LVAL ÿ h i ¿n c h o v i Çc b Õ s u n g p h §n h × t r ã t i ¿n g V i Çt c h o W i n d o w s 9 5 v à s a u n à y s a n g W i n d o w s N T t r ß n ê n d Å d à n g h ¡n . ó l à t i ¿n g V i Çt °ãc t h ê m v à o b £n g m ã U n i c o d e n h Ý c ô n g c ça n h ïn g c h u y ê n g i a n g °Ýi V i Çt ß t r o n g n °Ûc v à n g o ¡i q u Ñc n h ° ( J a m e s ) × B á P h °Ûc , N g ô T h a n h N h à n v à N g ô T r u n g V i Çt . " N g a y s a u k h i b £n W i n d o w s 9 5 °ãc p h á t h à n h , n h ó m V i C h â u b ¯t t a y v à o l à m p h i ê n b £n t i ¿n g T h á i t r °Ûc . §u n m 1 9 9 6 , b £n t i ¿n g T h á i c ça W i n d o w s 9 5 v à O f f i c e 9 8 r a Ýi v à V i C h â u n á o n éc m u Ñn t h ñc h i Çn n g a y g i ¥c m ¡ V i Çt h ó a W i n d o w s . V i Çt N a m k h ô n g p h £i l à m Ùt t h Ë p h §n l Ûn t r o n g c h i ¿n l °ãc b £n Ëa h ó a p h §n m Ám c ça " ô n g k h Õn g l Ó M i c r o s o f t " . D o ó , M i c r o s o f t c h É d à n h m Ùt n g â n s á c h h ¿t s éc e o h ¹p c h o d ñ á n p h á t t r i Ãn s £n p h ©m n à y . V i C h â u , m Ùt c ô n g d â n M ù g Ñc V i Çt , °ãc g i a o l à m g i á m Ñc p h á t t r i Ãn c ça D ñ á n W i n d o w s 9 5 t i ¿n g V i Çt . V Ûi V i C h â u , ó l à " m Ùt b °Ûc n h £y v Ít " . B ßi â y l à n h u l i Çu §u t i ê n c ó g i a o d i Çn t i ¿n g V i Çt d o m Ùt t p o à n q u Ñc t ¿ t h i ¿t k ¿, i Áu t r °Ûc ó c h °a b a o g i Ý c ó v à s ½ l à t i Án Á c h o v i Çc p h á t t r i Ãn b Ù én g d ån g O f f i c e 9 7 t i ¿n g V i Çt s a u n à y , b â y g i Ý l à O f f i c e X P t i ¿n g V i Çt . " T ô i t r ß v Á V i Çt N a m l §n §u t i ê n v à o §u n m 1 9 9 6 v à b ¯t §u t ì m k i ¿m n h ïn g t à i n n g b £n Ëa c ù n g t ô i V i Çt h ó a W i n d o w s 9 5 . S a u n h i Áu c u Ùc p h Ïn g v ¥n , t ô i t u y Ãn c h Ín °ãc h a i k ù s °, t r o n g ó c ó N g u y Ån Q u a n g H u y v ëa t Ñt n g h i Çp ¡i h Íc B á c h k h o a H à N Ùi v à t h ¡c s ) i n h i Án c ça ¡i h Íc K h o a h Íc T ñ n h i ê n , S a i g o n . C h ú n g t ô i c ù n g n , c ù n g l à m v i Çc v Ûi n h a u s u Ñt m ¥y t h á n g r ò n g à t ì m h i Ãu t h t n h a n h m Íi c ¥u t r ú c h o ¡t Ùn g b ê n t r o n g h Ç i Áu h à n h W i n d o w s v à l à m c h o n ó h × t r ã t i ¿n g V i Çt . S a u b Ñn t h á n g , W i n d o w s 9 5 t i ¿n g V i Çt °ãc p h á t h à n h . C h í n h t ô i c in g n g ¡c n h i ê n k h ô n g h i Ãu s a o c h ú n g t ô i c ó t h à h o à n t h à n h c ô n g v i Çc n h a n h ¿n t h ¿ v Ûi m Ùt c h ¥t l °ãn g c a o ¿n t h ¿ ! " . T h ¿ g i Ûi n h u l i Çu b ¯t §u c h ú ý ¿n q u Ñc g i a h ì n h c h ï S n à y k h i W i n d o w s 9 5 t i ¿n g V i Çt r a Ýi c u Ñi n m 1 9 9 6 , d ¥u ¥n V i Çt N a m ã °ãc " d p " t r ê n s £n p h ©m c ça M i c r o s o f t . i Áu q u a n t r Ín g n h ¥t c ça n × l ñc t r £ " c o n s a o b i Ãn " t i ¿n g V i Çt v à o d ò n g c h £y c á c n g ô n n g ï t r ê n W i n d o w s c ça n h ó m V i <LVAL L
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
TÆ¯Æ NG QUAN GIá»®A THIỀN VÀ MẬT
Ni Sư ThÃch Nữ Trà HảiI. DẪN NHẬP
Những ngưá»i há»c thiá»n thưá»ng nghe câu: “Äản nguyện không chư sở hữu, thiết váºt tháºt chư sở vôâ€: chỉ cốt thấy má»i hiện tượng Ä‘á»u là không, nhưng nhất thiết đừng là m cho cái không ấy trở thà nh thá»±c có. Có nghÄ©a là đừng “chấp khôngâ€. Bởi vì có rất nhiá»u thứ “không†tùy nÆ¡i chốn, tùy trình độ tu chứng. Trong kinh Trung bá»™, Pháºt lấy và dụ má»™t tá»· kheo sống trong má»™t tịnh thất ở là ng, thì không có những phiá»n não cá»§a là ng mạc chợ búa gá»i là “thôn tưởng†nhưng không phải là không có chúng tá»· kheo, gá»i là “nhân tưởngâ€. Khi vị ấy và o rừng độc cư thiá»n tịnh, thì không có nhân tưởng (vì ở má»™t mình) nhưng còn có những ảo tưởng do Ä‘á»i sống ở rừng gây ra như nghe tiếng cá»p gầm, tiếng phi nhân... gá»i là “lâm tưởngâ€. Cái gì có, vị tá»· kheo xác nháºn là có, cái gì không, vị ấy xác nháºn là không. Như váºy là sá»± sống tỉnh giác cá»§a ngưá»i tu táºp để gá»™t rá»a tham ưu ở Ä‘á»i. Äó là cái “không†đạt được do từ bá» dần dần, gá»i là “tÃch không quánâ€.
Hãy lấy má»™t và dụ khác vá» những cái “không†khác nhau như sau. Cái “không†cá»§a phà m phu là không các pháp thượng nhân, không giá»›i không định không tuệ. Cái không cá»§a ngưá»i xuất gia là không gia đình vợ con. Cái không cá»§a sÆ¡ quả tu đà hoà n là không năm triá»n cái. Cứ thế cà ng tiến tu, thì cà ng “không†được nhiá»u thứ nữa, cho đến khi không còn gì để mà “không†được nữa, má»›i gá»i là “chân khôngâ€. Các báºc hiá»n thánh Ä‘á»u có những cái “không†khác nhau, như kinh Kim cang nói, “Nhất thiết hiá»n thánh giai dÄ© vô vi pháp nhi hữu sai biệt†(từ má»™t pháp vô vi – tức Không – mà có nhiá»u tầng báºc hiá»n thánh khác nhau).
Nếu ôm giữ má»™t cái “không†thì không thể tiến lên những cái “không†cao vượt hÆ¡n. Ngưá»i tu hà nh cần đạt đến chá»— tuyệt đỉnh là trà tuệ Bát nhã chân không, mà trong Trung bá»™ kinh đức Pháºt gá»i là “an trú trong TÃnh khôngâ€: “Nà y các tá»· kheo, ta nhá» an trú tÃnh không nên rất an lạcâ€.
