Một
thoáng chùa Hà Nội
Ngày
Xuân & việc trì trai
Hội
Xuân Yên Tử 2007: Tiềm Lực và Nguy Cơ
MỘT
THOÁNG CHÙA HÀ NỘI
Nguyễn
Thị Ngọc Huyền
Đầu
năm đi lễ chùa đã trở thành nếp sống tâm linh của người
Hà Nội. Với nhiều bạn trẻ, tìm hiểu về chùa còn là một
niềm đam mê. Mỗi ngôi nhà, mỗi góc phố, mỗi ngôi chùa
đều đã sống một cuộc đời riêng, chảy chung trong lịch
sử của đất Thăng Long ngàn năm văn vật.
Ba
sáu phố phường Hà Nội đối với tôi như một bản nhạc
đẹp. Có khi là khúc ca cổ kính ngàn năm, có khi là khúc ca
rộn rã của nhịp sống hiện đại. Những ngôi chùa Hà Nội
chính là những nốt trầm của bản nhạc đất kinh kì ngàn
năm văn hiến.
Không
biết từ bao giờ tôi trở nên thích đi chùa. Có lẽ tôi chịu
ảnh hưởng từ mẹ tôi - một người sùng đạo Phật. Cứ
vào ngày mồng một đầu tháng, mẹ lại chở tôi đi lễ chùa.
Những
người đi lễ lặng lẽ chen vai nhau để cầu Thần, khấn
Phật những ước nguyện của mình. Có những đĩa bày đồ
lễ phải gồng mình lên để chen lấn, xô đẩy. Ở đây,
cảm giác bon chen mỏi mệt của cuộc sống hàng ngày len lỏi
vào ngôi chùa thiêng liêng theo những bước chân âm thầm,
vội vã. Dường như người ta cũng phải đua nhau để thể
hiện được lòng thành kính của mình.
Tôi
lại thích được đi chùa vào những ngày thường, khi mà ngôi
chùa trở lại với vẻ đẹp thanh tịnh vốn có như người
ta vẫn thường cảm nhận được. Mỗi khi định đi chơi ở
đâu trong Hà Nội, tôi và cô bạn thân lại nghĩ tới một
ngôi chùa nào đó, mà không phải là nơi nào khác. Thực ra
lí do cũng thật đơn giản. Đi xem phim, đi bơi thuyền...quả
là xa xỉ đối với những đứa sinh viên sáng sáng chỉ xin
bố mẹ đủ tiền xôi như bọn tôi.
Chùa
Láng - Hà Nội
Tới
thăm nhiều chùa, tôi trở nên mê cảnh chùa lúc nào không
hay. Tôi nhận ra rằng mình muốn đến chùa, đến không chỉ
để thăm thú, để chơi mà còn để sống.
Ngoài
những ngôi chùa nổi tiếng mà tên tuổi đã trở thành biểu
tượng của thủ đô như chùa Một Cột, chùa Trấn Quốc...còn
rất nhiều ngôi chùa khác mang trong mình những nét đẹp rất
riêng của Hà Nội.
Năm
thứ nhất đại học, cô bạn tôi “rủ rê”: “Mày ơi,
đi chùa Hà đi. Nghe nói cầu chuyện tình yêu ở chùa đó thiêng
lắm”. Thế là tôi lóc cóc đạp xe theo bạn tới chùa Hà.
Chùa tọa lạc trên một con đường nhỏ thuộc quận Cầu
Giấy. Chúng tôi đến đó vào một buổi sáng đẹp trời.
Nắng chớm vàng, không khí cất trong mình mùi hương nhẹ của
hoa ngọc lan. Trên mái chùa cổ kính có phủ một lớp lá vàng
như màu mơ. Có lẽ đó là tác phẩm của cơn mưa đêm qua.
Khung cảnh thiên nhiên khiến tôi thấy sự tĩnh lặng và trầm
mặc ùa vào từng tế bào nhỏ nhất của trái tim. Ở chốn
cửa Phật, những suy nghĩ, toan tính thường nhật trong tâm
trí ta như bị cuốn trôi, chỉ thấy một sự rỗng rang mênh
mang.
