba loại đại bố thí—This is the
giving that will bring the benefactors great meritorious retributions in
this life and next life. There are thirteen kinds of great giving.
a)
Bố thí đúng thời đúng lúc. Nghĩa là kẻ thọ thí đang lúc
rất cần khổ và quẩn bách mà mình kịp thời giúp đở:
Give at the right time and moment. This means to give with perfect timing
when someone is in desperate need.
b)
Bố thí cho người hành chánh đạo, hay những vị đang giảng
dạy Phật pháp, các bậc xuất gia tu hành chân chánh: Give to
those who cultivate the proper path. This means to give to those who are
on the path of enlightenment in Buddhism, which is to give to ordained
Buddhists whose cultivated conducts are true and consistent with the Buddha’s
teaching.
c)
Bố thí cho người bệnh và người trị bệnh: Give to the ill
and the healer.
d)
Bố thí cho người giảng thuyết chánh pháp của Phật, tức
là những bậc tu hành giảng giải kinh điển, hoằng dương
Phật pháp: Give to those who speak and elucidate the proper dharma of
Buddhism, i.e., Dharma Masters who teach the sutras and propagate the Buddha
Dharma.
e)
Bố thí cho người sắp sửa đi xa: Give to those who are about
to go on a long journey.
f)
Bố thí cho quốc vương bị mất ngôi đang trên đường bôn
tẩu và bị khổ ách của kẻ thù: To give to a king who has lost
the throne and is searching for safety to evade the enemy.
g)
Bố thí cho gnười bị quan quyền bức bách, không có nơi nương
tựa: Give to those who are helpless against authority.
h)
Bố thí cho người tật bệnh, đau khổ, hành hạ thân xác:
Give to those who are handicapped, those enduring pain, suffering, and
torture.
i)
Bố thí cho chư Tăng Ni đủ đầy giới đức, đúng lúc đúng
thời: Give to Bhiksus and Bhiksunis who maintain their virtuous precepts,
at the right time and moment.
j)
Bố thí cho người tu cầu trí huệ, như những vị tu hành
nghèo khổ, thanh tịnh nơi chốn núi rừng để cầu trí huệ
giải thoát, chớ không phải những kẻ tu hành giàu sang ở
thành thị, có đầy đủ chùa tháp đồ sộ, kinh dinh: Give
to those who cultivate for wisdom, i.e., those who practice mendicant conducts,
having peace and purity in the isolated mountains and forests, praying
to attain wisdom of enlightenment. Thus, there are not people who cultivate
in luxury and wealth in great cities who enjoy all modern conveniences.
k)
Bố thí cho các loài súc sanh, như loài chim, cá, vân vân: Give
to various animals, i.e., birds, fish, etc.
l)
Khuyên người khác bố thí, hoặc tùy hỷ nơi người bố thí
cùng các việc bố thí. Tức là tự mình vì nghèo khổ nên
không thể bố thí, nhưng khi thấy người khác làm việc bố
thí thì mình vui mừng khen ngợi và tán đồng. Đức Phật
gọi đây là “Tùy Hỷ Công Đức.” Việc tùy hỷ nầy rất
ư là quan trọng, vì có lắm kẻ không bố thí, nhưng cảm
thấy khó chịu khi thấy người khác bố thí. Người Phật
tử nên cẩn trọng tránh tánh tự kỷ nhỏ nhen nầy: Encourage
others to give or rejoice in seeing others give. This means if one is unable
to give because one has no means or ability to give, yet when seeing others
give, one is able to rejoice and be happy for the giver by prasing that
person. The Buddha called this “Rejoice in others virtues and merits.”
This is important because sometimes when people cannot give but seeing
others give makes them extremely uneasy. As Buddhists, it is important
to avoid this selfish nature.
m)
Bỏ mạng ra để thế mạng cho người: Sacrifice one’s life
to save another person’s life.
8)
Vô thượng Bố thí—Boundless Giving: Loại bố thí mà thí chủ
có được phước báo lớn lao không thể nghĩ bàn được.
Có năm loại vô thượng bố thí—This type of giving will bring
the benefactors infinite and endless meritorious retributions. There are
five categories.
a)
Bố thí hay cúng dường ở nơi Đức Phật: Give to the Buddha.
b)
Bố thí hay cúng dường ở nơi chúng Tăng Ni: Give to the Sangha,
or community of ordained Buddhist monks or nuns.
c)
Bố thí ở nơi người thuyết giảng chánh pháp: Give to those
who speak and eludicate the Proper Dharma.
d)
Bố thí hay cúng dường ở nơi cha: Give to one’s father.
e)
Bố thí hay cúng dường ở nơi mẹ: Give to one’s mother.
9)
See Thập Nhị Chơn Thật Hảo Tâm Bố Thí Nhơn.
10)
See Ngũ Giả Danh Hảo Tâm Bố Thí Nhơn.
(II)
Tại sao chúng ta nên thực hành hạnh bố thí?—Why should we
practice Giving?—Theo Thượng Tọa Thích Hải Quang trong Thư Gửi
Người Học Phật, có 14 điều khiến chúng ta nên bố thí—According
to Venerable Thích Hải Quang in Letters to Buddhist Followers, there
are fourteen reasons for us to practice Giving.
1)
Của đem bố thí cho người rồi mới chính là của ta, chớ
của còn ở trong nhà chẳng phải là của ta. Vì quả báo tốt
đẹp của sự bố thí nầy sẽ đi theo mình đời đời kiếp
kiếp, thế nên mới gọi là của mình. Còn của ở trong nhà
thì không phải là của mình, mà nó là của năm ông chủ sau
đây—Giving possessions are truly what is ours, but remaining possessions
inside our homes, really not belong to us. This is true because the wholesome
retributions of giving will be with us forever from life to life; therefore,
they are ours. In contrast, the possessions inside our homes are not really
ours, but they belong to the following five masters:
·
Nước lụt dâng lên cuốn trôi tất cả: Floodwater will rise
to take away everything.
·
Lửa dữ thiêu rụi tất cả: Raging fire will burn down everything.
·
Thân quyến phung phí phá tán: Family and relatives waste and destroy.
·
Tham quan, giặc cướp và trộm cắp lấy đi tất cả: Corrupted
officials, bandits and thieves will take away everything.
·
Tiền thuốc men cho bệnh hoạn ốm đau: Spending for medications
for sicknesses.
2)
Của đã bố thí thì vững chắc, còn của chưa bố thí thì
chẳng vững chắc. Vì của đã bố thí rồi thì được quả
báo đáp đền cho mình đời đời, chớ không mất, đúng theo
luật nhân quả, tất cả những gì mình làm đều phải có
đền trả, dù chúng ta có tái sanh bất cứ ở đâu và dưới
bất cứ hình thức nào. Còn của chưa bố thí cũng sẽ
bị năm ông chủ trên (1) phá tán lúc nào không hay: Given possessions
are secured, but remaining possessions are not secured. For possessions
that have been given will have their own appropriate retributions holding
them for us for many lives to come without being lost. No matter where
we are born in whatever life, they will always follow us, as stated in
the Law of Karma, whatever you do, it will find its way back to you. Whereas,
possessions that have not been given, may be taken by the above mentiond
five masters in (1).
