Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE -
ENGLISH VIỆT - ANH
Thiện
Phúc
Ty
Tý:
Cánh tay—The arm—Forearm.
Tý
Đa Thế La: Pitasila (skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học
Từ Điển, Tý Đa Thế La là một vương quốc và thành phố
cổ trong tỉnh Sindh, khoảng 700 dậm về phía bắc Adhyavakila,
và 300 dậm về phía tây nam của Avanda; tuy nhiên không ai biết
địa điểm chính xác của nó—According to Eitel in The Dictionary
of Chinese-English Buddhist Terms, Pitasila, an ancient kingdom and city
in the province of Sindh, 700 miles north of Adhyavakila, 300 miles south-west
of Avanda; however, exact position is unknown.
Tý
Xa Chá: Pisaca (skt)—Một loại quỷ—A class of demon.
Tỳ
Bá Ca: Vipaka (skt).
1)
Thuần thục: Chín mùi—Ripeness—Maturity.
2)
Trạng thái thay đổi: Change of state.
3)
Tên khác của thức thứ tám: Another name for the eighth consciousness.
Tỳ
Bá Sa: Vipasa (skt)—Tên một con sông trong vùng Punjab—A river
in the Punjab.
Tỳ
Bà: Một loại đàn có dây của Trung Quốc, tựa như đàn ghi-ta
của tây phương—The P’i-P’a, a Chinese stringed musical instrument
somewhat resembling a guitar of the West.
Tỳ
Bà Sa: Vibhasa (skt)—Đề Bà Sa—Tỳ Bà Thi—Tỳ Phả Sa—Tỵ
Bà Sa—Quảng Thuyết—Thắng Thuyết—Dị Thuyết (Tỳ có
nghĩa là “Quảng, Thắng, Dị;” Bà Sa có nghĩa là “Thuyết”)—Vibhasa
means option, alternate, wider interpretation, or different explanation—See
Tỳ Bà Thi.
Tỳ
Bà Sa Luận: Vibhasa-sastra (skt)—Bộ Kinh Luận do Thi Đà Bàn
Ni soạn, được ngài Tăng Già Bạt Trừng dịch sang Hoa ngữ
vào khoảng năm 383 sau Tây Lịch. Theo Giáo Sư Junjiro Takakusu
trong Cương Yếu Triết Học Phật Giáo, có lẽ vào thế kỷ
thứ II sau Tây Lịch, trước hay sau cuộc kiết tập kinh điển
của triều đại Ca Sắc Nị Ca, chúng ta không thể nói được,
một sớ giải vĩ đại và chi li mệnh danh Tỳ Bà Sa Luận
(Aibhasa-sastra) được tập thành dựa trên tác phẩm của Ca
Đa Diễn Ni Tử. Từ ngữ “Vibhasa” có nghĩa là “Quảng
diễn,” hay những “Dị kiến,” và tiêu đề nầy tỏ ra
rằng nhiều quan điểm của thời ấy được tập hợp và
phê bình chi tiết, và một vài quan điểm riêng tư được
tuyển chọn và ghi chép lại. Mục đích chánh của luận Tỳ
Bà Sa là lưu truyền lời trần thuật chính xác của trường
phái A Tỳ Đàm, từ đó trường phái nầy mới được gọi
là phái Phân Biệt Thuyết (Vaibhasika)—A philosophical treatise
by Katyayaniputra, translated into Chinese by Sanghabhuti around 383 A.D.
According to Prof. Junjiro Takakusu in the Essentials of Buddhist Philosophy,
probably in the second century A.D., whether before or after the Buddhist
Council of King Kaniska’s reign, we cannot tell, a great and minute commentary
named Vibhasa Sastra was compiled on Katyayaniputra’s work. The word
“Vibhasa” means an extreme annotation or various opinions, and this
title indicates that many opinions of the time were gathered and criticized
in detail and that some optional ones were selected and recorded. The main
object of the Vibhasa commentary was to transmit the correct exposition
of the Abhidharma School which has since then come to be called the Vaibhasika
School.
Tỳ
Bà Sa Luận Sư: Những vị luận sư đệ tử của trường phái
trung thực, mà giáo thuyết dựa vào bộ luận Tỳ Ba Sa—The
Vaibhasikas were the followers of the Realistic school which based on the
Vibhasa-sastra.
Tỳ
Bà Thi: Vipasyin (skt)—Tên của vị Phật đầu tiên trong bảy
vị cổ Phật, mà Đức Thích Ca Mâu Ni là vị thứ bảy (Thắng
Quan, Chủng Chủng Quan, Chủng Chủng Kiến. Hồi 91 kiếp sơ
trước Hiền Kiếp, có vị Phật tên là Tỳ Bà Thi)—The first
of the seven Buddhas of antiquity, Sakyamuni being the seventh.
**
For more information, please see Thất Phật.
Tỳ
Bà Xa Bà Đề: Vibhajyavadins (skt)—
1)
Trả lời chi tiết hay Phân biệt thuyết—Answerers in detail,
interpreted as discriminating explanation, or particularizing.
2)
Phân Biệt Thuyết Bộ: Theo Keith trong Trung Anh Phật Học Từ
Điển, Tỳ Bà Xa Bà Đề (Vibhajyacadins) là trường phái cho
rằng chấp nhận A Tỳ Đạt Ma Luận Tạng là hợp lý, vì
trong đó chứa cả bộ Tạng Pali—According to Keith in The Dictionary
of Chinese-English Buddhist Terms, Vibhajyavadins, a school of logicians.
It is reasonable to accept the view that the Abhidharma-Pitaka, as we have
it in the Pali Canon, is the definite work of this school.
Tỳ
Bà Xá Na: Vipasyana (skt).
1)
Biện Biệt: Discernment
2)
Quán: Insight.
3)
Chánh Kiến: Correct perception, or views.
Tỳ
Bà Xá Na-Tỳ Bà Xá Na: Vipasyana-Vipasyana (skt)—Thorough insight
and perception.
Tỳ
Bát Xá Na: See Tỳ Bà Xá Na.
Tỳ
Bạt Da Tư: Smrti-upasthana (skt)—The four department of memory—See
Tứ Niệm Xứ.
Tỳ
Bố La: Vipula (skt)—See Tỳ Phú La.