Một
đôi nam nữ gương mặt rạng ngời hạnh phúc đi vào chùa.
Có lẽ họ là một đôi yêu nhau. Người con gái đi trước
mang hương và hoa, người con trai mang đồ lễ bước đi theo
nàng. Họ làm tôi nhớ tới những câu thơ trong bài “Thơ
duyên” của Xuân Diệu:“Em bước điềm nhiên không vướng
chân./ Anh đi lững thững chẳng theo gần/ Vô tâm nhưng giữa
bài thơ dịu/ Anh với em như một cặp vần”. Một tình yêu
thanh lịch và kín đáo! Lòng tôi lại mơ tưởng tới ngày
mình cũng được như thế.
Chúng
tôi ngồi lại trên một chiếc ghế đá dưới gốc cây hoàng
lan đang nở hoa vàng, xinh xắn và dịu dàng. Một chú mèo mướp
đang nghịch ngợm với chiếc lá khô, một chú khác thì nằm
cuộn tròn ngủ khì trên đống gỗ. Sao mà khung cảnh ngôi
chùa gợi lên nhiều chất thơ! Bạn tôi bảo: “ Mày ơi, tao
cảm thấy mình giống như Nga đợi Thanh “dưới bóng hoàng
lan” đến thế?”.
Chùa
Láng (Chiêu Thiền Tự) nằm trên con đường cùng tên. Phải
đi qua ba cổng và một khoảng đường nhỏ rợp bóng xoài
mới vào được đến chùa. Nếu từ phía ngoài nhìn vào, chùa
Láng dễ gây ấn tượng cho ta về một ngôi đình quê. Bởi
cổng vào cao lớn, uy nghiêm và bởi khoảng đất trồng rau
mướt xanh bên cạnh chùa.
Cũng
vào một buổi sáng, tôi tới chùa Láng nhưng không phải cùng
cô bạn thân như thường lệ mà cùng với một người bạn
trai. Đi dưới bóng xoài xanh rợp màu thời gian, cậu ấy kể
cho tôi nghe về lịch sử ngôi chùa, về hội Láng. Tôi tròn
mắt ngạc nhiên bởi tôi tưởng cái đầu đeo kính của cậu
ta chỉ chứa mấy công thức toán học khô khan. Cậu ta cười
hiền: “Ấy đừng có nhầm”. Rồi nói tiếp: “Theo mình,
cảnh chùa không chỉ đẹp bởi hương ngọc lan mà ấy ngửi
thấy, hay bởi hồ súng mà chúng ta nhìn thấy ở trước chùa
mà hơn hết là bởi lịch sử nó mang trong mình”. Cậu bạn
của tôi nhớ vanh vách lịch sử khá nhiều ngôi chùa ở Hà
Nội. Tìm hiểu về chùa Hà Nội trở thành một niềm đam
mê của cậu ta, bên cạnh toán và... Game.
Từ
đó, chúng tôi vẫn thường đi lễ chùa cùng nhau. Những câu
chuyện của người bạn ấy đã làm mới lại những cảm
xúc vốn có trong tôi về những ngôi chùa Hà Nội. Tôi thấy
mình yêu những ngôi chùa Hà Nội một cách khác đi.
Mỗi
ngôi nhà, mỗi góc phố, mỗi ngôi chùa đều đã sống một
cuộc đời riêng, chảy chung trong lịch sử của đất Thăng
Long ngàn năm văn vật. Tôi tin rằng mỗi viên ngói trên mái
chùa rêu phong đều mang trong mình một câu chuyện. Chúng gợi
lên trong lòng những người trẻ chúng ta hoài niệm về những
kí ức của Hà Nội thân yêu mà mình chưa từng được trải
qua. Để thấy mình yêu Hà Nội hơn, và muốn sống ý nghĩa
hơn.