TÃnh không mà đức Pháºt an trú đó chÃnh là bát nhã chân không. Kinh Trung bá»™ mệnh danh là “đại khôngâ€, được giải thÃch như sau. Khi đức Pháºt tiếp xúc vá»›i đủ má»i hạng ngưá»i trong xã há»™i, tâm Ngà i luôn hướng vá» viá»…n ly, độc cư, ly dục, cho nên được bất dá»™ng. Äó gá»i là an trú ná»™i không, ngoại không, ná»™i ngoại không, an trú bất động. Ná»™i không là cái không cá»§a ngÅ© uẩn, lục căn. Vì sao nói năm uẩn là không? Trong kinh Äại Bát nhã Pháºt đã giải thÃch, Bồ tát khi thá»±c hà nh Bát nhã sâu xa thì thấy năm uẩn là không, vì khi ấy sắc uẩn không còn cái tướng biến ngại, thá» uẩn không còn tướng lãnh nạp, tưởng uẩn không còn tướng thá»§ tượng, hà nh uẩn không còn tướng tạo tác, thức uẩn không còn tướng liá»…u biệt. Trong khi đối vá»›i phà m phu, thì cÆ¡ thể váºt chất (sắc) là hiện tượng biến đổi không ngừng và gây chướng ngại (cho tâm) thì trái lại, đối vá»›i Bồ tát, váºt chất không là chướng ngại, cho nên nói sắc là Không. Äối vá»›i phà m phu, thá» có đặc tÃnh là lãnh nạp các cảm giác vá» thân và tâm, nhưng vì Bồ tát đã đạt đến mức cao độ vá» sá»± ìà m chá»§ thân xác nên dù có xúc cảnh vui cảnh khổ, Bồ tát cÅ©ng không thá» vui thá» khổ. Äặc tÃnh cá»§a tưởng uẩn là nắm giữ các hình ảnh, thu và o các ấn tượng vá» sắc, thanh, hương, vị, xúc sau khi năm giác quan tiếp xúc vá»›i năm đối tượng. Nhưng vá»›i Bồ tát, tưởng uẩn không còn là m cái nhiệm vụ nắm giữ hình ảnh nữa, cái gì thấy nghe rồi là bá» qua không ôm giữ là m gì, cho nên tưởng uẩn vá»›i Bồ tát là không. Hà nh uẩn thông thưá»ng có nhiệm vụ tạo tác biên diá»…n, đó là má»™t nối dà i cá»§a ý thức thà nh vô thức, như má»™ng mị, mÆ¡ tưởng do ngã chấp. Nhưng vá»›i Bồ tát, đã không nắm giữ các ấn tượng thấy nghe nên cÅ©ng không có tạo tác thêm những hình ảnh trong vô thức, do váºy Bồ tát không có chiêm bao má»™ng mị, và vá»›i Bồ tát, hà nh uẩn là không. Äặc tÃnh cá»§a thức uẩn là liá»…u biệt, phân biệt rõ rà ng thiện ác phải quấy, đó là thưá»ng tình cá»§a phà m phu. Nhưng Bồ tát sống vá»›i trà tuệ, nên thức uẩn cÅ©ng không có cái tướng phân biệt thương ghét tốt xấu.