Tỳ
Cạt (Ngật) La Ma A Điệt Đa: Vikramaditya (skt).
1)
Vượt qua mặt trời: Surpassing the sun.
2)
Vị vua đã đánh đuổi dòng họ Sa Ca hay Scythians, mà trị
vì vùng Bắc Ấn vào khoảng những năm 57 trước Tây Lịch—A
celebrated king who drove out the Sakas, or Scythians, and ruled over northern
India from 57 B.C.
3)
Một vị thí chủ và một ân nhân của Phật Giáo: Vikramaditya,
a patron of literature and famous benefactor of Buddhism (maybe the same
person as in (2)).
Tỳ
Câu Chỉ: Bhrukuti (skt)—Tỳ Câu Tri.
1)
Chân mày đan lại với nhau: Knitted brow.
2)
Một trong những hình thức của Quán Thế Âm: One of the forms
of Kuan-Yin.
Tỳ
Chỉ Đa Bà Đa: Vijitavat (skt).
1)
Một người chế ngự: A conqueror or one who has conquered.
2)
Mặt trời: The sun.
Tỳ
Chiêm Bát Bổ La: Vichavapura (skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật
Học Từ Điển, Tỳ Chiêm Bát Bổ La là kinh đô cổ của xứ
Sindh—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English Buddhist
Terms, Vichavapura, the ancient capital of Sindh.
Tỳ
Da Sa: Vyasa (skt).
1)
Người soạn thảo: A compiler.
2)
Người sắp xếp: An arranger.
3)
Phân phối: To distribute.
4)
Sắp xếp: To arrange.
5)
Tên của một vị Thánh, người đã soạn thảo bộ kinh Vệ
Đà, người đã sáng lập ra luận triết Vedanta: A sage reputed
to be the compiler of the vedas and founder of the Vedanta philosophy.
Tỳ
Đa Thâu: Vitasoka (skt)—Tên một người em trai của vua A Dục—Nam
of a younger brother of king Asoka.
Tỳ
Đà: Vedas (skt)—Bề Đà—Bì Đà—Vi Đà—Kinh Vệ Đà—Kinh
sách của Bà La Môn—The vedas.
Tỳ
Đà La: Vetala (skt)—Mê Đát La—Một phép thần chú dựng tử
thi dậy và sai đi giết người (đây là một thứ thần chú
của ngoại đạo Tây Thổ)—An incantation for raising a corpse
and to order it to kill another person (this is an heretic incantation).
Tỳ
Đàm: Abhidharma (skt)—A Tỳ Đạt Ma.
Tỳ
Đát Ca: Vitarka (skt)—Theo Keith trong Trung Anh Phật Học Từ
Điển, Tỳ Đát Ca có nghĩa là “Tầm”, hay tìm hiểu một
cách hời hợt; đối lại với “Tư” có nghĩa là quan sát
kỹ lưỡng—According to Keith in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Vitarka means initial attention, or cognition in initial
application, search, or inquiry; in contrasted with Spying out, or careful
examination.
Tỳ
Đầu Lợi: Vaidurya (skt).
1)
Lưu Ly, một trong thất bảo—Lapis-lazuli, one of the seven precious
things—See Thất Bảo.
2)
Tên một ngọn núi gần Varanasi: Name of a mountain near Varanasi.
Tỳ
Đê La: Vikara (skt)—Tỳ Khư La—Một nữ quản gia cho dòng
họ Thích Ca, người có rất nhiều chìa khóa quanh lưng. Bà
luyến ái công việc đến nỗi không còn ao ước đến giác
ngộ nữa—An old housekeeper with many keys round her waist who had
charge of the Sakya household, and who loved her things so much that she
did not wish to be enlightened.
Tỳ
Đề Ha: Videha (skt)—Phật Đề Ba—Phất Ư Đãi.
1)
Tên gọi tắt của Đông Đại Châu, nằm về phía đông của
núi Tu Di: An abbreviation for Purvavideha, the continent east of Mount
Meru.
2)
Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ Điển thì Tỳ Đề Ha
là một tên gọi khác của thành Tỳ Xá Lê và vùng phụ cận
Mathava bây giờ: According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Videha is another name for Vaisali and the region near
Mathava.
Tỳ
Giá La: Vicara (skt)—Tầm hay trạng thái tâm trong giai đoạn
đầu thiền định—Applied attention, interpreted as pondering, investigating;
the state of mind in the early stage of dhyana meditation.
**
For more information, please see Tỳ Đát Ca.
Tỳ
Già La: Vyakarana (skt)—Tỳ Da Yết Lạt Nam—Tỳ Hà Yết Lợi
Nã—Theo Keith trong Trung Anh Phật Học Từ Điển, Tỳ Già Na
(Vyakarana) là Thanh Minh Ký Luận, thuộc về thanh minh trong Ngũ
Minh, là tên gọi chung của tục thư ngữ học; người ta nói
đầu tiên một triệu bài được truyền cho Phạm Vương, tiếp
theo Đế Thích tóm tắt lại thành 10 vạn bài, sau đó Ba Nệ
Ni Tiên tóm tắt thành 8000 bài. Ba Nệ Ni Tiên cũng soạn lại
thành 300 bài tụng—Grammatical analysis, grammar; formal prophecy.
According to Keith in The Dictionary of Chinese-English Buddhist Terms,
Vyakarana is a record and discussion to make clear the sound; in other
words, a grammar, or sutras to reveal right forms of speech; said to have
been given first to Brahma in a million stanzas, abridged by Indra to 100,000
by Panini to 8,000, and later reduced by him to 300.
Tỳ
Ha La: See Vihara in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Ha La Ba La: Viharapala (skt)—Vị hộ pháp giữ chùa—The guardian
of a monastery.
Tỳ
Ha La Sa Nhĩ: Viharasvamin (skt)—Vị thí chủ của tự viện—The
patron or bestower of the monastery.
Tỳ
Kheo: Bhiksu (skt)—Bật Sô—Bức Sô.
(I)
Nghĩa của Tỳ Kheo—The meanings of Bhiksu:
1)
Tỳ có nghĩa là phá, kheo nghĩa là phiền não. Tỳ kheo ám chỉ
người đã phá trừ dục vọng phiền não—“Tỳ” (Bhi) means
destroy and “Kheo” (ksu) means passions and delusions. Bhiksu means
one who destroys the passions and delusions.