3)
Của đã bố thí thì vui ngày sau, còn của chưa thí thì vui
hiện tại. Nghĩa là kiếp nầy bố thí thì kiếp sau hay nhiều
kiếp sau nữa, phước báo bố thí sẽ theo mình hoài nên
luôn được giàu sang sung túc. Còn của ở trong nhà hay của
chưa bố thí bất quá chỉ mang lại cho mình sự giàu sang đầy
đủ , vui vẻ trong kiếp hiện tại nầy mà thôi: Given possessions
are the happines of the future, but remaining possessions are only the
hapines of the present. This means if we give in this lie, then in the
next life or many future lives after, the meritorious retributions from
giving will follow us and we will always have wealth and luxury. Whereas
the remaining possessions, things that we have not given or we are not
willing to give, will bring us wealth, luxury, and hapiness in the present
life.
4)
Của đã bố thí thì khỏi phải mất công giữ gìn còn của
còn lại chúng ta phải ra công giữ gìn. Nghĩa là của bố
thí đã thuộc về người khác, nên họ cần giữ gìn, chớ
mình khỏi lo giữ gìn nữa. Còn của còn lại trong nhà thì
chúng ta phải luôn luôn giữ gìn vì sợ mất trộm: Given
possessions do not need to be safeguarded, but remaining possessions must
be safeguarded. For possessions that are given will now belong to others
and it is up to them to safeguard their possessions, we do not have to
worry about safeguarding those possessions any longer. Whereas, remaining
possessions in our homes must be carefully watched because if we don’t,
we fear they will be taken away from us.
5)
Của đã bố thí thì chúng ta khỏi phải bị tham ái trói buộc;
trong khi của còn lại thì càng thêm tham ái. Nghĩa là khi đã
bố thí rồi thì dứt được tham ái nơi tiền của. Của còn
lại thì cứ làm cho mình càng tăng thêm tâm tham lam, luyến
ái nơi chúng: Given possessions will no longer be bound by greedy desires;
whereas remaining possessions will increase greed. This means if we are
able to give, then we will be able to eliminate our greedy desires toward
money and possessions. However, the remaining possessions will increase
our greed and attachment to them.
6)
Của đã thí giúp ta chẳng còn bận lòng; trong khi của còn
lại sẽ làm chúng ta thêm bận lòng. Nghĩa là của đã bố
thí rồi thì khỏi cần phải bận tâm lo nghĩ chi nữa, chớ
của còn lại thì chúng ta cứ nghĩ nhớ tới hoài vì sợ ngày
nào đó chúng ta sẽ mất chúng: Given possessions are no longer
worrisome, but remaining possessions are worrisome. If possessions that
are given away, it is no longer necessary for us to worry or think about
them, but if they remain, here will be constant worrying that someday they
will be taken way from us.
7)
Của đã bố thí thì chẳng lo sợ, còn của còn lại chúng
ta sẽ phải lo sợ mãi. Của đã bố thí thì chúng ta không
còn lo sợ năm ông chủ cướp đọat, chớ của còn lại thì
chúng ta cứ hồi hộp lo sợ chúng sẽ bị năm ông chủ ra
tay cướp đoạt không biết lúc nào: Given possessions are no longer
feared, but remaining posessions must be feared. If possessions are given,
then there is no fear that the “five masters” will steal from us, but
if they remain, they will make us fearful and anxious that the “five
masters” can come and steal them away at any moment.
8)
Của đã thí là cột trụ Chánh đạo, còn của còn lại là
cột trụ của ma. Nghĩa là đã bố thí rồi thì sau nầy sẽ
đạt được bố thí Ba La Mật, thành một vị Bồ Tát; trong
khi của còn lại vì lòng keo kiết bỏn xẻn, thì kiếp sau
nầy chúng ta sẽ thành ra con ma đói: Given possessions are the
pillars of the Proper Path, but remaining posessions are the pillars
of the devil. If we give, then one day we will attain the Giving Paramita
and become a Maha-Bodhisattva; while remaining possessions due to stinginess
and frugality wull result in being a hungry ghost in the next life.
9)
Của đã bố thí thì vô tận, còn của còn lại thì hữu hạn.
Nghĩa là khi đã bố thí rồi thì đời đời kiếp kiếp được
phước điền vô tận, chớ của còn lại chỉ là hữu hạn,
tức là bất quá chỉ có ở trong kiếp nầy rồi thôi, chớ
kiếp sau không còn nữa: Given possessions are boundless, but remaining
possessions are limited. This means possessions that are given will be
the meritorious retributions for many reincarnations to come, but remaining
possessions are limited and will only be available in this life, but will
not be there in the next.
10)
Của đã bố thí thì vui, chớ của còn thì khổ bởi phải
lo giữ gìn: Given possessions will bring hapines, but remaining possessions
will cause suferings because they must be safeguarded.
11)
Của đã bố thí giúp chúng ta lìa gút trói, chớ của còn
lại khiến ta càng thêm trói buộc. Nghĩa là khi đã đem của
đi bố thí rồi thì chúng ta khỏi bị tâm tham lam trói buộc,
chớ của còn lại thì mình cứ luôn luôn bị lòng tham lam
của cải trói buộc hoài, đi đâu cũng đều bận tâm lo lắng:
Given possessions will lead to greater freedom, but remaining possessions
will lead to greater imprisonment. If we are able to give, then, though
we are still bound, we have freedom to some degree, but remaining possessions
will entrap us even more, so no matter where we go, we are always worrying
about them.
12)
Của đã thí là lộc, chớ của còn lại chẳng phải là lộc.
Nghĩa là của đã bố thí là phước lộc ở kiếp nầy, qua
đến kiếp sau sẽ cành được tốt đẹp hơn; chớ của còn
lại không phải là phước lộc vì một ngày nào đó chúng
ta sẽ tiêu sạch: Given possessions are meritorious, but remaining
possessions are not meritorious because someday we will spend them all.
13)
Của bố thí là sự nghiệp của bậc đại trượng phu, chớ
của còn lại chẳng phải là sự nghiệp của bậc đại trượng
phu. Nghĩa là người chân thật đại trượng phu mới biết
bố thí, chớ kẻ ngụy đại trượng phu thì không bao giờ
biết bố thí, mà trái lại cứ bo bo giữ của: Given possessions
are the practices of a great gentleman, but remaining possessions are not
the practices of a great gentleman. Only a person who is truly a great
gentleman will know to give. While a pretender will never know to give,
but will maintain and hold on to everything he or she owns.
14)
Của bố thí được Phật khen ngợi, trong khi của còn lại
thì được phàm phu khen ngợi. Nghĩa là người biết bố thí
vì hợp được với tâm từ bi vô lượng của Phật, Bồ Tát
nên được Phật và Bồ Tát khen. Còn kẻ keo kiết thì hợp
với tâm phàm phu nên chỉ có phàm phu khen ngợi, chớ Phật
và Bồ Tát thì chê: Given possessions are praised by the Buddha, but
remaining possessions are praised by ordinary people. This means those
who give accord with the minds of the Buddhas of infinite compassion, so
these people are praised by the Buddhas and Bodhisattvas. Those who are
selfish and stingy accord with the minds of ordinary people and will be
praised by ordinary people. They wil not be praised the Budhas and Bodhisattvas.