Do váºy mà vá»›i Bồ tát, năm uẩn là không, ấy gá»i là ná»™i không. Ngoại không vì cảnh ngoà i khi ấy có cÅ©ng như không. Ngoại không là cái không cá»§a sáu trần. Ná»™i ngoại không là vì bên trong tâm đã không cho nên cảnh ngoà i dù có dù không, cÅ©ng không thà nh vấn Ä‘á». Ngoại không là cái không cá»§a cả chá»§ thể lẫn đối tượng, rá»—ng rang vô ngại không còn ngăn cách. Bất động là tâm được bất động, háºu quả cá»§a sá»± an trú như váºy. Äức Pháºt còn dạy, muốn an trú như váºy trước hết phải tu bốn thiá»n. NghÄ©a là muốn quán cái cá»™t nhà hay vách tưá»ng trước mắt thà nh không có, thì Ãt nhất cÅ©ng phải chứng tứ thiá»n cái đã, má»›i thá»±c sá»± thấy nó là không. Ngang đây ngưá»i thá»±c hà nh máºt tông cÅ©ng phải trải qua, nhưng từ đây bắt đầu chá»— rẽ, sá»± khác nhau giữa máºt và thiá»n. Có thể nói máºt tông bao hà m cả thiá»n tông, và còn vượt xa hÆ¡n thiá»n tông má»™t bá»±c.II. KIM CÆ¯Æ NG THỪA Và NHá»®NG NGUY HIỂM CHỜ ÄỢI HÀNH GIẢ
Trong khi khẩu quyết cá»§a Thiá»n là “tức tâm thà nh Pháºtâ€, tâm ngươi chÃnh là Pháºt, thì máºt tông táo bạo hÆ¡n, xác quyết “tức thân thà nh Pháºtâ€. Cái thân ngÅ© uẩn nếu tách rá»i ngã chấp thì không khác gì thân Pháºt. Từ nháºn định ấy, máºt tông có những lối tu hà nh đặc biệt, không giống bất cứ pháp môn nà o khác trong Pháºt giáo mà ta đã biết. Má»™t trong những lối tu đó là phương pháp quán mandala gá»i là deity yoga (thiá»n quán vá» chư thiên), trong đó, sau khi thiá»n định vá» TÃnh không cá»§a tâm thức, hà nh giả sá» dụng ná»n tảng Không ấy để tưởng vá» thân và tâm mình như những thá»±c thể hoà n toà n trong sáng không tì vết, như chư thiên. Và trong Không ấy, không những chỉ có má»™t vị trá»i mà có rất nhiá»u vị, từ ngÅ© uẩn, lục căn, từ các thân phần biến thà nh, nói tóm lại có bao nhiêu uế váºt trong thân thể phà m phu thì có bấy nhiêu vị chư thiên trà n trỠánh sáng. Vì thân thể đã được chuyển hóa, thuần tịnh nên hoà n cảnh và hoạt động cá»§a nó cÅ©ng được chuyển hóa: núi sông cây cá» Ä‘á»u trở thà nh cảnh giá»›i chư thiên, những hoạt động bình thưá»ng như Ä‘i đứng nói im không gì là không thuần tịnh. Tóm lại, trong mandala toà n là chư thiên và cảnh giá»›i cá»§a chư thiên, và mandala ấy tượng trưng cho thân tâm cá»§a hà nh giả.
Máºt tông được gá»i là “kim cương thừa†bởi lẽ đó là lối tu cao nhất, và cam go nhất. Ngưá»i chá»n máºt tông phải vì má»™t động cÆ¡ cao cả là lòng bi mẫn lá»›n lao đối vá»›i chúng sinh Ä‘au khổ, muốn sá»›m thà nh Pháºt quả để độ sinh. Vì mục Ä‘Ãch đặc biệt nà y, vai trò cá»§a báºc thầy trong máºt tông hết sức quan trá»ng, quả thế, còn trá»ng hÆ¡n cả ngôi tam bảo Ãt nhất trong giai Ä‘oạn đầu. Do đó trong Hồng danh bá»u sám, má»™t lối hà nh trì có lẽ bắt nguồn từ máºt tông, trước khi lá»… Pháºt hà nh giả đảnh lá»… “Nam mô Kim cang thượng sư†là báºc thầy vá» máºt tông.