2)
Người thoát ly gia đình, từ bỏ của cải và sống tu theo
Phật. Người đã được thọ giới đàn và trì giữ 250 giới
cụ túc—Bhiksu—Mendicant—Buddhist monk—A religious mendicant
who has left home and renounced—Bhikkhu who left home and renounced all
possessions in order to follow the way of Buddha and who has become a fully
ordained monk. A male member of the Buddhist Sangha who has entered homeless
and received full ordination. A Bhiksu’s life is governed by 250 precepts
under the most monastic code—Bhiksu is one who destroys the passions
and delusions.
3)
Tất cả chư Tỳ Kheo đều phải tùy thuộc vào của đàn na
tín thí để sống tu, không có ngoại lệ—All Bhiksus must depend
on alms for living and cultivation, without any exception.
4)
Tất cả chư Tỳ Kheo đều thuộc chủng tử Thích Ca, dòng
họ của Phật—All Bhiksus are Sakya-seeds, offspring of Buddha.
5)
Tỳ kheo còn có nghĩa là người đã xuất gia, đã được giữ
cụ túc giới. Tỳ Kheo có ba nghĩa—Bhiksu still has three meanings:
a.
Khất sĩ: Beggar for food or mendicant—Người chỉ giữ một bình
bát để khất thực nuôi thân, không chất chứa tiền của
thế gian—Someone who has just a single bowl to his name, accumulates
nothing (no worldly money and properties), and relies exclusively
on asking for alms to supply the necessities of life.
b.
Bố ma: Frightener of Mara (delusion)—Bố Ma là người đã phát
tâm thọ giới, phép yết ma đã thành tựu, loài yêu ma phiền
não phải sợ hãi—Someone who has accepted the full set of 250 disciplinary
precepts. His karma has reached the level of development that he immediately
fears delusion.
c.
Phá ác: Destroyer of Evil—Người dùng trí huệ chân chính để
quán sát và phá trừ mọi tật ác phiền não; người chẳng
còn sa đọa vào vòng ái kiến nữa—Someone who has broken through
evil, someone who observes everything with correct wisdom, someone who
has smashed the evil of sensory afflictions, and does not fall into perceptions
molded by desires.
**
For more information, please see Nhị
Chủng Khất Sĩ.
(II)
Những lời dạy của Đức Phật về Tỳ Kheo trong Kinh Pháp
Cú—The Buddha’s teachings on Bhiksu in the Dharmapada Sutra:
1)
Trong hết thảy nhơ cấu đó, vô minh cấu là hơn cả. Các
ngươi có trừ hết vô minh mới trở thành hàng Tỳ Kheo thanh
tịnh—The worst taint is ignorance, the greatest taint. Oh! Bhikshu!
Cast aside this taint and become taintless (Dharmapada 243).
2)
Người nào nghiêm giữ thân tâm, chế ngự khắc phục ráo
riết, thường tu phạm hạnh, không dùng đao gậy gia hại sanh
linh, thì chính người ấy là một Thánh Bà la môn, là Sa môn,
là Tỳ khưu vậy—He who strictly adorned, lived in peace, subdued
all passions, controlled all senses, ceased to injure other beings, is
indeed a holy Brahmin, an ascetic, a bhikshu (Dharmapada 142).
3)
Chỉ mang bình khất thực, đâu phải là Tỳ kheo! Chỉ làm
nghi thức tôn giáo, cũng chẳng Tỳ Kheo vậy!—A man who only
asks others for alms is not a mendicant! Not even if he has professed the
whole Law (Dharmapada 266).
4)
Bỏ thiện và bỏ ác, chuyên tu hạnh thanh tịnh, lấy “biết”
mà ở đời, mới thật là Tỳ Kheo—A man who has transcended
both good and evil; who follows the whole code of morality; who lives with
understanding in this world, is indeed called a bhikshu (Dharmapada 267).
Tỳ
Kheo Đức Vân: Bhikshu cloud of Virtue.
Tỳ
Kheo Hải Vân: Bhikshu Sea Cloud.
Tỳ
Kheo Hội: Tăng Già—Một hội đồng gồm ít nhất là bốn
vị Tăng—An authoritative assembly of at least four monks.
Tỳ
Kheo Ni: Bhiksuni (skt)—Nữ tu Phật giáo, người đã gia nhập
giáo đoàn và nguyện trì giữ 348 hoặc 364 giới Tỳ kheo Ni.
Ngoài ra, Tỳ Kheo Ni phải luôn vâng giữ Bát Kính Giáo—Bhiksuni—Nun—A
female observer of all the commandments—A female mendicant who has entered
into the order of the Buddha and observes the 348 or 364 precepts
for nuns. In addition, a bhiksuni must always observe the eight commanding
respect for the monks (Bát Kính Giáo).
Tỳ
Kheo Ni Bát Kính Giáo: Tám điều mà Tỳ Kheo Ni phải luôn kính
trọng một vị Tỳ Kheo—Bhiksunis’ eight commanding respects for
monks—See Bát Kính Giáo.
Tỳ
Kheo Ni Đầu Tiên: Ngài A Nan đã khẩn khoản xin Phật cho mẹ
là bà Ma Ha Ba Xà Ba Đề, cũng là dì và nhũ mẫu của Đức
Phật, được xuất gia làm Tỳ Kheo Ni đầu tiên. Mười bốn
năm sau ngày Đức Phật thành đạo, Ngài đã nhận dì của
Ngài và các phụ nữ vào giáo đoàn đầu tiên, nhưng Ngài
nói rằng việc nhận người nữ vào giáo đoàn sẽ làm cho
Phật giáo giảm mất đi 500 năm—Ananda insisted the Buddha to
accept his mother, Mahaprajapati, she was also the Buddha’s aunt and
step-mother, to be the first nun to be ordained. In the fourteenth years
after his enlightenment, the Buddha yielded to persuation and admitted
his aunt and women to his order of religious mendicants, but said that
the admission of women would shorten the period of Buddhism by 500 years.
Tỳ
Kheo Ni Giới: The nuns’ 500 rules—See Giới Cụ Túc.
Tỳ
Kheo Thiện Trụ: Bhikshu Good Dwelling.