Nguyễn
Thị Ngọc Huyền
(VietNamNet)
NGÀY
XUÂN VÀ VIỆC TRÌ TRAI
Thích
Đạt Đạo
Mùa
Xuân là mùa của tất cả! Từ vạn vật, muông thú, con người,
hết thảy đều như khoác lên mình một bộ áo mới, ai ai
cũng cảm thấy lòng mình thánh thiện, nhân từ và vui vẻ
hơn khi xuân về. Thế nhưng, cũng chính từ cái vui này mà
dẫn đến những tiệc tùng, nhà nào cũng mâm cao cỗ đầy;
giết thịt heo, gà, tôm, cá… nhiều hơn.
Trong
những ngày vui chung này, chúng ta nên tránh bớt việc sát sanh
vì mọi sinh vật đều tham sống, sợ chết, không muốn bị
giết hại đau đớn, khổ sở. Bản thân chúng ta cũng vậy,
chỉ cần người khác nói nặng lời hoặc trách móc là chúng
ta đã đau khổ rồi, huống chi bị đánh đập và giết chết.
Vì thế, nếu chúng ta gây ra những nghiệp đau khổ cho nhiều
sinh vật khác thì chắc chắn sẽ nhận lấy hậu quả xấu
cho bản thân và gia quyến ở mai sau.
Bản
thân những người con Phật, hơn ai hết, chúng ta phải có
tâm từ bi, cảm thông với những người đau khổ, với những
sinh vật đang bị giết hại để phục vụ cho nhu cầu ăn
uống của con người đồng thời có hành động thiết thực
để ngăn chặn, chuyển hóa những hành vi xấu ác.
Để
giảm bớt sự giết hại sinh vật, để mở lòng từ bi, đạo
Phật vận động mọi người ăn chay. Thật ra, ăn chay còn
được gọi là trì trai, là trai giới tức gìn giữ cho thân
tâm nghiêm tịnh.
Người
thế gian thường quan niệm rằng nếu chỉ ăn những thực
vật, rau quả, không ăn thịt các loài động vật thì gọi
là ăn chay. Điều này tuy có phần đúng nhưng chưa đầy đủ
ý nghĩa của ăn chay. Có những người ăn chay một tháng mấy
ngày hoặc có khi ăn chay trường nhưng trong bụng lại tính
kế bày mưu lường gạt, hại người, tham sân si còn đầy
ắp, thân tâm vọng động, không gìn giữ giới hạnh thì chưa
gọi là người ăn chay đúng nghĩa. Người nào chỉ biết ăn
rau quả, thực vật mà cho mình là ăn chay, cho mình là người
tu nhưng chưa biết gìn giữ thân tâm thanh tịnh thì chưa thể
gọi là trì trai.
Có
người nghĩ đơn giản, ăn chay tức là tu. Không hẳn vậy!
Ta ăn chay nhưng ta thiếu lòng từ bi, gặp người và vật khổ
đau không màng, thấy kẻ hoạn nạn không giúp, những điều
ác chưa từ bỏ thì vẫn còn tạo thêm nghiệp ác. Ngược
lại, có những người tuy không ăn chay lạt nhưng họ luôn
có sẵn tấm lòng thương người, sẵn sàng giúp đỡ kẻ bần
cùng, nghèo khổ, tránh xa các điều xấu ác thì người đó
đã có lòng tu. Vì thế, tu tập ăn chay, trì trai với thân
tâm luôn từ bi, độ lượng thì mới gọi là người tu đúng
nghĩa, tức là phải chay tịnh cả thân và tâm, làm được
như vậy thì thân tâm mới thanh tịnh, trí huệ mới phát sinh,
chuyển hóa tất cả phiền não, chướng ngại.
Và
một khi trí huệ phát sinh rồi thì thân tâm sẽ an lạc, cuộc
sống sẽ có niềm vui vì chúng ta đã biết chuyển hóa những
nỗi buồn của mình. Đạo Phật thường gọi đó là “Thiền
duyệt vi thực”, một loại thức ăn thanh tịnh mà người
nào hành đạo chân chính thì sẽ biết được hương vị giải
thoát của nó. Hương vị của giải thoát sẽ làm cho cuộc
sống của ta vui vẻ, an nhiên, thậm chí đến lúc bệnh hoạn,
sắp lìa đời chúng ta cũng thong dong, tự tại không đau buồn.
