CHƯƠNG
VII
THIỀN
ĐỊNH VỀ TRAO ĐỔI
NHẬN
VÀ CHO
Chúng
ta hãy giữ thân thể trong một tư thế thoải mái, xương sống
thẳng. Liên quan đến lời nói, người ta để hơi thở tự
nhiên, và về tâm thức, người ta an trụ trong trạng thái
tự nhiên của tâm thức, không để cho các xúc cảm lôi cuốn.
Bây
giờ, chúng ta hãy thực hành thở ra bằng lỗ mũi phải, trái
và cả hai lỗ mũi như đã thấy chiều hôm qua, đồng thời
nghĩ rằng chúng ta trục xuất mọi tình thức tiêu cực và
các kết bế chúng đi ra và bị thiêu hủy trong ngọn lửa
trí huệ trước mặt.
Chúng
ta hãy dùng như một chỗ dựa cho thiền định là một quả
cầu ánh sáng trắng trong khoảng không trước mặt. Nếu quen
với các kỹ thuật quán tưởng, chúng ta có thể quán tưởng
trong hình cầu ánh sáng đó hình tướng của Phật Đại Bi
Quán Thế Âm ; nếu không chỉ cần quán tưởng quả cầu ánh
sáng trắng và biết rằng nó chứa đựng tinh chất, sự hiện
diện của tâm giác ngộ của chư Phật ba đời, và cũng là
tinh chất của năng lực tích cực.
Người
ta hãy tập trung trên quả cầu ánh sáng này từ đó phóng
ra những tia sáng về phía chúng ta và thấm nhập toàn thân
chúng ta, tịnh hóa mọi khổ đau và mọi chướng ngại che
ám. Thân thể chúng ta hoàn toàn trở nên trong suốt, một thân
thể ánh sáng.
Bây
giờ, chúng ta hãy làm trong chốc lát sự thiền định về
nhận và cho như chúng ta đã thấy vừa rồi. Giờ đây khi
thân tâm chúng ta hoàn toàn thanh tịnh trong dạng ánh sáng,
chúng ta hãy nghĩ rằng với mỗi hơi thở ra chúng ta gởi đến
mọi chúng sanh những tia sáng chúng làm dịu, xóa tan mọi khổ
đau của họ, và với mỗi hơi thở vào chúng ta hấp thu vào
trong chúng ta tất cả mọi khổ đau có thể có, chuyển hóa
chúng toàn triệt bằng năng lực đại bi, và chúng ta lại
gởi những làn sóng đại bi về với các chúng sanh, bắt đầu
từ các người thân cận, bạn bè, gia đình, để tiếp theo
kéo dài đến tất cả chúng sanh.
Chúng
ta hãy ở yên trong chốc lát trong trạng thái tự nhiên một
cách hoàn toàn giản dị, không dùng một điểm dựa nào.
Khi
chỉ ngồi yên trong trạng thái tự nhiên, trong một thời gian
ngắn, không có niệm tưởng, tâm thức bình thản, lặng lẽ,
đó là điều người ta gọi là phương diện định tĩnh, bất
động. Nhưng tâm trạng này không kéo dài lâu, những niệm
tưởng khác nhau bắt đầu khởi lên vì những điều chúng
ta đã làm hay phải làm, hay những tư tưởng về cách chúng
ta thiền định, hay về chúng ta phải thiền định thế nào...
Thế thì có chuyển động xảy ra : nếu người ta biết rằng
đó chỉ là một chuyển động của niệm tưởng và không
theo chúng, mà chỉ đơn giản ở trong trạng thái tâm thức
tỉnh giác, xem thấy các niệm mà không theo chúng, nhận ra
bản tánh của chúng, đó là ba phương diện khác nhau, ba giai
đoạn khác nhau của thiền định. Người ta phân biệt chúng
ra để hiểu rõ chúng hơn nhưng đó không phải là các yếu
tố riêng rẽ. Giống như đại dương : nó có thể động lay
với các ngọn sóng hay hoàn toàn tĩnh lặng, mà thật chỉ
là nước.