Tỳ
La Nã Yết Sa Bà: Viranakacchapa (skt)—Con rùa—A tortoise—A turtle.
Tỳ
La San Nã: Virasana (skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ
Điển, Tỳ La San Nã là một vương quốc cổ trong khu Doab giữa
sông Hằng và Yamuna, bây giờ là Karsanah—According to Eitel in
The Dictionary od Chinese-English Buddhist Terms, Virasana, an ancient
kingdom and city in the Doab between the Ganges and the Yamuna. The modern
Karsanah.
Tỳ
Lam Bà: Pralamba (skt).
1)
Tên của một loại bạo phong: Name of a strong wind.
2)
Tên của một loại La sát Nữ: Name of one of the raksasis.
Tỳ
Lam Phong: Vairambha (skt).
1)
Một loại gió lan khắp vũ trụ, khi thổi đến đâu thì nơi
đó phải tan hoại: The great wind which finally scatters the universe.
2)
Địa luân nằm bên trên phong luân hay vòng xoắn của gió,
phong luân nầy lại nằm bên dưới thủy luân: The circle of
wind under the circle of water on which the world rests.
Tỳ
Lặc: Pitaka (skt)—Một thuật ngữ của tông Thiên Thai để
chỉ Tạng Giáo Tiểu Thừa—A T’ien-T’ai term for the
Hinayana Pitaka.
Tỳ
Lê Da: Virya (skt).
1)
Năng lực: Strength—Energy.
2)
Tinh Tấn: Ba la mật thứ tư trong mười Ba La Mật—Zeal—Pure
progress, the fourth of the ten paramitas.
Tỳ
Lợi Sai: Vrksa (skt).
1)
Cây: A tree.
2)
Ngạ quỷ: Hungry ghost.
3)
Chó sói: A wolf.
Tỳ
Lô Giá Na Phật: See Vairocana in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Lư Xá Da: See Vairocana in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Lưu Ba Xoa: Virupaksa (skt)—Tỳ Lưu Lâu Bát Xoa—Tỵ Lưu Ba A
Xoa—Một trong Tứ Thiên Vương, Quảng Mục Thiên Vương (có
đôi mắt bất thường, ba mắt, mắt ác), hộ trì phương Tây,
có màu đỏ—Irregular-eyed, or three-eyed like Siva, translated wide-eyed,
or evil-eyed; one of the four maharajas, guardian of the West, lord of
nagas, color red.
Tỳ
Lưu Ly: Virudhaka (skt).
1)
Một trong Tứ Thiên Vương, hộ trì phương Nam, màu xanh, còn
được biết như là—One of the four maharajas, guardina of the South,
colour blue, also known as:
a)
Lưu Ly Vương: Crystal king.
b)
Ác Sinh Vương: Ill-born king.
2)
Tên của vua nước Câu Xá La (con trai vua Ba Tư Nặc), người
đã tiêu diệt thành Ca Tỳ La Vệ: Name of a king of Kosala (son
of Prasenajit), destroyer of Kapilavastu.
3)
Tên vua Iksvaku, cha đẻ của bốn vị sáng lập của thành Ca
Tỳ La Vệ: Iksvaku, father of the four founders of Kapilavastu.
Tỳ
Ly Da Tê Na: Viryasena (skt)—Tên vị Thầy của Ngài Huyền Trang
tại Tịnh Xá Hiền Kiếp—An instructor of Hsuan-Tsang at Bhadravihara
Tỳ
Ma: Bhima (skt).
1)
Phu nhân của Durga: A form of Durga, his wife (the terrible).
2)
Theo Eitel trong trung Anh Phật Học Từ Điển, Tỳ Ma là một
thành phố nằm về phía tây của Khotan, có một tượng Phật
mà người ta nói đã tự di chuyển từ Udyana—According to Eitel
in The Dictionary of Chinese-English Buddhist Terms, Bhima, a city west
of Khotan, possessing a statue of Budha said to have transported itself
from Udyana.
Tỳ
Ma Chất Đa: Vimalacitra (skt)—Vua của loài A Tu La, cư ngụ nơi
đáy biển, cha vợ của Trời Đế Thích—A king of asuras, residing
at the bottom of the ocean, father of Indra’s wife.
Tỳ
Ma La: Vimala (skt).
1)
Vô Cấu: Unsullied—Pure.
2)
Tên một con sông ở Ấn Độ: Name of a river in India.
3)
Phu nhân của Thần Siva: Siva’ wife.
Tỳ
Ma La Cật: Vimalakirti (skt)—See Vimalakirti and Vimalakirti-Sutra
in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Ma Tự: Một tự viện nằm về phía Tây của Khotan, nơi mà
những người Hung Nô đã được giáo hóa để quay về với
đạo Phật—A monastery west of Khotan, where the Huns are said
to have been converted to Buddhism.
Tỳ
Mục Cù Sa: Vimuktaghosa (skt)—Tỳ Mục Đa La—Tiếng của Đức
Phật giải thoát khỏi mọi sự sợ hãi—The Buddha’s voice
of liberation from all fear.
Tỳ
Mục Đa La: See Tỳ Mục Cù Sa.
Tỳ
Mục Xoa: Vimoksa (skt)—Tỳ Mộc Để—Tỳ Mộc Xoa—Hữu vi
Giải thoát (vô vi giải thoát là Mộc Xoa)—Liberation—Emancipation—Deliverance—Salvation.
Tỳ
Na Dạ: Luật—See Vinaya in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Na Dạ Ca: Vinayaka (skt)—Tỳ Na Da Ca—Tỳ Na Dã Ca—Phệ Na
Dã Đát Ca—Thường Tùy Ma hay Chướng Ngại Thần, mình người
mũi voi, là loại ác quỷ thần thường gây ra trở ngại hay
tai nạn cho con người—A hinderer, the elephant god or Ganesa; a
demon with a man’s body and elephant’s head, which places obstacles
in the way.
Tỳ
Na Đát Ca: Vinataka (skt)—Tỳ Nê Tra Ca—Tỳ Na Dạ Ca.
1)
See Tỳ Na Dạ Ca.
2)
Núi thứ sáu trong 7 núi Kim Sơn: The sixth of the seven concentric
circles around Mount Meru.
3)
Bất cứ núi nào có hình dáng giống như Núi Tượng Đầu:
Any mountain resembling an elephant.
