CON
NGƯỜI CÓ CẦN TRỌN ĐẠO HIẾU CHĂNG
Hoà
Thượng Tuyên Hoá
Hôm
nay chúng ta hãy nghiên cứu vấn đề này: Con người vì sao
cần phải hiếu thảo với cha mẹ? Cần hiếu thảo với cha
mẹ hay không cần hiếu thảo với cha mẹ? Vấn đề có hai
cách giải thích. Đứng trên lập trường pháp xuất thế gian
thì không cần thiết phải hiếu thảo với cha mẹ. Tôi tin
rằng ai nghe tôi nói câu này cũng hết sức kinh ngạc, bởi
vì từ xưa tới nay chưa hề nghe qua lời này. Mình vẫn biết,
là người nào cũng cần phải hiếu thảo với cha mẹ, chưa
hề nghe ai nói rằng không cần trọn đạo hiếu cả. Do đó
bạn
cảm
thấy kinh ngạc. Nhưng nếu căn cứ vào chân lý thì mình có
thể nói như vậy: Đứng trên lập trường pháp thế gian đương
nhiên chúng ta cần làm tròn chữ hiếu. Pháp thế gian là mộc
bổn thủy nguyên, do đó mình phải thận chung truy viễn, nghĩa
là hết lòng hiếu thảo với cha mẹ. Hiếu với cha mẹ, cung
kính Sư trưởng là đạo lý của trời đất.
Nhưng
nếu căn cứ vào pháp xuất thế mà nói chúng ta cần nỗ lực
tu hành, dụng công học tập, phát đại tâm Bồ-đề thì đó
là trọn vẹn đại hiếu, không phải là tiểu hiếu. Làm sao
giải thích câu này? Bởi vì khi mình tu hành được thành công
thì có thể siêu độ được bảy đời cha mẹ, khiến họ
sanh lên cõi trời. Rằng: "Nhất tử thành Phật, cửu tổ thăng
thiên". Nghĩa là khi một người con thành Phật thì chín đời
tổ tiên được sanh lên trời. Đó gọi là đại hiếu.
Đạo
hiếu có bốn thứ: một là đại hiếu, hai là tiểu hiếu,
ba là viễn hiếu, bốn là cận hiếu. Thế nào là đại hiếu?
Tức là báo đền ơn cha mẹ của mình trong nhiều đời về
trước, báo đền ơn của sư trưởng. Thế nào là tiểu hiếu?
Tức là hiếu thảo với cha mẹ trong đời này mà thôi; lo
lắng, chăm sóc làm cho cha mẹ vui vẻ, phụng dưỡng, an ủi,
đó tức là cung kính cha mẹ, cúng dường cha mẹ. Thế nào
gọi là viễn hiếu? Tức là kính trọng các bậc thánh hiền
xưa kia, ly mỗi lời nói mỗi công hạnh của họ làm gương
sáng để mình bắt chước noi theo. Thế nào là cận hiếu?
Tức là ngoại trừ hiếu thảo với cha mẹ mình, thì cũng
cần phải hiếu thảo với cha mẹ người khác. Rằng: "lo ngô
lo, dĩ cập nhân chi lo", tức là tôn trọng những huynh trưởng,
tiền bối của mình rồi cũng tôn trọng những bậc tiền
bối của kẻ khác. Mình cần có tư tưởng và hành động
hiếu thảo như vậy.
Pháp
xuất thế chân chính thì vượt qua đạo hiếu, do đó tôi
mới nói rằng: Không nên chấp trước hiếu đạo. Nếu chấp
trước về sự hiếu thảo với cha mẹ thì mình vẫn còn tư
tưởng và tình cảm thương yêu. Đó chỉ là vọng niệm. Cả
ngày chỉ tưởng nhớ tới cha mẹ thì làm sao tu đạo? Do đó
theo chân lý thì không nên trọn đạo hiếu. Khi tôi giảng
tới đây, có người không hiểu, có người hiểu, do đó mọi
người hay nghiên cứu vấn đề này một cách sâu xa.
Hiện
tại lòng người mỗi ngày mỗi sa sút, phẩm hạnh mỗi ngày
một tệ hại. "Nhân tâm bất cổ", lòng người không như xưa.
Vì sao vậy? Bởi vì người đời vốn phải hiếu thảo với
cha mẹ, song le họ lại bất hiếu. Họ cho rằng hiếu thảo
là tư tưởng lạc hậu, rằng cha mẹ có bổn phận nuôi nấng
con cái. Do đó họ không có hiếu với cha mẹ mình. Họ không
phụng dưỡng phải chăng để tu hành? Cũng không phải. Nếu
ai chân chính tu hành thì không cần thiết phải phụng dưỡng
cha mẹ mà cũng được xem là đại hiếu.
Tương
lai sẽ siêu độ cha mẹ mình. Nhưng nếu đã không hiếu thảo
với cha mẹ, cũng không tu hành, chỉ chuyên tạo đủ thứ
ác nghiệp thì tương lai nhất định sẽ đọa vào ba đường
ác. Điều này không còn nghi ngờ gì nữa. Bạn hãy xem! Hiện
tại nhiều thanh niên nam nữ học thói hèn hạ, nếu không
giết người đốt nhà cũng làm chuyện gian dâm tà đạo, không
có chuyện ác gì mà họ chẳng làm. Họ nghĩ rằng làm chuyện
phóng đãng, không chính đáng như vậy là được tự do. Họ
cho rằng không cần phải hiếu thảo với cha mẹ mà nên học
những điều xấu xa. Tư tưởng như vậy thật là sai lầm!
Tuy mình không thể vơ đũa cả nắm, nhưng đại khái phần
lớn hanh niên đều phạm những lỗi lầm như vậy.
Người
tu hành tuy không trọn đạo hiếu với cha mẹ, nhưng có khả
năng cứu cha mẹ ra khỏi biển khổ để thăng lên cõi trời.
Nhưng cũng có những người không hiếu thảo với cha mẹ,
cũng không tu hành. Hằng ngày cứ làm chuyện không có đạo
đức, hoặc phá hoại gia đình mình, hoặc nhiễu loạn quốc
gia xã hội, làm mất an ninh trật tự. Đó tức là tự mình
chặt gốc, càng chặt gốc thì càng không còn chỗ đứng,
tương lai không biết sẽ ra sao. Những việc làm xấu xa như
thế là những hành vi tội lỗi khó mà tha thứ được.
Trên
đây tôi có nói là tu hành có thể buông bỏ sự chấp trước
vào cha mẹ, chuyên tâm nhất trí mà tu hành thì đó là điều
đúng. Song le nếu không tu hành cũng không làm tròn đạo hiếu
thì đó là sai. Điểm này các bạn hãy nhận cho rõ ràng bởi
vì: "Vạn ác dâm vi thủ, bách thiện hiếu vi tiên", trong vạn
điều ác thì dâm dục là đứng đầu, trong một trăm điều
lành thì hiếu thảo là trước hết.
H.T.
Tuyên Hóa Vạn Phật Thánh Thành ngày 29 tháng 7 năm 1983