(III)
Những ý tưởng khởi sanh khi có người đến cầu bố thí—Thoughts
arise when there are people coming to ask for charity: Cũng theo Thượng
Tọa Thích Hải Quang trong Thư Gởi Người Học Phật, Đức
Phật dạy hàng Phật tử Bồ Tát tại gia thực hành hạnh
bố thí. Khi thấy người đến xin thí thì phải luôn phát
khởi lên trong tâm những ý tưởng sau đây để tránh các
sự buồn tiếc, hối hận, tức tối, hoặc khởi sanh các niệm
tham sân si đối với người xin thí, mà làm giảm bớt hoặc
mất đi các công đức bố thí của mình—Also according to Venerable
Thích Hải Quang in the Letters to Buddhists Followers, the Buddha
taught that lay Buddhists Bodhisattvas should practice the “Conduct of
Giving.” When someone comes to ask for assistance, it is important to
give rise to the following thoughts in order to avoid having regrets, sadness,
anger, or giving rise to various thoughts of greed, hatred, and ignorance
toward the receiver of charity, only to decrease or lose the virtues and
merits they would have obtained from the acts of practicing charity.
1)
Vì thuận theo lời Phật dạy—Following the teachings of the Buddha:
Khi thấy người đến xin thí ở nơi ta, thì ta phải dụng
tâm chơn chánh mà tưởng nghĩ rằng tất cả chư Phật mười
phương ba đời do nơi thành tựu được Bố Thí Ba La Mật
mà chứng đắc được đạo quả Bồ Đề Vô Thượng. Nay
ta là con của Phật, nếu muốn được giải thoát hay được
thành Phật, ắt phải hành theo lời Phật dạy là phải siêng
năng tu tập hạnh bố thí để diệt trừ các tâm tham
lam, keo kiết, vân vân, và như thế thì các việc bố thí mà
ta thực hành ngày hôm nay đây chính là thuận theo lời Phật
dạy—When someone needs assistance, we should use the sincere mind to
think that all the Buddhas in the ten directions across the three time-spans
of past, present, and future are able to attain the Ultimate Enlightenment
because of their ability to fully realize the “Giving Paramita.” Now
that we are Buddha’s children, if we wish to attain enlightenment
or to become Buddha, it is absolutely essential for us to follow the Buddha’s
teachings. We should practice His Teachings. We must diligently cultivate
the conduct of giving in order to eliminate various mind states of greed,
selfishness, and stinginess. In this way, our practice of giving
of today demonstrate we are following the teachings of the Buddhas.
2)
Khởi sanh ý tưởng thiện hữu tri thức—Giving rise to the thought
that asking person is a good knowledgeable advisor: Khi thấy người
đến cầu xin bố thí ở nơi mình thì mình phải tưởng nghĩ—When
someone comes and asks for assistance, we should think:
a)
Từ nhiều kiếp trong quá khứ cho đến ngày nay, ta vì tham
lam, keo kiết, nên chỉ biết thâu góp, tích chứa cho thật
nhiều, chớ không chịu xả thí. Nếu có xả thí thì lại
sanh lòng hối tiếc, sầu buồn, hoặc bố thí mà trong tâm
không được hoan hỷ, thanh tịnh. Vì thế mà chúng ta cứ mãi
làm một bạt địa phàm phu sanh tử, nổi trôi trong sáu nẻo
luân hồi. Kiếp nầy ta như vậy, biết rồi đây kiếp kế
sẽ ra sao? Của cải kiếp trước của ta bây giờ ở đâu?
Còn của cải trong kiếp nầy cũng thế, bởi vì khi ta chết
đi rồi thì tất cả đều bỏ lại hết chớ chẳng mang theo
được thứ gì. May mắn thay, kiếp nầy nhờ ta biết đạo,
biết rõ những lời Phật dạy về hạnh bố thí, vậy thì
tại sao nay ta không chịu dõng mãnh thực hành để trừ bỏ
cái tánh keo kiết kinh niên cố hữu nầy đi?: From many lives
in the past until now, we have been unbelievably greedy and stingy; thus,
gathering and accumulating as much as possible are the only things we have
known, while we refuse to give and let go of anything. Or even when we
did give, we still feel regrets and sadness later, or we may have given
but our minds were not peaceful and joyous while giving. Therefore, we
continue to remain as unenlightened mortals drifting and drowning in the
six realms of the cycle of rebirths. If we are like this in this life,
who knows what we will be like in the nex life! Where are all of our possessions
from the former lives? It will be the same way with the possessions of
this life because once we die, we must leave behind everything, as we will
not be able to bring anything along with us. Fortunately, in this life,
we are knowledgeable of Buddhism, we know clearly the Buddha’s teachings
with regard to the conducts of giving. So why should we not courageously
practice what we know in order to eliminate our old selfish greedy habits?
b)
Nay ta vừa phát tâm muốn thực hành hạnh bố thí thì
liền có người đến xin thí. Quả là điều may mắn cho ta
lắm. Vì nhờ có người nầy mà: Now immediately after we
have just developed our minds to carry out the conduct of giving, someone
comes to ask for assistance. It is truly a good opportunity. Because owing
to this person:
·
Chúng ta mới bỏ được lòng tham lam keo kiết đã theo ta từ
quá khứ kiếp cho đến hôm nay: We are able to abandon the greed
and selfishness that have followed us from the infinite past to the present.
·
Chúng ta mới thành tựu được tâm “Xả Bỏ” và hạnh “Bố
Thí” của Thánh nhân: We are able to accomplish the mind of “Letting
Go” and the giving conduct of a saintly being.
·
Chúng ta sẽ thành tựu được các quả vị giải thoát xuất
thế trong tương lai: We will be able to accomplish the various fruits
of enlightenment and liberation in the future.
·
Người đến xin thí nầy đích thực là thiện tri thức của
ta, là ân nhân của ta, và cũng là nhơn giải thoát cho ta vậy:
The person who has asked us is truly our good knowledgeable advisor, our
benefactor, as well as our cause for enlightenment.
·
Do khởi sanh ra các ý tưởng đúng theo chánh pháp như vậy,
cho nên chúng ta rất vui lòng và hân hạnh thực hành việc
bố thí mà không có chút do dự hay ngại ngùng chi cả: If one
is able to give rise to and hold on to these thoughts, that good charitable
person will feel happy and honored from giving without having the slightest
worries and regrets.