Tỳ
Nại Da: Vinaya (skt).
(A)
Nghĩa của Tỳ Nại Da—The meanings of Vinaya: Giới luật mà
Đức Phật đã giảng thuyết: Ordinances—Moral training; the disciplinary
rules; the precepts and commands of moral asceticism and monastic discipline,
said to have been given by Buddha.
(B)
Tác dụng của Tỳ Nại Da—The purposes of Vinaya:
1)
Diệt tội: Destroying sin.
2)
Điều phục thân khẩu ý: Subjugation of deed, word, and thought.
3)
Ly hành ác nghiệp: Separation from evil action.
**
For more information, please see Vinaya
in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Nại Da Tạng: Vinayapitaka (skt)—Phần thứ hai trong Tam Tạng
Kinh Điển, người ta nói là được soạn bởi ngài Ưu Ba Li—The
second portion of the Tripitaka, said to have been compiled by Upali.
Tỳ
Nhã Để: Vijnapti (skt)—Thức hay sự phân biệt rõ ràng—Knowledge—Understanding—Information—Report—Representation.
Tỳ
Nhã Để Ma Đát Thích Đa: Vijnaptimatrata (skt)—Duy Thức—Reality
is nothing but representations or ideas.
**
For more information, please see Tỳ Xa Na, Thức in Vietnamese-English
Section, and Vijnana in Sanskri/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Ni Đa Lưu Chi: Vinitaruci (?-594)—Ngài gốc người nam Ấn, sanh
trưởng trong một gia đình Bà La Môn. Sau khi xuất gia, ngài
du hành khắp các miền tây và nam Ấn Độ để học thiền.
Ngài đến Trường An năm 574. Theo Hòa Thượng Thích Thanh Từ
trong Thiền Sư Việt Nam, sau khi gặp và được Tổ Tăng Xán
khuyến tấn, ngài Tỳ Ni Đa Lưu Chi đã sang Việt Nam, ngài
là vị sơ tổ đã sáng lập ra dòng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi
tại Việt Nam. Ngài đã hoằng hóa tại Việt Nam gần hai mươi
năm cho đến khi thị tịch vào năm 594—He was from South India,
from a Brhamin family. After he joined the Sangha, he travelled all over
the west and south India to study meditation. He came to Chang-An in 574
A.D. According to the Most Venerable Thích Thanh Từ in the Vietnamese
Zen Masters, after meeting the Third Patriarch in China, Seng-Ts’an,
Vinitaruci went to Vietnam to establish a Zen Sect there. Vinitaruci was
the first patriarch of the Vinitaruci Zen Sect in Vietnam. He spent almost
twenty years to expand Buddhism in Vietnam until he passed away in 594.
Tỳ
Ni Luật: See Vinaya in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Phật Lược: Vaipulya (skt).
1)
Phương Quảng: Rộng rãi—Large—Spacious—Expanded—Enlarged.
2)
Kinh Phương Quảng—Sutras of an expanded nature, especially expansion
of the doctrine.
a)
Tiểu Thừa Phương Quảng: Kinh Trường A Hàm—Hinayana Sutras
of expansion of the doctrine, i.e. the Agama Sutras.
b)
Đại Thừa Phương Quảng: Kinh Hoa Nghiêm và Kinh Pháp Hoa—Mahayana
Sutras of expansion of the doctrine, i.e. the Hua-Yen Sutra and the Lotus
Sutra.
Tỳ
Phệ Già: Viveka (skt).
1)
Sự biện biệt hay “thanh biện”—Discrimination, a clear distinction
or discrimination.
2)
Bát Tỳ Phệ Già: Bhavaviveka (skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật
Học Từ Điển, Tỳ Phệ Già (Bhavaviveka) là một đệ tử
của ngài Long Thọ lui về hang đá ẩn tu chờ Đức Hạ sanh
Di Lặc—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English Buddhist
Terms, Bhavaviveka, a disciple of Nagarjuna, who retired to a rock cavern
to await the coming of Maitreya.
Tỳ
Phệ Lưu Ly: Vaidurya (skt)—See Tỳ Đầu Lợi (1).
Tỳ
Phú La: Vipula (skt)—Tỳ Bố La.
1)
Quảng Đại: Sâu rộng vô bờ, không thể đo lường được—Large—Broad—Spacious—See
Tỳ Phật Lược (1).
2)
Một ngọn núi gần Kusagarapura, trong xứ Ma Kiệt Đà: A mountain
near Kusagarapura, in Magadha.
Tỳ
Sa Môn Ngũ Đồng Tử: Năm sứ giả của Tỳ Sa Môn—The five
messengers of Vaisravana.
Tỳ
Sa Môn Thiên Vương: Vaisravana (skt).
1)
Đa Văn Thiên Vương, là một trong bốn vị Thiên Vương hộ
thế. Vị trời này có tên “Đa Văn” là vì ngài thường
hay bảo hộ đạo tràng của Như Lai và ưa nghe Phật thuyết
pháp. Màu vàng: One of the four Maharajas, guardian of the north, king
of Yaksas, has the title “universal or much hearing or learning, said
to be so called because he heard the Buddha’s preaching. Colour
yellow.
2)
Đối với Thai Tạng Mạn Đồ La thì vị nầy ở bên cửa
Bắc: He resided in the north of the Garbhadhatu Mandala.
3)
Đối với Kim Cang Tạng Mạn Đồ La thì vị nầy ở phương
Tây: He resided in the west of the Vajradhatu Mandala.
4)
Tỳ Sa Môn Thiên Vương là con trai nổi tiếng của Visravas—Vaisravana
was son of Visravas, which is from Visru, to be heard of far and wide,
celebrated, and should be understood in this sense.
5)
Tỳ Sa Môn là vị Diêm Vương theo truyền thuyết của Ấn Độ,
là vua của loài quỷ; về sau nầy là thần tài, ngự trị
phương Bắc. Huyền Trang đã xây một ngôi đền cho ngài vào
năm 753 sau Tây Lịch, từ đó ngài trở thành ông Thần Tài
của dân Trung Quốc và hộ pháp tại cổng vào các tự viện.
