NỤ
CƯỜI của PHẬT DI LẶC
HT.
Thích Hiển Pháp
Hằng
năm,khi các loạt pháo hồng liên hồi nổ, người con Phật
bắt đầu lên chùa lễ Phật đầu năm. Giờ phút ấy, trước
Ðiện Phật khói nhang nghi ngút nhưng chúng ta không thể không
bắt gặp tượng Ðức Phật Di Lặc với nụ cười tươi thắm
trên môi. Chúng ta cũng được biết ngày mồng một Tết là
ngày Vía của Ngài. Có ý nghĩaa gì về nụ cười và ngày
Vía của Phật Di Lặc trong ngày Tết dân tộc?
Ðức
Di Lặc được thờ qua ba hình tượng:
- Tượng
Ngài ngồi một mình, áo hở ngực, bụng phệ.
-
Tượng Ngài ngồi như trên nhưng chung quanh Ngài có 6 em bé
- tượng trưng cho Lục tặc.
-
Tượng Ngài đứng, tay vác bị lớn, tượng này được gọi
là Bố Ðại Hòa Thượng (hoá thân của Ngài ở Trung Hoa).
Di
Lặc, tiếng Phạn là Maitrya, theo nghĩa dịch là Từ Thị. Di
Lặc là họ, còn chính tên là A Dật Ða (Aadjita), dịch là
Vô Năng Thắng. Ngài thuộc dòng dõi Bà La Môn, Nam Thiên Trúc
(Ấn Ðộ).Theo kinh Di Lặc thì Ðức Phật Thích Ca thọ ký
Ngài là vị Phật tương lai ở cõi Sa Bà này và hội của
Ngài là Hội Long Hoa. Cho nên khi lễ Ngài chúng ta thường xưng
"Nam Mô Long Hoa Giáo Chủ Di Lặc Tôn Phật" hay " Nam Mô Ðương
Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật".
Ngày
đầu một năm thật quan trọng. Tất cả mọi việc làm, cử
chỉ phải thật nhẹ nhàng, thận trọng. Từng lời ăn, tiếng
nói phải vui vẻ, hòa nhã. Tập quán đó để nói lên lòng
ao ước một năm an vui, cát tường. Trong bối cảnh của ngày
Xuân như thế, Ðức Phật Di Lặc đến với chúng ta với nụ
cười vui tươi thì thật đầy ý nghĩa.
Trước
hết, nụ cười của Ngài là bài học quý báu về đức hỷ,
xả trong đạo Phật. Có hỷ, xả chúng ta mới nở nụ cười
vui tươi chân thật, hạnh phúc. Có hạnh phúc thì cuộc sống
mới có ý nghĩa và thật đáng sống.
Hỷ
tức là vui theo việc làm tốt của người, danh từ Phật học
gọi là "Tùy hỷ công đức". Thông thường chúng ta hay có
chứng bệnh "trầm kha": Thấy ai hơn mình, như đẹp hơn, giàu
hơn, học giỏi hơn..., thì sinh tâm đố kĩ, ghen ghét, không
vui. Chính chứng bệnh này đã làm cho nụ cười đầu Xuân
héo đi và thay vào đó khuôn mặt ủ rũ chiều thu. Muốn chữa
căn bệnh đó chúng ta phải luôn luôn tâm niệm: Thí dụ trong
xóm có một người bạn học giỏi hơn thì ta mong có thêm
hai, ba, bốn,... bạn học giỏi hơn ta. Như thế thì trình độ
dân trí sẽ cao và cuộc sống cũng theo đó mà phát triển.
Nếu ngược lại, nghĩa là chúng ta không vui theo, thì chúng
ta không những tự hành hạ chúng ta, tự cô lập chúng ta mà
vô hình trung chúng ta đã ngăn chận bước tiến của nhân
loại. Một lỗi lầm thật to lớn. Nếu hiểu được như thế
thì nụ cười tự nhiên vui tươi nở trên môi bạn và đó
là mùa Xuân rồi đó. Không cần phải gỡ hết 365 tờ lịch
mới là ngày Xuân.
Xả
tức là bỏ, bỏ tất cả những điều phiền muộn do người
tạo ra cho ta. Nếu chúng ta không xả được những điều phiền
muộn ấy thì cũng như chúng ta không tiêu hóa được cặn
bã của thực phẩm trong cơ thể. Do đó chúng ta chỉ cứ than
thân trách phận. Suy cho cùng, sở dĩ chúng ta ôm ấp những
điều phiền não đó là vì chúng ta từ vô thủy kiếp đến
nay cứ chấp có cái TA đáng yêu, cái TA chân thật, thường
tồn cho nên nếu ai đụng đến, nói xấu...,thì chúng ta sinh
ra buồn rồi ôm mối hận. Hình ảnh Ðức Di Lặc với 6 em
bé (Lục tặc) cho thấy rằng: Muốn chiến thắng ngoại cảnh,
nhứt là nghịch cảnh, chúng ta phải thực hành pháp quán "Chư
pháp vô ngã". Khi quán được các pháp đều vô ngã thì ta
thấy không có ai gây ra hành động và cũng không có ai thọ
lãnh hành động đó cả, cả bản thân của hành động đó
cũng chỉ là hư ảo. Trong kinh Pháp Cú, Phật dạy:" Người
kia lăng mạ tôi, đánh đập tôi, phá hoại tôi và cướp đoạt
của tôi. Ai còn ôm ấp tâm niệm ấy thì sự oán giận không
thể nào dứt hết". Oán giận không dứt hết thì ngay đến
cành mai tronh ngày Xuân cũng úa tàn chứ đừng nói gì đến
nụ cười trên môi.
Chính
nhờ nụ cười hỷ xả này mà người phương Tây đã tặng
Ðức Di Lặc (qua hình ảnh Bố Ðại Hòa Thượng) một từ
ngữ khiêm tốn, giản dị:" Người Trung Hoa hạnh phúc". Không
phải cuộc sống trong đạo, mà ngay ngoài đời, nụ cười
giữ một vị trí rất quan trọng, nên ông Fletcher đã nói:"
Nụ cười bồi dưỡng kẻ mệt nhọc, là hình ảnh bình minh
cho kẻ ngã lòng, là nắng Xuân cho kẻ buồn rầu, và là thuốc
mầu nhiệm nhất của tạo hóa để chữa lo âu".
Ngày
mồng một Tết là ngày mà chúng ta hoạch định chương trình
cho một năm tới. Lễ Vía Phật Di Lặc trùng với ngày đầu
tiên của một chương trình sống 365 ngày là để nhắc nhở
chúng ta phải thực hành đức hỷ xả để hướng đến một
đời sống an vui, hạnh phúc. Tương lai, chắc chắn chúng ta
sẽ được gặp Phật Di Lặc trong Hội Long Hoa. Ðó cũng là
mùa Xuân mà Ðức Phật đã tặng chúng ta trong ngày Xuân, ngày
Xuân của bất sanh, bất diệt:
"Mạc
vị Xuân tàn, hoa lạc tận,
Ðình
tiền tạc dạ nhất chi mai"
(Chớ
bảo Xuân tàn hoa rụng hết,
Ðêm
qua sân trước một nhành mai).
(Mãn
Giác Thiền sư)