Ngưá»i chá»n máºt tông để tu táºp phải chấp nháºn ba Ä‘iá»u nguy hiểm có thể xảy đến cho tÃnh mạng: má»™t là chết, hai là điên loạn, ba là trở thà nh phế nhân.
Trái ngược vá»›i thiá»n “an trú tÃnh khôngâ€, và xem như không tất cả má»i hiện tượng trước mắt, máºt tông lại váºn dụng trà tưởng tượng tá»›i mức tối Ä‘a trong lúc quán đồ hình hay mandala. Từ sá»± quán tưởng những váºt trước kia không, nay thà nh ra có, mà hà nh giả cuối cùng thấy được tất cả cái có cái không Ä‘á»u tương đối, giả huyá»…n, và do dó giải thoát khá»i má»i tham ưu ở Ä‘á»i, nhưng đồng thá»i vẫn có thể biến hóa đủ thứ vì mục Ä‘Ãch độ sinh.III. CÃC GIAI ÄOẠN TU QUÃN
Nói đến máºt tông là nói đến mandala, phép quán đảnh và các ấn quyết, vì máºt tông đặc biệt chú trá»ng sá»± tướng, gá»i là “tam máºt gia trìâ€. Danh từ “mandala†có rất nhiá»u ý nghÄ©a, thưá»ng dịch là đà n trà ng hay đồ hình, nhưng có khi ám chỉ y báo chÃnh báo tức vÅ© trụ và con ngưá»i, có khi biểu trưng những yếu tố đất, nước, lá»a, gió, hư không dùng để quán tưởng, có khi ám chỉ má»™t chúng há»™i Bồ tát, chư thiên, vv.., và trú xứ cá»§a chư thiên; có khi mandala chỉ là má»™t vòng ánh sáng hay má»™t giá»t nước thÆ¡m. Quán đảnh là phép là m cho tịnh hóa, thánh hóa các sá»± váºt chưa được thanh tịnh. Sau khi đã thá» phép quán đảnh cá»§a má»™t báºc thầy, hà nh giả má»›i đủ tư cách hà nh trì máºt tông mà không sợ tác hại. Mandala ở đây là má»™t đồ hình biểu tượng cho má»™t thế giá»›i vô hình, nhưng tác động hữu hiệu trên thế giá»›i hữu hình chúng ta. Có nhiá»u kiểu đồ hình tùy theo mục Ä‘Ãch cá»§a hà nh giả. Những mandala cốt luyện để ám hại má»™t ngưá»i nà o, tức là thuáºt phù thá»§y, thưá»ng có hình tam giác, còn những mandala khác có hình tròn hoặc vuông. Là m má»™t mandala để tu quán rất công phu mất nhiá»u thá»i gian, và phải được má»™t báºc thầy chuyên môn kết giá»›i thì má»›i linh nghiệm. Sau khi kết đà n trà ng và đã có sá»± là m phép cá»§a báºc thầy, hà nh giả bắt đầu tu quán. Äại khái, mandala cÅ©ng như má»™t khu vá»±c trong đó vị thần được hô triệu bằng chú thuáºt và ấn quyết sẽ xuất hiện cho hà nh giả, sau khi hà nh trì đúng mức. Trong má»™t mandala có rất nhiá»u yếu tố biểu trưng cho những phi nhân trong cõi vô hình mà chỉ ngưá»i chuyên môn má»›i hiểu được. Những yếu tố nà y được biểu trưng bằng những váºt như hình nhân, bánh oản, cát ngÅ© sắc, v.v..