Tay phải cầm phướn, tay trái cầm một viên bảo châu, dưới
chân ngài có hai con quỷ: Vaisravana is Kuvera, or Kubera, the Indian
Pluto; originally a chief of evil spirit, afterwards the god of riches,
and ruler of the northern quarter. Hsuan-Tsang built a temple to him in
753 A.D., since which he has been the god of wealth in China and guardian
at the entrance of Buddhist temples. In his right hand he often holds a
banner or a lance, in his left a pearl or shrine, or a mongoose out of
whose mouth jewels are pouring; under his feet are two demons.
Tỳ
Sa Nã: Visana (skt).
1)
Độc giác: The single horn of the rhinoceros.
2)
Danh hiệu của Độc Giác Phật: An epithet for a Pratyeka-buddha.
3)
Duyên Giác: Buddhist Practitioner whose aim is his own salvation.
Tỳ
Sái Ca: Visakha (skt)—Một trong những quyến thuộc của Tỳ
Sa Môn Thiên Vương—One of the retinue of vaisravana.
Tỳ
Thấp Bà: Tên của một loại gió, người ta nói đây là chuyển
ngữ Phạn của Tỳ Xá—A wind, said to be a transliteration
of Visva.
Tỳ
Thê: Vidya (skt).
1)
Kiến Thức: Knowledge—Learning—Philosophy.
2)
Khoa Học: Science.
3)
Minh Chú: Incantation to get rid of all delusion.
Tỳ
Thi Sa: Visesa (skt)—Giáo thuyết “Tinh Yếu Cá Biệt” của
trường phái Vệ Thế Sư, được sáng lập bởi ngài Kanada—The
doctrine of particular or individual essence, i.e. the nature of the nine
fundamental substances; it is the doctrine of the Vaisesika school of philosophy
founded by Kanada.
Tỳ
Thủ Yết Ma: Visvakarman (skt)—Tỳ Thấp Phược Yết Ma.
1)
Thợ Thuyền: Doers—Makers.
2)
Đại thần của Trời Đế Thích, vị thần trông coi việc
xây dựng. Tất cả thợ thuyền ở Tây Thiên Trúc đều xem
ngài là vị Thần bảo hộ: A minister of Indra, and his director
of works. He is the architect of the universe and patron of artisans.
Tỳ
Trà: Bhida or Panca-nada (skt)—Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học
Từ Điển của Giáo Sư Soothill, Tỳ Trà là tên một vương
quốc cổ lấy tên theo tên kinh đô Tỳ Trà mà bây giờ thuộc
vùng Punjab—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Bhida was an ancient kingdom called after its capital Bhida,
the present Punjab.
Tỳ
Xa Mật Đa La: Visvamitra (skt)—Tên của một vị thầy dạy
Đức Phật Thích Ca lúc còn nhỏ—Name of Sakyamuni’s school
teacher.
Tỳ
Xa Na: Vijnana (skt)—Tỳ Nhã Nam—Liễu biệt hay sự phân biệt
rõ ràng—Consciousness or intellect—Knowledge—Perception—Understanding.
**
For more information, please see Thức in Vietnamese-English Section,
and Vijnana in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Xá: Vesa (skt).
1)
Cửa vào: Entrance.
2)
Nhà: House.
3)
Trang sức: Adornment.
4)
Gái giang hồ: Prostitute.
5)
Giai cấp nông dân và thương nhân ở Ấn Độ: The third caste
of farmers and traders in India.
Tỳ
Xá Da: Picasa (skt)—Đạm Tinh Khí Quỷ, loại quỷ hút máu và
tinh khí—A type of evil god that suck blood and eats phlegm.
Tỳ
Xá Chi: Pisaci (skt)—Tỳ Xá Giá—Nữ quỷ—Female sprites, or
demons.
Tỳ
Xá Giá: See Tỳ Xá Chi.
Tỳ
Xá Khư: Visakha or Vaisakha (skt)—Một trong những chòm sao mà
người Trung Hoa diễn dịch là tên ngôi sao từ giữa tháng
thứ hai đến giữa tháng thứ ba, tên là Trưởng Dưỡng—One
of the constelations, similar to the third of the Chinese constellations,
the Chinese inpterpret it as from the middle of their second to the middle
of their third month.
Tỳ
Xá Khư Mẫu:
1)
Lộc Mẫu: Con hươu mẹ—A female gazelle.
2)
Tên của một người đàn bà giàu có, vợ của ngài Cấp Cô
Độc, đã cùng chồng dâng hiến vườn Kỳ Thọ cho Phật:
Viasakha, name of a wealthy matron who with her husband gave a vihara to
Sakyamuni, wife of Anathapindika.
Tỳ
Xá La: Visala (skt)—Một vị Thần hộ pháp đã bảo hộ tượng
Phật và mang đến dâng lên vua Minh Đế đời nhà Hán—A deity
who is said to have protected the image of Buddha brought to Ming-Ti of
the Han dynasty.