3)
Khởi sanh ý tưởng đời khác giàu sang hay được phước báo
của cõi Dục Giới—Giving rise to the thought of wealth and luxury
in another life or attaining the meritorious retributions in the Desire
World: Khi thấy có người đến xin thí ở nơi ta, thì ta phải
tưởng nghĩ như vầy—When seeing the needy person approaching us,
we should hold the following thought:
a)
Y theo lời Phật dạy thì tất cả các hạnh bố thí đều
được quả báo tốt đẹp, hoặc ở nơi cõi người làm kẻ
giàu sang hưởng phước; hoặc là sanh lên cõi trời làm thiên
tử với đầy đủ thiên phước vi diệu. Nói về công
đức của sự bố thí, cho dù trong tâm ta không hề khởi sanh
ý tưởng là muốn cầu giàu sang sung sướng về sau nơi cõi
trời người, nhưng phước báo của sự bố thí ấy nó sẽ
tự nhiên đến với chúng ta: Just as the Buddha taught, all conducts
of giving will result in wholesome retributions. This means one will be
a wealthy person reaping merits in the human realm or will be born in Heaven
to be a Heavenly Being with complete supreme blessings of the Heaven. Talking
about the merits and virtues of the conduct of giving, if we practice conduct
of giving, even if our minds do not give rise to the wish of being rich
and wealthy in the future in Heaven or Human realms, those meritorious
retributions from giving will come to us naturally.
b)
Kiếp hiện tại đây ta được giàu sang, bạc tiền sung túc,
lên xe xuống ngựa, vân vân, đó là nhờ ở nơi kiếp trước
ta đã có thực hành hạnh bố thí rồi, cho nên kiếp nầy
mới được hưởng phước báo tốt đẹp như vậy: In the present
life, we are wealthy, having extra money to spend on nice cars, homes,
etc. because in the former life, we practiced giving. Thus, in this life
we are able to reap the wholesome karmic retribution in this way.
c)
Nay ta cứ phóng mắt nhìn ra bên ngoài xã hội và chung quanh
ta, thấy còn có rất nhiều người sống đời nghèo nàn, thiếu
hụt hoặc vất vả nhọc nhằn trong kiếp tôi đòi, hèn hạ,
vân vân. Ấy là vì kiếp trước họ nặng lòng xan tham, keo
kiết, không bao giờ biết mở lòng bố thí, cho nên kiếp nầy
mới phải bị quả báo nghèo thiếu, nhọc nhằn như vậy:
If we just look to the outside world and our surrounding, it will be obvious
how many people live in poverty, not having enough of anything, but must
struggle to make it from day to day. It is because in their former lives,
these people were consumed with greed, stinginess, and never opened their
hearts to give to anyone. Consequently, in this life, they must suffer
and struggle in povery as their karmic retributions.
d)
Chúng ta may mắn nhờ phước báo tốt đẹp nên kiếp nầy
được cao sang trọng vọng, vậy thì ta càng phải nên bố
thí nhiều hơn nữa, để cho—We are fortunate to be able to rely
on the wholesome karma of the past enabling us to live luxurious lives;
therefore, we should give more so that:
·
Phước lành của chúng ta ngày càng thêm tăng trưởng: The wholesome
merits of the present will increase with each passing day.
·
Trong các kiếp vị lai về sau ta sẽ tránh thoát được các
quả báo thiếu thốn, nghèo cùng: An in the future lives, we will
avoid the karmic consequences of not having enoungh.
·
Do vì khởi sanh ra được các ý tưởng đúng pháp như vậy
cho nên người thiện nhân ấy rất vui lòng và hân hạnh hành
việc bố thí mà không chút do dự ngại ngùng: If one is able
to hold these thoughts that are true to the Proper Dharma, the good person
will feel happy and honored to give without having sadness, regrets, and
resentments.
4)
Vì hàng phục ma quân—In order to conquer evil: Khi có người
đến xin thí ở nơi ta, thì ta phải tưởng nghĩ rằng
bố thí để tiêu diệt hai cái tánh Tham và Xan—When someone
asks us for assistance, we should think that practicing the conduct of
giving will help us eliminate the two evil characteristics of greed and
stinginess.
5)
Với người đến xin có ý thưởng thân thuộc—Look upon those
who ask for charity as family and friends: Khi có người đến xin
thí ở nơi ta, thì ta phải có ý tưởng rằng từ quá
khứ kiếp đến nay, trong sáu nẻo luân hồi, chúng sanh cứ
theo hành nghiệp bản hữu mà lăn lên, lộn xuống, hằng luôn
thay mặt đổi hình, có khi làm quyến thuộc lẫn nhau, nhưng
đến kiếp nầy vì chuyển đời, cách ấm, bị vô minh che
lấp, nên không nhận ra nhau mà thôi. Ngày hôm nay ta phát tâm
bố thí đây và người đến xin thí nầy, biết đâu quá khứ
họ là thân thuộc của ta, hoặc trong kiếp tương lai họ sẽ
trở thành kẻ trong vòng lục thân của ta cũng không chừng.
Vì nghĩ tưởng như vậy nên chúng ta vui lòng mà bố thí kgông
có chút lòng hối hận, hay nuối ciếc chi cả. Đây gọi là
vì tưởng thân thuộc mà bố thí: When someone asks for assistance,
we should think that from infinite past till now, in the six realms
in the cycle of rebirths, sentient beings continue to follow their karmic
actions to go up and down constantly, changing their appearances; sometimes
they are relatives and friends, but once they pass on to another life,
covered by ignorance, they are no longer able to recognize one another.
Today we develop the mind to give because those asking for assistance can
very well be our family and friends of the past or, who knows, it is possible,
in the future lives they will become a part of our immediate or extended
family. Having these thoughts we should be happy to give without the slightest
regrets or feel we have given in vain.
6)
Với vô biên chúng sanh có ý tưởng xuất ly—In the process
of endless births gives rise to the thought of liberation: Khi có người
đến xin thí thì ta nghĩ rằng chư Phật hoặc chư Bồ Tát
cùng với các bậc giải thoát đại thánh nhân khác sở dĩ
chứng đắc được đạo quả Bồ Đề, giải thoát ra khỏi
vòng sanh tử là do nơi thành tựu được hạnh Bố Thí
Ba La Mật. Nhờ chứng đắc được Bố Thí Ba La Mật mà quý
ngài không còn sanh tử luân hồi nữa, còn chúng ta thì
nay bỏ thân nầy, rồi sanh ra nơi kiếp khác, mang thân khác,
cứ như thế mà xoay chuyển trong sáu nẻo luân hồi, hết tử
rồi sanh, hết sanh rồi tử, từ vô lượng vô biên kiếp xa
xưa cho đến hôm nay mà vẫn không sao thoát ra được. Cho nên
hôm nay chúng ta phải quyết tâm và phát nguyện sẽ hành hạnh
bố thí nầy không thối chuyển; các người đến xin thí nầy
đều thật là ân nhân của ta, đều là nhơn duyên lớn làm
cho ta thành tựu được Bố Thí Ba La Mật về sau nầy vậy.