Vậy
người ta hãy thử dẫn tâm thức về trong trạng thái bản
nhiên của nó, và thay vì theo các niệm tưởng, người ta thử
nhận ra bản tánh của chúng và luôn luôn dẫn tâm thức trở
về trạng thái bản nhiên thuần nhứt, không biến chất của
nó. Cũng không nên nóng nảy khi có những chuyển động của
tâm thức ; dầu các niệm có “tốt” hay “xấu”, thì điều
đó chẳng có gì quan trọng, điều quan trọng là không theo
chúng, nhận ra chúng chỉ là chuyển động của tâm thức,
và an trụ trong trạng thái bản nhiên.
Đoạn
nầy đề cập đến sự nhận biết bản tánh của tâm thức
là một phần của thiền quán vipassana.
Vipassana
(quán) nghĩa là nhận ra bản tánh của tâm thức mình. Về
vấn đề này, thật rất ích lợi khi làm những thiền định
ngắn và đều đặn để khai triển một sự vững chãi của
tâm thức và một hiểu biết về các lay động của tâm thức
cho đến lúc người ta nhận ra rằng các chuyển động và
các tình thức có bản chất là trống rỗng và vốn là rốt
ráo giải thoát. Nếu người ta đạt đến sự nhận biết
này và có thể áp dụng điều mình đã chứng biết như thế
vào trong cuộc sống hàng ngày, thì các tri giác của chúng
ta về các hoàn cảnh sẽ thay đổi, chúng ta sẽ thấy sự
vật một cách hoàn toàn khác hẳn, sự tương giao với các
hoàn cảnh khác nhau sẽ trở nên cực kỳ dễ chịu, thoải
mái, chúng ta không còn là tù nhân của chúng nữa.
Chúng
ta hãy kết thúc khóa buổi sáng và sẽ bắt đầu lại lúc
ba giờ. Vài người yêu cầu thiết lập một sự nối kết,
một mối liên lạc với các lời dạy bằng cách quy y. Quy
y là gì ? Đó là một phương tiện để thiết lập một sự
nối kết trực tiếp với tất cả các bậc giác ngộ, đặc
biệt với Đức Phật.
Sự
kiện thiết lập sự nối kết này không có nghĩa rằng người
ta từ bỏ nguồn gốc riêng của chúng ta cũng như các thực
hành hay sự tiến bộ đã đạt được bằng một con đường
khác. Đấy đơn giản là một yếu tố gia thêm, người ta
lập nên một nối kết với các vị giác ngộ.
“Thiết
lập một mối liên lạc trực tiếp với đức Phật” nghĩa
là gì ? Về bề sâu, điều ấy nghĩa là người ta hoàn thành
bước đầu tiên để nhận ra đức Phật bên trong, đức Phật
đang hiện diện trong chúng ta.
Khi
người ta quy y Phật, có vài điều cam kết. Các cam kết này
là kính trọng tất cả các bậc giác ngộ khi chúng ta nương
tựa vào đức Phật ; khi quy y Pháp, người ta giao ước phải
kính trọng tất cả chúng sanh bất cứ thế nào và tìm cách
tránh những cái gì có thể làm hại họ ; khi quy y Tăng, người
ta cam kết tôn trọng những người thực hành Con Đường,
cũng như tất cả những ai thực hành những con đường tâm
linh. Người ta sẽ nói lên lời quy y cũng thường xuyên như
người ta có thể làm trong ngày, tối thiểu là ba lần, và
người ta thử định hướng theo cách tích cực mọi hành vi
của đời sống hàng ngày.
Những
người quan tâm đến việc được quy y có thể đến vào lúc
2g30, chúng tôi sẽ làm lễ quy y vào giờ đó, trước khi tiếp
tục giáo huấn về bardo.
Giờ
đây, chúng ta hãy kết thúc khóa này bằng cách chia xẻ kết
quả tốt lành, nghĩa là mọi năng lực tích cực mà chúng
ta đã chứa góp được trong suốt các giáo huấn, của buổi
thiền định này. Thay vì giữ gìn nó cho chúng ta, chúng ta
hãy đem lại cho nó một chiều kích rộng lớn hơn bằng cách
trải rộng nó cho mọi chúng sanh, đến mức mà nó là một
nguồn của hạnh phúc và an lạc, và chúng ta hãy cầu nguyện
cho điều đó được là một năng lực giúp cho dập tắt mọi
khổ đau, vì chiến tranh, vì nạn đói kém, vì các bệnh tật
đang hoành hành trong thế giới. Vậy thì, hãy ước nguyện
điều ấy nơi tận đáy lòng, chúng ta hãy chia xẻ kết quả
tốt đẹp của cuộc thực hành này.