Tỳ
Xá Ly: Vaisali (skt)—Tỳ Da Ly-Bề Xá Ly—Duy Da—Duy Da Ly—Bề
Xá Lệ Dạ—Phệ Xá Ly—Theo Eitel trong Trung Anh Phật Học
Từ Điển, Tỳ Xá Ly là tên của kinh đô nước Quảng Nghiêm
hùng mạnh, một vương quốc cổ ở Trung Ấn, nơi 700 vị Hiền
Thánh đã kết tập kinh điển lần thứ hai, bây giờ gần
Bassahar, thuộc Bihar, phía bắc Patna. Thành Tỳ Xá Ly từng là
thành trì Phật giáo trong những ngày đầu. Các nhà hành hương
Trung Hoa như Pháp Hiển và Huyền Trang, trên đường đi qua
Ấn Độ đã ghé lại Tỳ Xá Ly. Huyền Trang mô tả thành phố
nầy trải rộng trên một diện tích từ 10 đến 12 dậm
vuông. Ông viết rằng bên trong bên ngoài và khắp nơi xung
quanh thành phố, số đền chùa nhiều đến nỗi không sao kể
hết. Tiếc thay, trên vùng đất nầy hiện nay hầu như không
còn nhìn thấy một di tích đền chùa nào cả. Tại Kolhua,
cách Raja Bisal ko Gadh hai dặm về phía tây bắc, có một trụ
đá nguyên khối, dân địa phương gọi là Bhimsen, bằng sa
thạch mài thật láng, bên trên có một đầu trụ hình chuông
nâng đỡ một tượng sư tử đứng trên bệ vuông. Trụ nầy
cao hơn mặt đất hiện nay khoảng 7 mét, một đoạn trụ dài
bị chôn vùi dưới đất qua dòng thời gian. Nhìn kiểu dáng
thì giống các trụ đá của vua A Dục, nhưng đào xới xung
quanh thân trụ thì chẳng thấy một dòng chữ nào của vua
A Dục cả. Tuy nhiên, có thể xác định đây là một trong
các trụ đá của vua A Dục mà Huyền Trang đã nói đến tại
Tỳ Xá Ly ngày xưa. Dãy dài các cây trụ thuộc quận Champaran
và quận Muzaffarpur tại Ramapurva, LauriyaAraraj, Lauriya Nandagadh
và Kolhua, được xem là đã đánh dấu các chặng đường trên
con đường vua A Dục đi từ thành Hoa Thị (Pataliputra) đến
Lâm Tỳ Ni khi ông lên ngôi được 20 năm. Cách một quảng
ngắn về phía nam có một hồ nước nhỏ, có tên là Rama-kunda,
đã được Cunningham xác định là hồ khỉ (Markata-hrada) ngày
xưa, và người ta cho rằng hồ nầy do một bầy khỉ đào
để lấy nước cho Đức Phật dùng. Về phía tây bắc có
một gò đống đổ nát, nay chỉ còn cao độ 5 mét và dưới
đáy có đường kính độ 20 mét, được xác định là những
gì còn lại của ngôi tháp A Dục mà Huyền Trang đã nói đến.
Trên đỉnh gò nầy có một ngôi đền bằng gạch kiểu mới
bên trong có một tượng Phật thời Trung cổ. Theo lời kể
lại thì Đức Phật đã đến viếng nơi nầy ba lần khi ngài
còn tại thế. Cũng theo lời kể thì trong một lần đến đây,
ngài đã được bầy khỉ dâng một chén mật, sự kiện được
cho là một trong tám sự kiện lớn trong đời Đức Phật.
Cũng tại nơi nầy, Đức Phật đã loan báo ngày sắp nhập
diệt của mình, và sau khi ngài nhập Niết Bàn, người xứ
Quảng Nghiêm đã dựng một bảo tháp trên phần chia xá lợi
của Ngài. Hơn một trăm năm sau ngày diệt độ của Đức
Phật, Nghị Hội Kết Tập lần hai đã diễn ra tại đây.
Đối với Kỳ Na giáo thì Tỳ Xá Ly là nơi sinh ra của Mahavira,
vị Tirthankara Kỳ Na giáo thứ hai mươi bốn. Raja Bisal Ka Gadh
được xem là thành lũy của Tỳ Xá Ly. Đây là một gò đất
lớn được lót gạch, cao khoảng hai mét rưỡi trên mặt bằng,
có chu vi gần một dậm. Lúc đầu được bao bọc bởi một
con mương, thành nầy có lối ra vào ở phía nam bằng con đường
đất cao. Các cuộc khai quật đã làm lộ ra phần nền của
những tòa nhà nằm trên một mặt bằng không đều, có thể
có niên đại từ thời Gupta. Các phát hiện đáng kể là những
con dấu chứng tỏ thành Tỳ Xá Ly đã từng là một đầu
não hành chánh quan trọng trong thời kỳ Gupta, và một
con dấu đáng chú ý, khắc chữ Maurya, thuộc về một tiền
đồn tuần tra ở Tỳ Xá Ly—According to Eitel in The Dictionary
of Chinese-English Buddhist Terms, Vaisali, an ancient kingdom and city
and the capital the powerful Licchavis, where the second synod was held
with 700 famous learned monks, near Basarh (Bassahar), in Bihar, north
of Patna. The city of Vaisali was a stronghold Buddhism in early days.
The Chinese pilgrims, i.e., Fa-Hsien and Hsuan-Tsang, visited Vaisali in
the course of their travels. Hsuan-Tsang described the city as covering
an area of 10 to 12 square miles. He wrote that, within and without
and all around the town of Vaisali, the sacred monuments were so numerous
that it was difficult to mention them all. Unfortunately, the area is now
practically denuded of any visible remains of religious edifices. At Kolhua,
two miles to the north-west of Raja Bisal ka Gadh, there stands a monolithic,
locally known as Bhimsen’s Lath of highly sandstone surmounted by a bell-shaped
capital that supported by a bell-shaped capital and supports on the sedent
figure of a lion on a square abacus. It is about 22 feet above represent
ground level, a considerable portion having sunk underground in the course
of time. In Style it resembles the edict pillars of Asoka, but diggings
round the shaft have failed to reveal any Asokan inscription. Nevertheless,
it can be identified with one of the Asoka pillars mentioned by Hsuan-Tsang
at the site of ancient Vaisali. The line of pillars in the Champaran and
Muzaffarpur district, at Ramapurva, Lauriya Araraj, Lauriya Nandagadh,
and Kolhua, is believed to have marked the stages of a royal journey from
Pataliputra to Lumbini which Asoka undertook in the 20th year of his consecration.
Nearby to the south, there is a small tank, called Rama-kunda, identified
by Cunningham with the ancient Markata-hara or monkey’s tank, believed
to have been dug by a colony of monkeys for the use of the Buddha. To the
northwest there is a ruined mound, at present only 15 feet high and with
a diameter of about 65 feet at the base, which has been identified with
the remains of the Asoka stupa mentioned by Hsuan-Tsang. On the summit
of this mound stands a modern brick temple enshrining a medieval image
of Buddha. The Buddha is said to have visited in three times during his
life-time. In once of these visits, several monkeys are said to have
offered the Buddha a bowl of honey, an incident mentioned among the eight
great events in the life of the Buddha. It was here again that the Buddha
announced his approaching nirvana, and after the nirvana the Licchavis
are said to have errected a stupa over their share of the remains of the
Buddha. A little over a hundred years after the nirvana, the Secon Buddhist
Council was held here. To Jaina also, Vaisali was equally sacred, being
the birth-place of Mahavira, the twenty-fourth Jaina Tirthankara. The site
of Raja Bisal ka Gadh is believed to represent the citadel of Vaisali.