Có như thế thì ta mới được xuất ly, được giải thoát
ra khỏi vòng vô lượng vô biên kiếp đời sanh tử trong tương
lai: When someone asks us for assistance, we should think that all Buddhas
and Bodhisattvas, as well as other greatly enlightened sages were able
to attain the Bodhi Mind and are liberated from the cycle of rebirths because
they were able to attain the conduct of Giving Paramita. Owing to the fact
that they have achieved the Giving Paramita, these greatly enlightened
beings are able to eliminate the cycle of reincarnations. As for us, sentient
beings, in the near future we will abandon this body and then we will be
born with another body in another life and will continue to go up and down
in the six realms of the cycle of rebirths. In this way, from infinite
and endless aeons ago to the present, we have lived and died, died and
lived, and yet we are still unable to free ouselves from this vicious cycle
of birth and death. Therefore, in this life, we must be determined to develop
the vow to practice the conduct of giving without regression. All sentient
beings who come to us for assistance are our benefactors and are great
opportunities for us to attain the Giving Paramita in the future. Only
practicing this we will be able to attain enlightenment and find liberation
from infinite and endless lives of births and deaths in the future.
7)
Dùng sự bố thí với ý tưởng như là phương tiện để nhiếp
thọ hết thảy chúng sanh: Using the conduct of giving as a
means of assistance to all sentient beings.
8)
Khởi sanh ý tưởng chứng đạo Bồ Đề—Giving rise to the
thought of attaining the path of enlightenment: Khi thấy có người
đến xin thí ở nơi ta, thì ta phải khởi tâm nghĩ tưởng
như vầy—When we see a needy person approaching us, we want to hold
the following thoughts:
a)
Trong lục độ Ba La Mật của chư đại Bồ Tát và chư Phật
đã chứng đắc thì Bố Thí Ba La Mật là độ đứng đầu
hết thảy. Sở dĩ quý ngài thành tựu được Bố Thí Độ
nầy là nhờ quý ngài đã từng hành hạnh bố thí với tâm
bất thối chuyển trong vô lượng vô biên kiếp đời quá khứ
mà không bao giờ biết mỏi mệt, chán nản và ngưng nghỉ.
Vì thế nên quý ngài mới huân tập được vô lượng vô biên
phước báo thù thắng không thể nghĩ bàn, các phước báo
ấy nếu như đem bố thí cho mười hai loại chúng sanh khắp
mười phương thế giới trong vô lượng vô biên kiếp cũng
không bao giờ cùng tận cả vì phước báo của quý ngài vốn
là vô tận: Among the Six Paramita Practices attained by Maha-Bodhisattvas
and the Buddhas, the giving paramitas is first. These Virtuous Beings are
able to attain the Giving Paramita because they have often carried out
the conducts of giving with a non-retrogression mind in infinite and innumerable
kalpas in the past, but are never tired, bored, nor will they rest and
stop such practices. Therefore, they are to accumulate infinite,
endless, and unimaginably supreme meritorious retributions. If those who
meritorious retributions were used to give to all the sentient beings in
the ten directions of infinite universes for infinite and innumerable kalpas
they would still have some left the meritorious blessing of the Maha-Bodhisattvas
are inherently limitless.
b)
Vả lại, hiện nay quý ngài đã chứng đắc được các giai
vị Bồ Tát trong hàng thập Thánh hay Thập Địa Bồ Tát, và
đang trên đường đi đến sự thành tựu được quả vị
vô thượng Bồ Đề của Phật trong tương lai, đó là nhờ
quý ngài biết đem công đức của các việc bố thí kia mà
hồi hướng cho chúng sanh và cầu đắc thành được Bồ Đề
Phật quả: Furthermore, at the present time, they have attained the
various enlighten stages of Maha-Bodidattvahood, and are on their way to
the realization of the Ultimate Enlightenment.
c)
Nay ta là Phật tử Bồ Tát tại gia thì ta cũng nên học y như
hạnh của quý ngài. Nghĩa là ta cũng nên tùy theo khả năng
của mình mà thực hành hạnh bố thí. Các hạnh bố thí như
thế, nếu như có gây tạo nên công đức hoặc phước
lành chi chúng ta sẽ không nguyện cầu sanh về cõi Trời người
để hưởng phước báo, bởi vì dù cho có hưởng phước báo
tốt đẹp thế mấy nơi cõi nhơn thiên đi nữa, rốt lại
cũng không thể nào thoát ra khỏi vòng luân hồi sanh tử được.
Ngược lại, chúng ta sẽ hồi hướng các phước báo đó để
trang nghiêm cho đạo quả Bồ Đề vô thượng của ta trong
tương lai. Chúng ta sẽ bố thí không ngừng nghỉ: As lay Buddhists,
cultivating for Bodhisattvahooc, we should also follow these enlightened
beings’ virtuous paths. This means we should work within our means and
limitations to practice the conduct of giving. If our conducts of giving
result in any wholesome virtuous or meritorious consequences, then we should
not vow or pray to be reborn in the Heaven or Human realms in order to
reap those meritorious retributions. This is because no matter how much
pleasure we may enjoy from those wholesome meritorious retributions in
the heaven and human realms, in the end, we will be able to escape and
free ourselves from the cycle of birth death. In contrast, we should be
determined to dedicate all those merits and virtues to adorn our future
state of Ultimate Enlightenment. We continue to give without resting.
(IV)
Những lời Phật dạy về “Bố Thí” trong Kinh Pháp Cú—The
Buddha’s teachings on “Giving” in the Dharmapada Sutra:
1)
Vì có tín tâm hoan hỷ nên người ta mới bố thí, trái lại
kẻ có tâm ganh ghét người khác được ăn, thì ngày hoặc
đêm kẻ kia không thể nào định tâm được—Some people give
according to their faith, or according to their pleasure. He who is envious
of others’ food and drink, will not attain tranquility by day or by night
(Dharmapada 249).
2)
Nhưng kẻ nào đã cắt được, nhổ được, diệt được tâm
tưởng ấy, thì ngày hoặc đêm, kẻ kia đều được định
tâm—He who fully cut off, uprooted and destroyed such feeling, gain
peace by day and by night (Dharmapada 250).
3)
Trong các cách bố thí, pháp thí là hơn cả; trong các chất
vị, pháp vị là hơn cả; trong các hỷ lạc, pháp hỷ là hơn
cả; người nào trừ hết mọi ái dục là vượt trên mọi
đau khổ—No gift is better than the gift of Truth (Dharma). No taste
is sweeter than the taste of truth. No joy is better than the joy of
Truth. No conquest is better than the conquest of craving; it overcomes
all suffering (Dharmapada 354).
4)
Cỏ làm hại rất nhiều ruộng vườn, tham dục làm hại rất
nhiều thế nhân. Vậy nên bố thí cho người lìa tham, sẽ
được quả báo lớn—Human beings are damaged by lust just as weeds
damage the fields. Therefore, what is given to those who are lustless,
yields great reward (Dharmapada 356).
5)
Cỏ làm hại rất nhiều ruộng vườn, sân nhuế làm hại rất
nhiều thế nhân. Vậy nên bố thí cho người lìa sân, sẽ
được quả báo lớn—Human beings are damaged by hatred in just
the same manner as weeds damage the fields. Therefore, to give to those
who are free from hatred, yields great reward (Dharmapada 357).