Nhân
dịp ngày xuân, trong khung cảnh vui chung của cuộc đời, chúng
ta hãy dành vài phút tịnh tâm để chiêm nghiệm về vấn đề
trai giới. Việc trì trai rất cần thiết, cần phải ứng dụng
trong đời sống hàng ngày. Ăn chay nhằm nuôi dưỡng tâm từ,
tránh được nhiều bệnh tật, bảo vệ môi trường sống,
tránh nghiệp quả xấu ác do sát sanh hại vật.
Tuy
vậy, ăn chay là hình thức, biểu hiện bên ngoài, chúng ta
cần phải có nội dung chay tịnh bên trong; không nản lòng,
không ngại khó, không bị hương vị của dục lạc níu kéo.
Những ai trai giới cả thân và tâm, với lòng kiên trì trên
con đường đạo pháp, có đi ắt có đến và chắc chắn sự
nghiệp giải thoát sẽ thành công; mọi người chỉ khác nhau
là đến nhanh hay chậm mà thôi. Kinh Pháp Cú, Phật dạy: “Thắng
vạn quân không bằng chiến thắng mình. Thắng mình mới là
chiến công oanh liệt nhất”.
Thích
Đạt Đạo
28.02.2007
10:58
HỘI
XUÂN YÊN TỬ 2007
TIỀM LỰC
VÀ NGUY CƠ
Huệ
Minh
Mỗi
chúng ta khi đến Yên Tử hôm nay, với tình yêu thiên nhiên
và lịch sử của đất nước mình, chắc hẳn đều không
thể không nghe thấy tiếng kêu cầu than vãn của MÔI TRƯỜNG
đang bị xâm hại (?)
Từ
lịch sử 700 năm trước
Mùa
Đông năm 1308, ngày 18 tháng 10 âm lịch:
| "
Vua Trần Nhân Tông lại đi bộ lên chùa Tú Lâm ở trên ngọn
núi An Sinh Kỳ Đặc. Thấy mình đau đầu, Vua bảo hai nhà
sư Tử Man và Hoàn Trung rằng:
- Ta
muốn lên ngọn núi Ngọa Vân, nhưng chân không bước nổi,
biết làm sao đây?
Hai
nhà sư nói:
- Đệ
tử xin hết sức giúp đỡ.
Vừa
lên đến núi Ngọa Vân, Vua cảm tạ hai nhà sư và bảo:
- Thôi,
xuống núi ngay đi, chăm chỉ tu hành, chớ coi sinh tử là việc
chơi!
Ngày
19, Vua sai người hầu là Pháp Không lên núi Tử Tiêu gọi
ngay Bảo Sái đến. (…..)
Ngày
21 Bảo Sái đến Ngọa Vân. Vua thấy đến bèn cười hỏi:
- Ta
sắp đi đây, sao ngươi tới muộn thế? Trong Phật pháp có
chỗ nào chưa hiểu thì hỏi ngay đi!
Bảo
Sái thưa:
- Phật
mặt trời, Phật mặt trăng ý nghĩa như thế nào?
Vua
lớn tiếng bảo:
- Tam
Hoàng Ngũ Đế là gì?
Đáp:
- Chỉ
là những rừng hoa chói lọi, những cuộn gấm rỡ ràng, những
khóm trúc ở miền Nam, những cây gỗ ở đất Bắc, chứ còn
là gì?
Vua
bảo:
- Chọc
mù mắt của ngươi, giết chết mới xong!
Mấy
ngày liền, trời đất tối om, gió giật dữ dội, mưa tuyết
phủ kín cây cối, khỉ vượn chạy quanh am, chim chóc hót thê
thảm, Đêm mùng ba tháng Mười một, bỗng nhiên sao sáng đầy
trời, Vua hỏi:
- Giờ
này là giờ gì?
Bảo
Sái thưa:
- Bây
giờ là giờ Tý.