It consists of large brick covered mound, about eight feet above the surrounding
level and slightly less than a mile in circumference. Originally surrounded
by a ditch, it was approached by a broad embanked causeway from the south.
Excavations have exposed the foundations of old buildings of irregular
plan which may date back to the Gupta period. Besides, the most interesting
finds consist of a large number of clay seals. The official seals indicate
the Vaisali was an important administrative headquarters in the Gupta period,
and an interesting seal, engraved in characters of the Maurya period, refers
to the patrol outpost at Vaisali.
**
See Vaisali in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Xá Na: Tỳ Lư Xá Na—See Vairocana in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỳ
Xá Phù: Visvabhu (skt)—Tỳ Thấp Bà Bộ—Tỳ Thứ Bà Phụ—Tỳ
Nhiếp La—Tỳ Thứ Sa Phó—Tỳ Nhiếp La—Tỳ Xá Bà.
1)
Vị Phật thứ hai trong kiếp thứ 31: The second Buddha of the 31st
kalpa.
2)
Trong Kinh Trường A Hàm, Tỳ Xá Phù là Đức Phật thứ 1000
trong kiếp trước, vị Phật thứ ba trong bảy vị cổ Phật,
bậc đã hai lần độ được 130.000 người: Acording to The Long
Discourses of the Buddha, Visvabhu was the last 1,000th Buddha of
the preceding kalpa, the third of the Sapta Buddha, who converted on two
occasions 130,000 persons.
Tỳ
Xá Xa: Pisacah (skt)—Tỳ Xá Giá—Tỳ Xá Chi—Loài quỷ trong
họ Trì Quốc Thiên—Demons or goblins in the retinue of Dhrtarastra.
Tỷ:
1)
Lổ mũi: Ghrana (skt)—Lổ mũi là một trong ngũ căn, cũng là
một trong lục thức—Nose, one of the five indriyas; the organ of
smell; one of the six vijnanas, or perceptions, the sense of smell.
2)
Màu tím—Purple—Dark red.
Tỷ
Bà Sa: Vibhasa (skt)—See Tỳ Bà Sa.
Tỷ
Cách Thiền Sư: Vị thiền sư mà lổ mũi và các căn khác (ngũ
căn) đã cắt đứt khỏi dòng cảm thọ—Dhyana master with nose
and other organs shut off from sensation.
Tỷ
Căn: Lổ mũi—The organ of smell.
Tỷ
Cô: Vị nữ Thần trú ngụ nơi hầm phẩn—The goddess of the
cesspool.
Tỷ
Dụ: For instance—For example—Example.
Tỷ
Đa: Cha—Father.
Tỷ
Kheo: See Tỳ Kheo.
Tỷ
Kheo Ni: See Tỳ Kheo Ni.
Tỷ
Lạc Ba A Xoa: Virupaksa (skt).
1)
Một trong những vị thần canh giữ tứ phương quanh núi Tu
Di: One of the lokapalas, or guardians of the four cardinal points of Mount
Sumeru—See Lokapala in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
2)
Ở Trung Quốc, vị Thần nầy được xem như “Quảng Mục”
Thiên Vương, da màu đỏ, tay phải cầm một cái tháp nhỏ,
tay trái cầm một con rắn: In China known as “Wide-eyed” guardians,
red in colour, with a small pagoda in his right hand, and a serpent in
his left.
3)
Người ta cũng thờ vị Thần nầy như một trong nhị thập
tứ vị Thiên Tôn bên Trung Quốc: In China worshipped as one of
the twenty-four Deva Arya.
4)
Tên của Thần Ma Hê Thủ La: A name for Mahesvara or Rudra (Siva).
Tỷ
Lệ: Proportion—Ratio.
Tỷ
Lượng: Inference, i.e. fire from smoke—See Nhị Lượng, and Tông
Nhân Dụ.
Tỷ
Lượng Tương Vi: Viruddha (skt)—Một trong chín lỗi trong Tông
Pháp trong 33 lỗi của Nhân Minh như nói cái bình là thường
hằng vĩnh cửu vì tính sở tác của nó (nhân)—A contradicting
example or analogy in logic, such as the vase is permanent or eternal because
of its nature; one of the nine , in the proposition, of the thirty-three
possible fallacies in a syllogism.
Tỷ
Ma: Tỷ Ma Kim—Vàng ròng—Pure gold.
Tỷ
Ma Kim: Vàng ròng—Pure gold.
Tỷ
Ma Nhẫn Nhục: Hình tượng Phật, tĩnh lặng và hững hờ trước
những sướng khổ của cuộc đời—The Buddha’s image in atitude
of calmness and indifference to pleasure and pain.
Tỷ
Na Dạ: See Vinaya in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Tỷ
Nhập: Tỷ căn và tỷ thức—Organ and sense of smell.
Tỷ
Như: See Tỷ Dụ.
Tỷ
Thức: Tỷ thức phát triển trên những điều kiện của khứu
giác. Tỷ thức tùy thuộc hoàn toàn nơi tỷ căn. Nơi một
người mất khả năng khứu giác, thì khứu giác và mùi vị
không bao giờ gặp nhau, do đó tỷ thức không khởi sanh. Người
tu Phật phải cố gắng đóng bớt tỷ căn—The sensation or
perception of smell—Smell consciousness—Nose consciousness—Olfactory
consciousness—The nose consciousness develops immediately from the dominant
condition of the nose faculty when it focuses on smell. Nose consciousness
completely dependents on the nose faculty. Someone who lacks smelling capability,
nose faculty and smell never meet, therefore, nose consciousness will never
arise. Buddhist cultivators should always practise meditation to stop or
close the nose consciousness.
Tỷ
Tức:
1)
Hơi thở bằng mũi: The breath of the nostrils.
2)
Tỷ thức: The perception of smell.
Tỷ
Xa Khư: Vaisakha (skt)—Tháng thứ hai của mùa xuân—The second
month of spring.
**
For more information, please see Thập Nhị Nguyệt (2) in Vietnamese-English
Section.
Tỷ
Y: Tỷ Phục—Y màu tím hay đỏ thẳm, mà người ta nói là
dành riêng cho một số Tăng dưới thời nhà Đường—The purple
robe, said to have been bestowed on certain monks during the T’ang dynasty.