Má»™t hà nh giả máºt tông thưá»ng quán tưởng vị thần há»™ mạng cho mình, và dụ nữ thần Tara hay Quan Âm Bồ tát. Sau khi thiết láºp má»™t mandala (Tạng ngữ là kyilkhor) theo đúng nghi thức máºt tông, vị ấy ngồi trong thất niệm thần chú cá»§a vị ấy và dụ vá»›i nữ thần Tara là câu “OM TARE TUTARE TURE SVAHAâ€, tưởng tượng hình ảnh Ngà i theo các tượng tranh thưá»ng tạc vẽ, Ä‘ang đứng ở chÃnh giữa đà n trà ng (mandala nà y có thể treo trên vách hay đặt giữa ná»n nhà vừa tầm mắt nhìn). Nhiá»u tháng, cả năm trôi qua trong sá»± trì chú và quán tưởng hình tượng má»™t cách nghiêm máºt. Thỉnh thoảng vị thầy sẽ há»i thăm tiến trình tu táºp cá»§a hà nh giả. Cuối cùng sẽ có má»™t lúc hà nh giả thông báo cho vị thầy kết quả sá»± quán tưởng cá»§a mình: đức Bồ tát đã xuất hiện giữa đà n trà ng, nhưng rất mỠảo, và chỉ trong má»™t lúc thì tan biến. Vị thầy khen ngợi đó là dấu hiệu tốt, hãy tiếp tục quán tưởng cho đến khi hình ảnh hiện ra rõ rệt hÆ¡n, và kéo dà i lâu hÆ¡n. Môn sinh trở vá» tiếp tục quán. Má»™t thá»i gian rất lâu vá» sau, vị ấy cÅ©ng đạt được kết quả mong muốn: ấy là , vị Bồ tát đã xuất hiện rất rõ nét giữa đà n trà ng, và thưá»ng như luôn luôn đứng đấy, dán chặt tại chá»—, không tan mất như trước. Vị ấy sung sướng trình thầy kết quả ở giai Ä‘oạn hai nà y. Nhưng thầy lại bảo, “Tốt lắm, song giỠđây con phải tiếp tục quán tưởng và cầu xin Ngà i ban ân phước cho con, bằng cách lấy tay rỠđầu thá» ký, và nói vá»›i con những lá»i phá»§ dụâ€. Thế là ngưá»i môn đệ lại trở vá» vá»›i công việc niệm chú và quán tưởng y như lá»i thầy chỉ dạy. Sau má»™t thá»i gian, quả tháºt những gì vị ấy cầu mong Ä‘á»u thà nh tá»±u: Bồ tát lấy tay sỠđầu má»—i khi y cúi lạy, và đôi mắt Ngà i trở nên linh động, môi mấp máy ban lá»i phá»§ dụ, là m cho hà nh giả vô cùng hân hoan, tưởng đã đạt mục Ä‘Ãch cá»§a sá»± quán tưởng. Nhưng khi trình lên thầy kết quả nà y, ông ta lại đòi há»i má»™t bước kế tiếp, là hãy trở vá» quán tiếp cho đến khi thấy vị Bồ tát bước ra khá»i đà n trà ng, Ä‘i lui Ä‘i tá»›i trong am thất cá»§a hà nh giả. Äây là giai Ä‘oạn nguy hiểm nhất trong việc tu táºp, khi má»™t vị thần bước ra khá»i đà n. Vì khi ra khá»i đà n, là có nghÄ©a vị ấy không còn bị trói buá»™c. Nếu là hung thần, thì sá»± bước ra khá»i đà n như váºy sẽ là m cho hà nh giả nguy khốn, vì thần ấy khi được tá»± do sẽ phẫn ná»™ trừng phạt hà nh giả đã giam giữ ông ta. Trừ phi cao tay ấn, Ä‘a số ngưá»i tu máºt tông bị chết hoặc Ä‘iên loạn ở giai Ä‘oạn nà y. Bởi thế, không bao giá» nên để cho má»™t vị thần bước ra khá»i giá»›i hạn đã dà nh cho vị ấy.