6)
Cỏ làm hại rất nhiều ruộng vườn, ngu si làm hại rất
nhiều thế nhân. Vậy nên bố thí cho người lìa si, sẽ được
quả báo lớn—Human beings are damaged by delusion just like weeds
damage the fields. Therefore, to give to those who are free from delusion,
yields great reward (Dharmapada 358).
7)
Cỏ làm hại rất nhiều ruộng vườn, ái dục làm hại rất
nhiều thế nhân. Vậy nên bố thí cho người lìa dục, sẽ
được quả báo lớn—Human beings are damaged by craving just like
weeds damage the fields. Therefore, to give to those who rid of craving,
yields great reward (Dharmapada 359).
Bố
Thí Ba La Mật: Charitable Giving-Paramita.
·
See Bố Thí.
·
Chúng ta phải bằng mọi cách giúp đở lẫn nhau. Khi bố thí,
không nên ấp ủ ý tưởng đây là người cho kia là kẻ được
cho, cho cái gì và cho bao nhiêu, được như vậy thì kiêu mạn
và tự phụ sẽ không sanh khởi trong ta. Đây là cách bố thí
vô điều kiện hay bi tâm dựa trên căn bản bình đẳng. Bố
thí Ba la mật còn là cửa ngõ đi vào hào quang chư pháp, vì
nhờ đó mà trong từng giây phút, chúng ta làm cho chúng sanh
hoan hỷ cũng như làm trang nghiêm cõi Phật; nhờ Bố thí Ba
la mật mà chúng ta chỉ dạy và hướng dẫn chúng sanh lìa
bỏ tánh tham lam bỏn xẻn—Paramita-charitable giving—One should
help other people, as best as one can, to satisfy their needs. When giving
charity, one does not cherish the thought that he is the giver, and sentient
beings are the receivers, what is given and how much is given, thus, in
one’s mind no arrogance and self-conceit would arise. This is an unconditioned
alms-giving or compassion on equlity basis—Dana paramita is also a gate
of Dharma-illumination; for with it, in every instance, we cause creatures
to be pleasant, we adorn the Buddhist land, and we teach and guide stingy
and greedy living beings.
·
Có người cho rằng rằng mình chỉ có thể bố thí khi mình
có nhiều tiền bạc. Điều nầy không đúng. Vài người có
nhiều tiền bạc đôi khi ít chịu bố thí, hoặc giả nếu
có bố thí cũng chỉ để mua danh mua lợi hay lấy lòng người
xung quanh. Những người có lòng thương người lại ít khi
giàu có. Tại vì sao? Trước nhất, vì họ hay có lòng chia
xẻ với người những gì họ có. Thứ nhì, họ không có ý
định làm giàu trên sự nghèo khó khốn cùng của kẻ khác.
Chính vì vậy mà Đức Phật nhắc nhở chúng ta về pháp bố
thí Ba La Mật. Bố thí Ba La Mật là cho một cách bình
đẳng, không phân biệt thân sơ, bạn thù—Some people think
that they can only practice generosity if they are wealthy. This is not
true. Some people who are wealthy seldom practice generosity. If they do,
they do with the aim of gaining fame, merit, profiting, or pleasing others.
Generous and compassion people are seldom rich. Why? First of all, because
they always share whatever they have with others, secondly because they
are not willing to enrich their lives financially at the cost of others’
poverty. Thus, the Buddha reminded us on the “Generosity-Paramita.”
Generosity-Paramita means to we should consider everyone equally when we
practice charitable giving, not discriminating agaisnt anyone, i.e. to
give alms to relatives, and not to give alms to enemies, etc.
**
For more information, please see Lục Độ
Ba La Mật in Vietnamese-English Section.
Bố
Thí Pháp: To preach Buddha-dharma—Nhận biết sự hiểm nguy của
sanh tử nên nhắc cho người khác biết những lời Phật dạy
với hy vọng cuối cùng họ sẽ hiểu và vượt thoát khỏi
luân hồi sanh tử—Realizing mortal danger so to preach others about
Buddha’s teachings with the hope that they will eventually understand
and be able to escape the cycle of births and deaths.
Bố
Thí Vô Sở Trụ: No Attachment in acts of charity—Theo Kinh Kim Cang,
Đức Phật nhắc nhở Tu Bồ Đề về Bố Thí Vô Sở Trụ
như sau—According to the Diamond Sutra, the Buddha reminded Sibhuti
about “acts of charity without attachment” as follows:
·
Ông Tu Bồ Đề! Bồ Tát thực hành phép bố thí phải nên
“Vô sở trụ.” Nghĩa là không nên trụ vào sắc mà làm
bố thí, không nên trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp mà
làm bố thí. Ông Tu Bồ Đề! Tại sao mà Bồ Tát không nên
trụ vào sắc tướng mà bố thí như thế? Vì nếu Bồ Tát
không trụ vào hình sắc mà bố thí, thì phúc đức đó không
thể suy lường được—Subhuti ! Bodhisattvas in truth have no attachment
in cts of charity. One should not attach to sight while giving. One should
not attach to sound, smell, taste, touch, or conciousness in giving. Subhuti
! Bodhisattvas should give without attachment. Why ? If they do, the merits
and virtues are immeasurable.
·
Lại nữa, ông Tu Bồ Đề! Bồ Tát không trụ vào hình tướng
mà bố thí, thì phúc đức đó cũng nhiều như thế, không
thể suy lường được—Also, Subhuti! Bodhisattvas who give without
attachment have equal amounts of merit and virtue. It is incomprehensible
and immeasurable.
·
Ông Tu Bồ Đề! Nếu tâm của Bồ Tát còn trụ vào pháp
sự tướng mà làm hạnh bố thí, thì cũng ví như người ở
chỗ tối tăm, không thể trông thấy gì hết, còn nếu Bồ
Tát làm hạnh bố thí mà tâm không trụ trược vào sự tướng,
thì như người có con mắt sáng, lại được ánh sáng của
mặt trời, trông thấy rõ cả hình sắc sự vật—Subhuti!
If Bodhisattvas give with attchments, they are walking in darkness and
see nothing. If Bodhisattvas give witohout attachments, they are walking
under the sunand everything is clear.
Bố
Tự Quán: Phép quán các mẫu tự Phạn của tông phái Chân
Ngôn, bằng cách viết chữ “a” hoặc các chữ khác lên thân
thể hành giả—A Shingon meditation on the Sanskrit letter “a”
and others, wrtten on the devotee’s own body.
Bố
Úy Thí: Bố thí bằng cách giúp người trút bỏ nỗi lo âu
sợ hãi—Almsgiving to remove one’s fear.
Bồ:
Cỏ bồ—A kind of fragant grass.
Bồ
câu: Pigeon—Dove.
Bồ
Câu Đi Thơ: Carrier-pigeon.
Bồ
Câu Mái: Hen-pigeon.
Bồ
Câu Trống: Cock-pigeon.
Bồ
Công Anh: Dandelion.
Bồ
Đào: Wine.
Bồ
Đào Nha: Portugal.
Bồ
Đề: Bodhi (skt)—Awakening—Enlightenment.
(A)
Nghĩa của Bồ Đề—The meanings of Bodhi:
1)
Đạo (dịch theo cũ): Marga (skt)—The way.