Vua
lấy tay đẩy cánh cửa sổ, trông ra ngoài mà nói:
- Đây
là giờ của ta đó!
Bảo
Sái hỏi:
- Vua
đi đâu bây giờ?
Vua
nói:
- Hết
thảy pháp không sinh, hết thảy pháp không diệt. Hiểu được
thế thì chư Phật thường hịên ra trước mắt, còn gì là
đi, còn gì là đến!
Nói
xong, Vua liền nằm như sư tử và tịch ở am trên núi.
Pháp
Loa theo lời di chúc, hoả thiêu thi hài, nhặt được một nghìn
viên xá lợi đem về. Vua Anh Tông đem một phần xá lợi táng
ở Đức lăng, một phần thì để ở Kim tháp trong núi [Yên
Tử] và cho sửa chữa lại tất cả các chùa trên núi ấy,
đặt tượng vàng để thờ phụng.” [Theo Tam Tổ hành trạng] |
Đến
cảm nhận hôm nay
Năm
nay, nhờ sự phát triển của đất nước, đời sống của
nhân dân được cải thiện; nhờ sự tăng cường đầu tư
nhiều mặt của Nhà nước và Giáo hội vào trung tâm di tích
Yên Tử, đặc biệt là sự khánh thành ngôi chùa Đồng hoàn
mỹ trên đỉnh non thiêng, nên lượng khách tới đây đã tăng
đột xuất, dự kiến sẽ có khoảng hơn nửa triệu lượt
người sẽ hành hương về Yên Tử trong suốt cả tháng Giêng
này.
Ấn
tượng đầu tiên khi đến Yên Tử của chúng tôi là dòng
chảy nườm nượp hướng tới Yên Tử của hàng chục km các
loại xe cộ; cờ phướn rợp trời và người thì đông như
"kiến", ngút ngàn là các bãi gửi xe ô tô và xe máy. Đường
xá, bến bãi, nhà nghỉ, dịch vụ,... tất cả đều quá tải,
đều phải "gồng mình" lên để gánh trách nhiệm phục vụ
khách hành hương.
Tôi
không thể trả lời nổi vấn đề, sự quá tải đó có "tốt"
hay "không" đối với khu di tích và sự phát triển của du
lịch Quảng Ninh (!)
Suốt
cả chặng đường tôi cứ ước sao, giá như hơn nửa triệu
lượt người này đều đều tới đây trong 5 - 3 tháng
thì hay biết bao!
Là
Phật tử, căn cứ vào các dấu hiệu ăn mặc, nói năng, ăn
uống, lễ bái, lễ vật, v.v. tôi nhận ra, mọi người
tới đây phần nhiều là khách hành hương theo "tín ngưỡng
phong trào", số Phật tử theo nghĩa tôn giáo ở trong
đó không nhiều,
Có
thể nói, Lễ hội mùa xuân Yên tử thực chất là một lễ
hội truyền thống dân gian, có gốc gác lịch sử mà ít màu
sắc tôn giáo.
Và
suy tư
Không
biết bệnh nghề nghiệp của tôi - Công nghệ môi trường
- có quá nặng không, mà sao tôi đến nơi đất Phật mà không
thấy nhiều an tâm và thanh thản vì Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG:
rác tràn ngập, xú uế vệ sinh và mất an toàn ăn uống...
Dâng
hương ở chùa Suối Tắm (phía ngoài trung tâm vài km), tôi
không tin nổi ở mắt mình: vào chùa, Chính Điện thực sự
là một nhà RÁC. Phủ kín từ trên các ban thờ cao nhất cho
tới gầm ban thờ, nào hoa lá, bánh trái, tiền thật giả,
vàng mã, hương, túi ni lông, v.v. Hương khói nghi ngút,
mù mịt, khét lẹt.
Đường
lên Chùa Đồng
Xung quang
các Chùa, các đường mòn, trên các sườn núi ngập tràn rác.