Nhưng ở trưá»ng hợp nà y, vị thần chÃnh là đức Bồ tát đầy lòng bi mẫn, và đã tá» dấu đặc biệt yêu mến đối vá»›i hà nh giả, do váºy không há» gì. Ngà i ung dung tản bá»™ qua lại trong am thất như tại nhà riêng cá»§a Ngà i váºy. Äôi khi Ngà i còn bước ra khá»i ngưỡng cá»a am thất để thở hÃt khà trá»i nữa chứ. Khi trình lên thầy thà nh quả ấy, vị thầy rất hà i lòng, nhưng còn đỠnghị đệ tá» tiến thêm má»™t bước nữa: Hãy há»i xem Ngà i có bằng lòng cùng y xuống phố dạo chÆ¡i má»™t vòng chăng.
Äây là giai Ä‘oạn khó nhất, bởi vì ở trong bóng má» cá»§a am thất vá»›i khói hương nghi ngút, thì hà nh giả hầu như có thể nhìn thấy và sá» thấy vị thần được, do ảnh hưởng sá»± táºp trung quán tưởng lâu ngà y. Bây giá» ra khá»i khung cảnh quen thuá»™c, bước và o má»™t môi trưá»ng hoà n toà n xa lạ dưới ánh sáng mặt trá»i, thì liệu ảo giác còn đứng vững được chăng? Bởi thế, phần đông những ngưá»i tu táºp phải dừng lại ở giai Ä‘oạn nà y: vị Bồ tát từ chối, không chịu Ä‘i ra bát phố mà chỉ bằng lòng ở lại trong bóng má» cá»§a am thất. Nhiá»u vị thần đến giai Ä‘oạn nà y, khi bị rá»§ Ä‘i ra ngoà i ánh sáng, đã tá» ra phẫn ná»™ và trừng phạt hà nh giả vì thái độ há»—n láo cá»§a y, dám rá»§ thần ra ngoà i chÆ¡i. Bởi váºy, có nhiá»u ngưá»i tu quán đến giai Ä‘oạn nà y bị Ä‘iên loạn, ngay cả tá»± sát. Nhưng cÅ©ng có má»™t số–rất Ãt–đã thà nh công, và vị Bồ tát Ä‘i theo y má»i nÆ¡i má»i lúc. Khi trình lên thầy thà nh quả sau cùng nà y, vị thầy vá»— vá»: “Rất tốt, thế là ngươi đã đạt mục Ä‘Ãch. Ngươi đã được sá»± che chở cá»§a má»™t vị thần linh cao cả hÆ¡n ta muôn và nâ€. Ở giai Ä‘oạn nà y, khi nghe thầy dạy như thế, má»™t và i ngưá»i cảm Æ¡n thầy, phấn khởi trở vá» am cốc và dà nh suốt thá»i gian còn lại cá»§a Ä‘á»i mình để sống vá»›i ảo tưởng đó. Nhưng có má»™t số rất Ãt bá»—ng quay trở lại, kinh hoảng thú tháºt vá»›i thầy rằng, mặc dù luôn luôn được sá»± che chở như thế, mà y vẫn cảm thấy dưá»ng như đấy chỉ là má»™t cái gì do chÃnh tâm y tạo ra, không thá»±c có ở bên ngoà i. Vị thầy tá» vẻ buồn sầu vá» sá»± thổ lá»™ cá»§a y, khuyên y nên vá» bắt đầu tu táºp trở lại, để xét lại sá»± hoà i nghi ghê gá»›m ấy má»™t thái độ phạm thánh, vô Æ¡n bạc nghÄ©a đối vá»›i vị thần đã phù trợ cho mình như thế.
Ngưá»i môn đệ nghe lá»i thầy, trở vá» xét lại thái độ hoà i nghi cá»§a mình. Nhưng má»™t khi đã hoà i nghi thì cố mà tin trở lại cÅ©ng vô Ãch. Äa số tôn giáo thần quyá»n đến giai Ä‘oạn nà y thưá»ng bế tắc ngưá»i hà nh giả má»™t khi đã mất tin tưởng ở sá»± thá»±c hữu cá»§a vị thần thánh mà mình đã tôn thá» suốt cả cuá»™c Ä‘á»i thì chỉ còn nước tá»± sát, hoặc bỠđạo hoà n tục để sống má»™t Ä‘á»i phóng đãng như má»™t thái độ trả thù.