2)
Giác (dịch theo mới): Sambodhi (skt)—To be aware, or to perceive.
3)
Toàn trí: Perfect wisdom.
4)
Tâm giác ngộ: The state of bodhi, illuminated or enlightened
mind.
5)
Theo Kinh Hoa Nghiêm, Bồ đề thuộc về chúng sanh; nếu không
có chúng sanh thì chư Bồ tát sẽ không bao giờ đạt được
chánh đẳng chánh giác: According to the Avatamsaka Sutra, Bodhi (enlightenment)
belongs to living beings. Without living beings, no Bodhisattva could achieve
Supreme, Perfect Enlightenment.
(B)
Phân loại Bồ Đề—Categories of Bodhi:
1)
Tam Bồ Đề: Three kinds of Bodhi—See Tam Chủng Bồ Đề.
2)
Ngũ Chủng Bồ Đề: Five stages of enlightenment—See Ngũ Bồ Đề.
3)
Tam Phật Bồ Đề: Three Bodhi or wisdom of each of the Trikaya—See
Tam Phật Bồ Đề.
4)
Tam Thần Bồ Đề: See Tam Phật Bồ Đề.
Bồ
Đề Đa La: Bodhitara (skt)—See Bồ Đề Đạt Ma.
Bồ
Đề Đạo: See Xuất Thế Gian Đạo.
Bồ
Đề Đạo Tràng:Bodhimanda (skt)—Bồ đề đạo tràng, gần
bên bờ Ni Liên Thiền thuộc bang Bihar trung Ấn, còn gọi là
Giác Thành vì đây là nơi Đức Phật đã đạt thành chánh
quả. Bồ đề đạo tràng tọa lạc gần thành phố Gaya. Người
ta nói nó là trung tâm địa cầu; chư Bồ Tát trước khi thành
Phật đều phải ngồi tại chỗ nầy. Riêng đối với Phật
tử thuần thành, thì không có nơi nào đáng chú ý và thiêng
liêng hơn nơi Đức Phật thành đạo: Bồ Đề Đạo Tràng.
Nhiều lăng tẩm và đền đài nguy nga đã được dựng lên
khắp nơi quanh đây. Tập ký sự của nhà hành hương Phật
Giáo trung Hoa là Huyền Trang đã cho chúng ta một cái nhìn bao
quát về sự huy hoàng của thánh địa nầy trong thời quá
khứ. Theo Giáo Sư P.V. Bapat trong Hai Ngàn Năm Trăm Năm Phật
Giáo, Huyền Trang cho rằng ngôi đền Bồ Đề (Bodhi) ban đầu
là do vua A Dục dựng lên. Theo một trong những bia ký, sau khi
lên ngôi được mười năm, vua A Dục đã đến chiêm bái nơi
nầy mà tên gọi trong bia là Sambodhi, và rất có nhiều khả
năng là nhà vua đã cho dựng lên ngôi đền trên thánh địa
nầy. Tuy nhiên, ngày nay không thể tìm ra một dấu tích nào
của ngôi đền nầy nữa. Ngôi đền nầy đã được hồi
phục và tân tạo nhiều lần. Qua sự mô tả của Huyền Trang
thì ngôi đền, chủ yếu là qua hình dạng và dáng vẻ bề
ngoài hiện nay của nó, đã có từ thế kỷ thứ 17. Đền
Đại Bồ Đề ở Miến Điện là một nguyên mẫu của ngôi
đền lớn nầy. Theo như chúng ta thấy hiện nay thì đền Mahabodhi
ở Bodh-Gaya cao gần 50 mét và gồm một thân thẳng hình kim
tự tháp. Đền có nhiều tầng khác nhau. Đền có một tượng
Phật mạ vàng, chạm vào mặt đất để tượng trưng cho sự
thành đạo thiêng liêng. Xung quanh ngôi đền nầy hiện nay
còn vô số di tích mà trong đó quan trọng nhất là những
đoạn lan can bằng đá đại diện cho hai thời kỳ xây dựng
khác nhau, thời kỳ đầu vào khoảng thế kỷ thứ hai trước
Tây lịch, và thời kỳ sau vào đầu triều đại Gupta. Trong
vùng kế cận có bảy thánh địa khác mà theo truyền thuyết
là những nơi Đức Thế Tôn đã trải qua bốn mươi chín ngày
tĩnh tịch sau khi chứng đắc Phật quả—Bodhi Gaya—Buddha-Gaya—A
place near the bank of Nairanjana River in Central India (Bihar), also
called the Citadel of Enlightenment because it was where the Buddha attained
enlightenment or supreme wisdom (bodhi). Bodhi-Gaya is located near the
town of Gaya. It is said to be diamond-like, the navel or centre
of the earth; every bodhisattva sits down on such a seat before becoming
Buddha. To the devout Buddhists, there is no place of greater interest
or sanctity than the holy spot of the Buddha’s enlightenment: Bodh-Gaya.
Sacred shrines and stately monuments were raised all around and the account
of the Chinese pilgrim, Hsuan-Tsang, gives us a glimpse of the past splendor
of this sanctified place. According to Prof. P.V. Bapat in The Twenty-Five
Hundred Years of Buddhism, Hsuan-Tsang ascribes the erection of the original
Bodhi shrine to Emperor Asoka. According to one of his rock edits, Asoka
visited this place, which is called Sambodhi in the inscription, when he
had been consecrated ten years, and it is more than probable that the great
emperor constructed a shrine on this holy spot. However, no vestiges os
such a shrine can be found at present. This shrine has been restored and
renovated many times. From the description of Hsuan-Tsang, it appears that
the shrine, essentially in its present shape and appearance, existed already
in the seventh century A.D. The Mahabodhi temple in Burma is a prototype
of this grand temple. As it now stands, the Mahabodhi shrine at Bodh-Gaya
is approximately 160 feet high and consists of a straight pyramidal tower
with many storeys. The shrine enshrines a great gilded figure of the Buddha
touching the earth which symbolizes the supreme event of enlightenment.
Around the shrine lie innumerable remains of which the most important are
portions of the stone railing which represent two different periods of
construction, the earlier going back to about the second century B.C.,
and the latter to the early Gupta period. In the immediate vicinity are
situated seven sacred sites, which, according to tradition, were identical
with those where the Buddha is said to have passed seven tranquil weeks
in the enjoyment of his Buddhahood.
Bồ
Đề Đạt Ma: Bodhidharma (skt)—Bồ Đề Đa La—Bồ Đề Đạt
Ma vốn là thái tử thứ ba của vua Kancipura Nam Ấn. Ông là
một Tăng sĩ học giả uyên thâm người Ấn, thần huệ sáng
thông, nghe đâu ngộ đó. Ngài vâng lời Thầy là Bát Nhã Đa
La (Prajnatara) đến triều đình Trung quốc vào khoảng năm 520
sau Tây lịch, với mục đích phổ biến hệ thống triết học
của ông—Bodhidharma was the third son of the King of Kancipura, South
India. He was a deeply learned Indian Buddhist monk at that time. He was
a man of wonderful intelligence, bright and far reaching; he thoroughly
understood everything that he ever learned. He obeyed the instruction of
his teacher, Prajnatara, Bodhidharma started for the East in China in 520
A.D., with the special purpose of propagating his system of philosophy.