Đêm đến, thấy có một số lao công dọn rác vào các bao
tải, nhưng không xuể, không thấm vào đâu so với lượng
rác được thải ra, và không biết số rác được thu gom đó
sẽ được xử lý ra sao?
Khắp
nơi, từ Chùa Cả Hoa Yên, Chùa Đồng, Chùa Vân Tiêu, cũng
đều như thế. (Có chăng nơi ít rác hơn cả là khu nhà ga
cáp treo và Chùa Bảo Sái.)
Dẫu
vẫn biết là động vật, nên con người có nhu cầu vệ sinh:
đại tiện, tiểu tiện, tắm rửa... nhu cầu đó là bình thường
và đòi hỏi phải được thỏa mãn. Nhưng đến đây, tôi
thấy "xấu hổ lắm" vì mình có nhu cầu đó. Trong
các nhà nghỉ, quanh chùa tháp, bên lối đi... mùi xú uế
nồng nặc.
[Cứ
thử làm một phép tính số học: 600.000 người x
số chất thải (từ vệ sinh cá nhân, túi ni lông, hương, hoa,
vỏ đồ hộp, mẩu thuốc lá, v.v.) = N ]. Mà phần lớn đều
tự nhiên! Để rồi tự nhiên sẽ tàn tạ đến chết
mất thôi!
Rồi
vấn đề ăn uống, các nhà hàng đều quá tải và ít chuyên
nghiệp... Giá cả đắt đỏ, ở một chừng mực nào đó có
thể chấp nhận, song sự an toàn đến sức khỏe khách hành
hương thì không yên tâm chút nào. Dạo qua gần một chục
nhà hàng "đa di năng" dưới sườn núi chùa Hoa Yên thì mới
thấy được phần nào sự "nguy hiểm", nhức nhối của
nó.
Để
đòi hỏi một sự bứt phá
Mỗi
chúng ta khi đến Yên Tử hôm nay, với tình yêu thiên nhiên
và lịch sử của đất nước mình, chắc hẳn đều không
thể không nghe thấy tiếng kêu cầu than vãn của MÔI TRƯỜNG
đang bị xâm hại (?)
Nếu
trang sử ghi lại sự kiện vua Trần Thái Tông bị các Thiền
sư "mời khéo" xuống núi vì sợ lối sống đô hội làm
bẩn mất cảnh thanh u nơi non thiêng Yên Tử là xác thực,
thì chắc chắn CHƯ TỔ thiêng liêng không thể hài lòng với
chúng ta - cả khách hành hương và ban quản lý - gồm
cả Chính quyền và Giáo hội trong việc giữ gìn cảnh quan,
môi trường ở Yên Tử hiện nay.
Nếu
không khéo, chúng ta trở thành "có tội" với Tổ tiên và con
cháu mai sau.
Đông
đúc, chen chân nhau của hơn nửa triệu lượt người ở Yên
Tử trong những ngày hội xuân năm nay, mừng đấy mà lo lắm
đấy (!)
Đầu
xuân, chúng tôi chỉ xin giới thiệu một số hình ảnh ở
"mảng sáng" của Yên Tử hôm nay.
Tại
sân ga cáp treo Yên Tử luôn có đội văn nghệ biểu diễn
các tiết mục
đậm
màu sắc truyền thống như Chèo, Ca trù, chầu văn
phục
vụ khách hành hương khi chờ cáp treo
Các
nghệ sĩ đang biểu diễn Chầu Văn - Một nghệ thuật truyền
thống vùng Bắc Bộ
So
với cáp treo chùa Hương, cáp treo ở Yên Tử có nhiều điểm
hơn hẳn:
Kiến
trúc đậm chất truyền thống, cảnh quan Yên Tử vẫn được
bảo tồn,
đường
lên xuống được bố trí khoa học, hiện đại, thuận tiện
Tháp
mộ vua Trần Nhân Tông
Sân
chùa Hoa Yên đông chật thiện nam tín nữ
Tượng
An Kỳ Sinh
Chùa
đồng
Đường
lên Chùa Đồng
Huệ
Minh
Phật
Tử Việt Nam
28.02.2007
10:42