Ngưá»i môn đệ máºt tông có thể không tin sá»± thá»±c hữu cá»§a vị thần linh, nhưng không bao giá» hoà i nghi sá»± minh triết cá»§a thầy mình. Bởi váºy y trở vá» tiếp tục quán sát. Sau má»™t thá»i gian, y trở lại thú tháºt vá»›i thầy rằng không còn hoà i nghi gì nữa, Ä‘iá»u chắc chắn trăm phần trăm là , vị Bồ tát ấy chÃnh do tâm y đã tạo ra. Hình ảnh vị ấy Ä‘á»u do ý muốn cá»§a y dẫn dắt. Khi ấy vị thầy má»›i bảo, “ChÃnh như váºy đó, con cần phải nháºn ra. Má»i sá»± trên thế gian, thiên đưá»ng, địa ngục, thần thánh, ma quá»·, Ä‘á»u là ảo tượng do tâm tạo mà thôi. Chúng tuôn phát từ tâm, và cÅ©ng tan biến và o tâmâ€.IV. KẾT LUẬN
Sá»± váºn dụng trà tưởng tượng trong máºt tông cốt nhắm đến sá»± thấy rõ chân lý “nhất thiết duy tâm tạoâ€, để đừng bị kẹt trong các hiện tượng phù du cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, và có thể là m chá»§, sai khiến được váºt chất. Nhưng cÅ©ng có khi má»™t váºt do ngưá»i tạo trở lại hại chÃnh ngưá»i đã tạo ra nó, như máy móc tối tân, hóa chất hay vÅ© khà nguyên tá» ngà y nay. Trong khi tu quán, không thiếu gì những trưá»ng hợp ngưá»i tu bị ám bởi chÃnh những bóng ma do mình tá»± tạo. Những thần linh vị ấy đã quán ra đôi khi vượt ngoà i tầm kiểm soát cá»§a hà nh giả, như chim sổ lồng, tá»± tung tá»± tác. Bà Alexandra David-Neel có lần muốn thá» năng lá»±c cá»§a tâm, đã quán má»™t hình ảnh hoà n toà n không có trong các tượng tranh, đó là má»™t lạt ma máºp, vui vẻ, thấp ngưá»i. Sau má»™t thá»i gian, quả nhiên má»™t vị như váºy xuất hiện giữa đồ hình mandala. Y trở nên sống động tá»›i ná»—i ngưá»i hầu Ä‘em trà và o cho bà cÅ©ng thấy được hình bóng má»™t tu sÄ© lùn máºp vui vẻ Ä‘ang ngồi trong am thất. Má»™t thá»i gian sau, hình ảnh ấy biến đổi, gầy bá»›t, cao hÆ¡n trước, và bắt đầu là m những việc quấy phá. Dù khi bà muốn ở má»™t mình, y vẫn hiện lù lù trước mặt không thể nà o xua Ä‘uổi được. Bà phải mất sáu tháng ná»— lá»±c má»›i là m tan biến hình ảnh vị lạt ma quấy rầy ná». Như thế, những gì do tâm tạo cÅ©ng có thể vượt ngoà i tầm kiểm soát cá»§a tâm, và tá»± tung tá»± tác má»™t cách ngang tà ng đến ná»—i tâm cần rất nhiá»u ná»— lá»±c má»›i xua Ä‘uổi được. Máºt tông có thể được xem như má»™t thứ khoa há»c tâm linh và cÅ©ng có những nguy hại như khoa há»c váºt chất, ở trong tay ngưá»i lạm dụng nó.
![]()
xk
c
|
|||||||||||||||||||||||