·
Vua Lương Võ Đế vời Tổ đến Nam Kinh để triều kiến.
Vua hỏi: “Từ khi tức vị đến nay, trẫm đã cho tạo chùa,
sao chép kinh điển và độ Tăng rất nhiều. Công đức như
vậy lớn như thế nào?” “Không có công đức gì cả,”
là câu trả lời. Tổ lại nói tiếp: “Tất cả những công
việc ấy chỉ là những quả báo nhỏ của một cái thân hữu
lậu, như bóng theo hình, tuy có mà không phải thật.” Võ
Đế hỏi: “Vậy đúng nghĩa thế nào là công đức?” Bồ
Đề Đạt Ma đáp: “Đó là sự thanh tịnh, giác ngộ, sự
hoàn mãn, và thâm thúy. Công đức như thế không xây
dựng bằng phương tiện thế gian.” Võ Đế lại hỏi: “Thế
nào là Thánh Đế đệ nhất nghĩa? “Tổ trả lời: “Rỗng
tuếch, không có Thánh Đế gì hết.” Vua lại hỏi tiếp:
“Vậy ai đang diện kiến trẫm đây?” Tổ nói: “Không biết.”
Võ Đế không hiểu Tổ muốn nói gì. Sau cuộc nói chuyện
nổi tiếng với vua Hán Vũ Đế, Tổ đã vượt dòng Dương
Tử và đến Lạc Dương, kinh đô của Bắc Ngụy. Sau một
thời gian ở đây, Tổ đến Ngũ Đài Sơn và trú tại Thiếu
Lâm Tự, nơi đây ngài diện bích (ngồi xoay mặt vào tường)
trong 9 năm trường—The Emperor Wu-Ti invited him to Nanking for an
audience. The Emperor said: “Since my enthronement, I have built many
monasteries, copied many holy writings and invested many priests and nuns.
How great is the merit due to me?” “No merit at all,”
was the answer. Bodhidharma added: “All these things are merely insignificant
effects of an imperfect cause. It is the shadow following the substance
and is without real entity.” The emperor asked: “Then , what is merit
in the true sense of the word?” Bodhidharma replied: “It consists in
purity and enlightenment, completeness and depth. Merit as such cannot
be accumulated by worldly means.” The emperor asked again: “What is
the Noble Truth in its highest sense?” Bodhidharma replied: “It is
empty, no nobility whatever.” The emperor asked: “Who is it then that
facing me?” Bodhidharma replied: “I do not know, Sire.” The Emperor
could not understand him. Bodhidharma was famous for his interview with
Emperor Han Wu Ti. But after that, Bodhidharma went away. He crossed the
Yangtze River and reached the capital, Lo-Yang, of Northern Wei. After
a sojourn there he went to Mount Wu-T’ai-Shan and resided in the Shao-Lin
Temple where he meditated (facing the wall) for nine years in silence and
departed.
·
Qua cuộc đối thoại với Võ Đế, ta thấy rõ rằng cốt lõi
chủ thuyết của Tổ Bồ Đề Đạt Ma là triết lý “Không
Tánh” (sunyata), mà cái không thì không thể nào chứng minh
được. Do đó, Bồ Đề Đạt Ma cũng đã đối đáp dưới
hình thức phủ định. Khi nói về ảnh hưởng của đạo Phật
trên đời sống và nền văn hóa của người Trung Hoa, chúng
ta không thể không nói đến khuynh hướng bí hiểm nầy của
triết lý Bồ Đề Đạt Ma, vì rõ ràng là khuynh hướng nầy
đã tác động nhiều trên sự hình thành tinh thần Phật giáo
Trung Hoa, và từ đó xuất hiện Phật giáo Thiền tông—As
is clear from the dialogue between the emperor and Bodhidharma, the essential
core of Bodhidharma’s doctrine is the philosophy of emptiness (sunyata),
and sunyata is beyond demonstration of any kind. Therefore, Bodhidharma
also replied in the negative form. When we speak of the Buddhistinfluence
on the life and literature of the Chinese people, we should keep this mystic
trend of Bodhidharma’s philosophy in mind, for there is no doubt that
it has had a great deal to do with the moulding of the spirit of Chinese
Zen Buddhism.
·
Theo các sử gia thì Bồ Đề Đạt Ma bác bỏ việc đọc tụng
kinh điển. Do đó hệ thống triết học của ông khiến cho
các tu viện ít chú trọng về kiến thức mà thiên về trầm
tư thiền định nhiều hơn. Theo Bồ Đề Đạt Ma, Phật tử
nên để ý đến thiền, vì chỉ cần hành thiền là có thể
đạt đến giác ngộ. Do đó ông chỉ dịch có mỗi quyển
Đại Bát Niết Bàn Kinh Luận (Mahaparinirvana-sutra-sastra). Ông
là vị tổ thứ 28 của dòng Thiền Ấn Độ và là sơ tổ
của dòng Thiền Trung Quốc. Các học giả vẫn còn không đồng
ý với nhau về việc Bồ Đề Đạt Ma đến Trung Hoa từ lúc
nào, ở lại đó bao lâu, và mất vào lúc nào, nhưng nói chung
giới Phật tử nhà Thiền chấp nhận rằng Bồ Đề Đạt
Ma đến Nam Trung Hoa bằng thuyền vào khoảng năm 520 sau Tây
Lịch, sau một nổ lực không kết quả để thiết lập giáo
thuyết của mình tại đây, ông đã đến Lạc Dương thuộc
miền bắc Trung Hoa, và cuối cùng ông định cư tại chùa Thiếu
Lâm. Ngài đã mang sang Trung Quốc một thông điệp thù thắng,
được tóm gọn trong mười sáu chữ Hán sau đây, dù rằng
người ta chỉ nhắc đến thông điệp nầy về sau thời Mã
Tổ—According to historians, Bodhidharma denied canon reading, and his
system therefore made the Buddhist monasteries much less intellectual and
much more meditative than they were ever before. According to Bodhidharma,
Buddhists should stress on meditation, because by which alone enlightenment
can be attained. Bodhidharma was the 28th Indian (in line from the Buddha)
and first Zen Patriarch in China. Scholars still disagree as to when Bodhidharma
came to China from India, how long he stayed there, and when he died, but
it is generally accepted by Zen Buddhists that he came by boat from India
to southern China about the year 520 A.D., and after a short, fruitless
attempt to establish his teaching there he went to Lo-Yang in northern
China and finally settled in Shao-Lin Temple. Bodhidharma came to Chine
with a special message which is summed in sixteen Chinese words, even though
Zen masters only mentioned about this message after Ma-Tsu:
Bất lập văn tự
Giáo ngoại biệt truyền
Trực chỉ nhân tâm
Kiến tánh thành Phật.
“A special tranmission outside the
scriptures;
No dependence upon words and letters
Direct pointing at the soul of man;
Seeing into one’s nature and the
attainment og Buddhahood.”
